Astronomische gebeurtenissen in januari 2026: verken de nachtelijke hemel deze maand!
Trap 2026 af met de adembenemende astronomische gebeurtenissen van januari! In deze gids vind je de complete sterrenkijk-voorspelling voor januari, met een Supermaan, de schitterende Jupiter, een veelbelovende komeet en meer. Wil je hemelobjecten gemakkelijk aan de hemel vinden, gebruik dan de gratis astronomische app Sky Tonight. Laten we beginnen!
Inhoud
- Kalender met hemelverschijnselen in januari: wat is er deze maand te zien?
- Maanverschijnselen in januari
- Planeten in januari 2026
- Sterrenbeelden in januari 2026
- Meteorenregens in januari 2026
- Kometen in januari 2026
- Hoe navigeer ik vanavond vanaf mijn locatie door de nachtelijke hemel?
- Conclusie: hemelverschijnselen in januari 2026
- Volledige astronomiekalender 2026
Kalender met hemelverschijnselen in januari: wat is er deze maand te zien?
We geven de data van de gebeurtenissen in GMT (Greenwich Mean Time). Op jouw locatie kunnen de exacte tijden afwijken. Wil je de datum en tijd voor jouw stad weten, gebruik dan de astronomische app Sky Tonight.
- 1 januari: Maan nabij Aldebaran (mag 0.9);
- 3 januari: Super volle maan 🌟, Maan nabij Jupiter (mag -2.6);
- 4 januari: Piek van de Quadrantiden (ZHR = 80) 🌟, Maan nabij Pollux (mag 1.2), Komeet 24P/Schaumasse (mag 7.8) bereikt de kleinste afstand tot de aarde;
- 5 januari: Maan nabij de Bijenkorfcluster (mag 3.1);
- 6 januari: Maansbedekking van Regulus (mag 1.3);
- 8 januari: Komeet 24P/Schaumasse (mag 7.7) bereikt het perihelium, Mars (mag 1.1) nabij Venus (mag -3.9);
- 10 januari: Jupiter (mag -2.7) in oppositie 🌟, Maan nabij Spica (mag 1.0), Laatste kwartier;
- 14 januari: Maansbedekking van Antares (mag 1.0) 🌟;
- 18 januari: Nieuwe maan, Maan nabij Mars (mag 1.1), Mars (mag 1.1) nabij Mercurius (mag -1.3), Piek van de Gamma-Ursae Minoriden (ZHR = 3);
- 19 januari: Maan nabij Venus (mag -3.9), maansbedekking van Pluto (mag 14.5);
- 20 januari: Komeet C/2024 E1 (Wierzchos) (mag 8) bereikt het perihelium ⭐;
- 23 januari: Maan nabij Saturnus (mag 1.0) en Neptunus (mag 7.8);
- 26 januari: Eerste kwartier;
- 27 januari: Maansbedekking van de Plejaden (mag 1.2), Maan nabij Uranus (mag 5.7);
- 28 januari: Maan nabij Aldebaran (mag 0.9);
- 29 januari: Venus (mag -3.9) nabij Mercurius (mag -1.3);
- 31 januari: Maan nabij Jupiter (mag -2.6) en Pollux (mag 1.1) 🌟.
De gemarkeerde gebeurtenissen zijn de hoogtepunten van de maand.
Over magnitude: de zwakste magnitude van sterren en planeten die met het blote oog zichtbaar zijn in steden met matige lichtvervuiling is ongeveer 4. Met een standaard amateurverrekijker kun je objecten met een helderheid van 8-10 mag waarnemen. Kleine tot middelgrote telescopen, gebruikt onder een donkere hemel, laten je tot ongeveer 12-13 mag zien.
Maanverschijnselen in januari
Maanfasen in januari 2026
- Volle maan: 3 januari, 10:03 GMT
- Laatste kwartier: 10 januari, 15:48 GMT
- Nieuwe maan: 18 januari, 19:52 GMT
- Eerste kwartier: 26 januari, 04:47 GMT
Wil je weten hoe de maan er vanavond uitziet? Bezoek dan de nieuwe sectie Maanfasen op onze website. Daar kun je de maandelijkse maankalender bekijken en de maanstand voor elke specifieke dag opzoeken, evenals de tijden van maanopkomst en maanondergang.
