Samenstanden van de maan met Jupiter, Saturnus, Mars, Venus en Mercurius

~11 min
Samenstanden van de maan met Jupiter, Saturnus, Mars, Venus en Mercurius

Deze mei zullen er vijf planetaire conjuncties met de maan plaatsvinden en één maansverduistering van Venus. Lees dit artikel om te ontdekken hoe je deze evenementen aan de hemel kunt zien.

Inhoud

Wat betekent een conjunctie met de maan?

In de astronomie betekent een conjunctie, oftewel samenstand, een gebeurtenis waarbij het lijkt alsof twee of meer ruimteobjecten erg dicht bij elkaar staan. Over het algemeen zijn het de maan en planeten (Venus, Mercurius, Mars, Jupiter of Saturnus) die in conjunctie staan.

Natuurlijk komen de planeten niet echt dichter bij de maan te staan in de ruimte — dat zou nogal gevolgen hebben voor ons zonnestelsel. De ruimteobjecten lijken alleen maar dicht bij elkaar aan de hemel te staan voor wie ze vanaf de aarde observeert.

Hoe kun je een conjunctie van de maan en een planeet zien?

Dit is wat je van tevoren moet weten:

  • De tijd van opkomst en ondergang van ruimteobjecten voor jouw locatie. Het is mogelijk dat een object overdag boven de horizon uitkomt, waardoor je het helemaal niet kan zien.
  • De schijngestalte van de maan. De volledig verlichte, ronde maan is zonder twijfel een mooi gezicht, maar zorgt er ook voor dat relatief vage objecten die dicht bij de maan staan, verborgen blijven.
  • De baan van ruimteobjecten aan de hemel. Hiermee kun je de toekomstige beweging van ruimteobjecten visualiseren.

Vergeet niet je afhankelijk van je tijdzone mogelijk het exacte moment van conjunctie mist, maar dat je nog steeds kans hebt om een planeet dicht bij de maan te zien.

Gebruik onze apps voor sterrenkijken om snel alle nodige informatie te weten te komen, zoals de tijden van opkomst en ondergang van een object of de maanfase. Volg het pad van de ruimteobjecten langs de hemel door de tijd om hun positie voor jouw locatie te voorspellen, of ontdek de naam van elke heldere stip boven je hoofd.

Conjuncties in mei

2 mei: samenstand van de maan en Mercurius

Begin mei krijgen we de conjunctie van de maan en Mercurius (magnitude 0,7). Op 2 mei, om 14.17 uur GMT, zal een amper zichtbare en voor 1,3% verlichte maanschijf 1°50' ten zuiden van de planeet passeren.

Deze conjunctie zal zeer goed te zien zijn vanaf het noordelijk halfrond maar vrij moeilijk vanaf het zuidelijk halfrond, waar de objecten dicht bij de zon blijven en mogelijk aan het zicht onttrokken worden door de schittering van de zon. Zoek de maan en Mercurius kort na zonsondergang in het sterrenbeeld Stier en als de hemel donker genoeg is, zie je misschien zelfs wel de heldere Plejaden in de buurt!

22 mei: samenstand van de maan en Saturnus

Op 22 mei, om 04.43 uur GMT, kun je de half verlichte maan en Saturnus (magnitude 0,6) dicht bij elkaar zien staan in het sterrenbeeld Steenbok. Op dat moment is de schijnbare afstand tussen de twee hemellichamen 4°27'. Omdat dat te breed is om binnen het gezichtsveld van een telescoop te passen, moet je ze met het blote oog waarnemen of een verrekijker gebruiken. Waarnemers in het noorden hoeven alleen maar iets boven de horizon te kijken in de vroege uren en wie op het zuidelijk halfrond woont, kan de objecten na middernacht hoog aan de hemel zien staan.

24 mei: samenstand van de maan en Mars

Op 24 mei, om 19.24 uur GMT, zullen de maan en Mars (magnitude 0,7) in conjunctie staan. Nadat het laatste kwartier ten einde komt op 22 mei wordt de maanschijf elke dag smaller. De maan ontmoet de rode planeet in het sterrenbeeld Vissen en op het moment van conjunctie staan ze slechts 2°46' uit elkaar. Het advies voor waarnemingen is bijna hetzelfde: kijk 's ochtends laag boven de horizon als je op het noordelijk halfrond bent en kijk rond 2 uur 's nachts lokale tijd hoog boven je hoofd als je op het zuidelijk halfrond bent.

24 mei: samenstand van de maan en Jupiter

Een andere conjunctie doet zich voor op 24 mei om 23.59 uur GMT. De maan zal 3°14' ten zuiden van Jupiter (magnitude -2,2) passeren in het sterrenbeeld Vissen. De heldere gasreus komt later op dan Mars of Saturnus, dus zelfs op het zuidelijk halfrond moet je wachten tot 3 uur 's nachts lokale tijd om hem te zien. Waarnemers op het noordelijk halfrond hebben maar ongeveer een uur tot zonsopkomst om de planeet te zien en ook hier is een onbelemmerd zicht op de horizon cruciaal, want Jupiter blijft erg laag staan.

27 mei: samenstand van de maan en Venus

Een andere conjunctie doet zich voor op 27 mei, om 02.52 uur GMT, wanneer de stralende planeet Venus (magnitude -4,0) samen komt te staan met de 11% verlichte maan in het sterrenbeeld Vissen. Dit wordt de de dichtste conjunctie van de maan en Venus in 2022: onze natuurlijke satelliet passeert op slechts 0°12' ten zuiden van de felle planeet!

Begin een paar uur voor zonsopkomst uit te kijken naar Venus, zodra de planeet opkomt aan de hemel. De exacte tijd van opkomst voor jouw locatie kun je vinden in de sterrenkijk-app Sky Tonight, waarin je ook de positie van hemelobjecten op verschillende momenten kunt zien. Venus en de maan komen op het noordelijk halfrond kort voor de dageraad op, maar op het zuidelijk halfrond, waar de zon later opkomt, hebben waarnemers ongeveer twee redelijke uren duisternis om ze te zien.

27 mei: maansverduistering van Venus

In dezelfde nacht zullen waarnemers in Zuidoost-Azië en Indonesië om 03.03