3 januari – De eerste Supermaan van 2026
De volle maan valt op 3 januari om 10:03 GMT in het sterrenbeeld Tweelingen. Traditioneel heet deze volle maan de Wolfmaan, omdat men in het Noordelijk Halfrond in deze tijd van het jaar vaak wolven hoorde huilen. De volle maan van januari 2026 is ook een Supermaan: hij lijkt 6% groter en 13% helderder dan een gemiddelde volle maan. Hoewel het grootteverschil voor het blote oog subtiel kan zijn, blijft de eerste Supermaan van het jaar een prachtig schouwspel!
Lees meer: Supermaan januari 2026
14 januari – Maansbedekking van Antares
Op 14 januari 2026 krijgen hemelspotters in Australië en in delen van Afrika iets bijzonders te zien: een dunne maansikkel (14% verlicht) schuift voor Antares langs, de heldere roodachtige ster in Schorpioen, en bedekt hem kortstondig. Afhankelijk van je exacte locatie vindt de bedekking plaats ergens tussen 18:05 en 21:55 GMT.
In andere delen van de wereld is er geen bedekking, maar de maan passeert nog steeds heel dicht langs Antares. Kijk in Schorpioen in de ochtend van 15 januari: dit duo is met het blote oog te zien en nog mooier met een verrekijker.
Lees meer: Antares – de “rivaal van Mars”
18 januari – Nieuwe maan
De nieuwe maan valt op 18 januari om 19:52 GMT, wanneer de maan vrijwel onzichtbaar is aan de hemel. Dit zorgt voor de donkerste nacht van de maand, ideaal om zwakke deep-sky-objecten te spotten. Denk aan de Bijenkorfcluster (M44) op het Noordelijk Halfrond of de Omicron Velorum-cluster (IC 2391) op het Zuidelijk Halfrond. Bovendien piekt die nacht de Gamma-Ursae Minoriden-meteorenregen, dus je kunt tot 3 meteoren per uur zien in een maanloze hemel.
Lees meer: Deep-sky-objecten in januari, Meteorenregens in januari
31 januari – Maan nabij Jupiter en Pollux
Op 31 januari passeert de 95% verlichte maan dicht langs Pollux (mag 1.2) en Jupiter (mag -2.6) in Tweelingen. De maan komt tot op ongeveer 3° van Pollux en 4° van Jupiter, waardoor het drietal gemakkelijk in één verrekijkerbeeld past. Maar je kunt ook gewoon omhoog kijken — elk object is onder goede hemelcondities met het blote oog zichtbaar. Ook Castor fonkelt dicht bij de maan, waardoor onze natuurlijke satelliet lijkt op nog een “broertje” van de beroemde Tweelingen.
Lees meer: Welke planeet staat er vanavond dicht bij de maan?
Planeten in januari 2026
In januari 2026 staan Mercurius, Venus en Mars te dicht bij de zon om waar te nemen. Daardoor blijft er geen concurrentie over voor Jupiter: de planeet is nu op zijn best, de hele nacht zichtbaar en op maximale helderheid. Saturnus is ook gemakkelijk te zien, en Uranus en Neptunus kun je waarnemen met een verrekijker of telescoop.
Planeten zichtbaar op het Noordelijk Halfrond – januari 2026
Mercurius (Boogschutter, Steenbok): Te dicht bij de zon om te observeren in januari 2026, omdat hij op 21 januari zijn conjunctie met de zon bereikt.
Venus (Boogschutter, Steenbok): Niet waarneembaar in januari 2026, omdat zij te dicht bij de zon blijft voor veilige observatie. De planeet bereikt de conjunctie met de zon op 6 januari.
Mars (Boogschutter, Steenbok): Deze maand verloren in de zonnegloed, omdat hij op 9 januari zijn conjunctie met de zon bereikt.
Jupiter (Tweelingen): Dé blikvanger van januari 2026. Aan het begin van de maand de hele nacht zichtbaar en ook midden en eind januari nog een uitstekend avondobject. Jupiter bereikt op 10 januari de oppositie, de beste periode om hem te observeren. De planeet start de maand met magnitude -2.7 en dimt lichtjes naar -2.6, maar blijft de beste planeet van de maand.
Saturnus (Waterman, Vissen): Gemakkelijk zichtbaar in de avondschemering, laag in het zuidwesten na zonsondergang. Hij gaat steeds eerder onder naarmate de maand vordert, dus de beste blik heb je kort na het invallen van de duisternis, vooral begin januari. Wordt iets helderder van magnitude 1.2 naar 1.1 tegen het einde van de maand.
Uranus (Stier): De hele januari 2026 zichtbaar in de avond- en nachthemel. Zwak, maar te zien met een verrekijker of kleine telescoop. Dims lichtjes van magnitude 5.6 naar 5.7 tegen het einde van de maand.
Neptunus (Vissen): Begin van de maand zichtbaar in de avond- en nachthemel en verschuift halverwege en eind januari vooral naar een avondobject. Je hebt een krachtige verrekijker of telescoop nodig om hem te zien. Behoudt een stabiele magnitude van 7.9.
Planeten zichtbaar op het Zuidelijk Halfrond – januari 2026
Mercurius (Boogschutter, Steenbok): Te dicht bij de zon om te observeren in januari 2026, omdat hij op 21 januari zijn conjunctie met de zon bereikt.
Venus (Boogschutter, Steenbok): Niet waarneembaar in januari 2026, omdat zij te dicht bij de zon blijft voor veilige observatie. De planeet bereikt de conjunctie met de zon op 6 januari.
Mars (Boogschutter, Steenbok): Deze maand verloren in de zonnegloed, omdat hij op 9 januari zijn conjunctie met de zon bereikt.
Jupiter (Tweelingen): De onbetwiste topper van januari 2026. Aan het begin van de maand de hele nacht zichtbaar en ook midden en eind januari nog een uitstekend avondobject. Jupiter bereikt op 10 januari de oppositie, de beste periode om hem te observeren. De planeet start de maand met magnitude -2.7 en dimt lichtjes naar -2.6, maar blijft de beste planeet van de maand.
Saturnus (Waterman, Vissen): Gemakkelijk zichtbaar in de avondschemering, laag in het noordwesten na zonsondergang. Hij gaat steeds eerder onder naarmate de maand vordert, dus de beste blik heb je kort na het invallen van de duisternis, vooral begin januari. Wordt iets helderder van magnitude 1.2 naar 1.1 tegen het einde van de maand.
Uranus (Stier): De hele januari 2026 zichtbaar in de avond- en nachthemel. Zwak, maar te zien met een verrekijker of kleine telescoop. Dims lichtjes van magnitude 5.6 naar 5.7 tegen het einde van de maand.
Neptunus (Vissen): Begin van de maand zichtbaar in de avond- en nachthemel en verschuift halverwege en eind januari vooral naar een avondobject. Je hebt een krachtige verrekijker of telescoop nodig om hem te zien. Behoudt een stabiele magnitude van 7.9.
10 januari – Jupiter in oppositie
Jupiter bereikt de oppositie op 10 januari om 08:34 GMT, wat betekent dat hij precies tegenover de zon aan de hemel staat. De planeet schijnt met magnitude -2.7 in het sterrenbeeld Tweelingen. Hij komt in het oosten op rond zonsondergang en blijft de hele nacht zichtbaar, met zijn hoogste stand rond lokale middernacht.
Zelfs met het blote oog lijkt Jupiter op een uitzonderlijk heldere “ster”. Met een verrekijker of kleine telescoop kun je de vier Galileïsche manen — Io, Europa, Ganymedes en Callisto — zien als kleine puntjes die op één lijn met de planeet staan. Een telescoop laat ook Jupiters kenmerkende donkere en lichte wolkenbanden zien.
Rond de oppositie staat Jupiter in 2026 op zijn kleinste afstand tot de aarde, op ongeveer 4.23 astronomische eenheden (AE). Zijn schijnbare schijf groeit tot circa 46.6 boogseconden, waardoor dit een bijzonder mooie periode is voor gedetailleerde waarneming en fotografie.
Lees meer: Wat is oppositie in de astronomie?
Sterrenbeelden in januari 2026
Sterrenbeelden op het Noordelijk Halfrond in januari
Op het Noordelijk Halfrond is januari een goede maand om prominente sterrenbeelden te bekijken zoals Orion, Stier, Grote Hond, Tweelingen, Perseus en Voerman. Deze sterrenbeelden staan rond 21.00 uur lokale tijd hoog aan de hemel, waardoor ze makkelijk te observeren zijn.
Lees meer: Beste sterrenbeelden van januari
Sterrenbeelden op het Zuidelijk Halfrond in januari
Op het Zuidelijk Halfrond staan de sterrenbeelden Eridanus, Goudvis, Waterslang, Feniks en Beeldhouwer in januari gunstig voor waarneming.
🌟 Beste sterrenbeeld van januari: Orion
Het topsterrenbeeld van januari is Orion, het best zichtbaar op het Noordelijk Halfrond, maar ook uitstekend geplaatst voor zuidelijke breedtegraden deze maand. Orion staat bekend als een van de helderste en makkelijkst te vinden sterrenbeelden. Het bevat de vurige rode Betelgeuze en de schitterende blauw-witte Rigel — allebei bij de tien helderste sterren aan de nachtelijke hemel. Het meest iconische onderdeel is Orions Gordel, gevormd door drie sterren op één rechte lijn!
Lees meer: Orion: het sterrenbeeld van de Jager
Meteorenregens in januari 2026
Twee meteorenregens bereiken deze maand hun maximum, beide zichtbaar op het Noordelijk Halfrond:
- Quadrantiden op 3 januari met 80 meteoren per uur.
- Gamma-Ursae Minoriden op 18 januari met tot 3 meteoren per uur.
De Quadrantiden behoren tot de indrukwekkendste meteorenregens van het jaar; maar dit jaar moeten de meteoren het podium delen met de volle maan, die de meeste meteoren zal overstralen. Van de verwachte 80 meteoren per uur blijven waarschijnlijk alleen de ongeveer 10 helderste zichtbaar — nog steeds een fantastische show! Deze meteoren gloeien vaak geel en oranje en staan bekend om felle vuurballen. Wil je meer meteoren zien, probeer dan het maanlicht af te schermen met een gebouw, boom of heuvel.
De Gamma-Ursae Minoriden zijn een kleinere meteorenregen, maar dit jaar zijn de waarneemomstandigheden ideaal: de piek valt tijdens nieuwe maan. Grijp je kans om tot 3 meteoren per uur te zien tegen een perfect donkere hemel.
Lees meer: Meteorenregens in januari
Kometen in januari 2026
In januari bereiken twee kometen het perihelium, wat vaak samenvalt met betere zichtbaarheid:
- 8 januari: komeet 24P/Schaumasse (mag 7.7)
- 20 januari: komeet C/2024 E1 (Wierzchos) (mag 8)
Rond de periheliumdatum is komeet 24P/Schaumasse onder een donkere hemel in beide hemisferen zichtbaar met telescopen en krachtige verrekijkers.
Komeet C/2024 E1 (Wierzchos) is vanaf het Zuidelijk Halfrond te zien met grote verrekijkers of een bescheiden telescoop. Sommige optimistische verwachtingen suggereren dat hij magnitude 5 kan halen en zelfs met kleine verrekijkers zichtbaar wordt; maar kometen blijven onvoorspelbaar.
Lees meer: Aankomende kometen
Hoe navigeer ik vanavond vanaf mijn locatie door de nachtelijke hemel?
Dat kan op verschillende manieren:
-
Word professioneel astronoom (dat kan nogal lang duren, FYI).
-
Leer alle sterrenbeelden uit je hoofd, bestudeer de helderste sterren en pak een kompas. Makkelijker dan optie één, maar het kost nog steeds flink wat moeite.
- Download de mobiele app Sky Tonight, die dit allemaal en nog veel meer voor je doet. Je hebt maar een paar tikken nodig om te downloaden, en hij is gratis! Deze app is een interactieve sterrenkaart die werkt voor jouw exacte locatie. Hij werkt ook offline.
De keuze is aan jou, maar wij zouden voor optie drie gaan!
Conclusie: hemelverschijnselen in januari 2026
Januari is een sterke start van 2026: de eerste Supermaan van het jaar, kleurrijke Quadrantiden-meteoren, Jupiter op zijn helderst, en nog veel meer. Mis de mooiste astronomie-events van januari niet! Check de exacte tijden voor jouw locatie met de gratis Sky Tonight app — kies simpelweg een event uit de Kalender en laat de app je naar de sterren leiden. Heldere nachten en veel kijkplezier!
Volledige astronomiekalender 2026
Maak je klaar voor meer spectaculaire hemelverschijnselen in 2026: verduisteringen, planetaire samenstanden, vallende sterren en kometen staan op je te wachten! Onze gidsen helpen je elk hoogtepunt te beleven:
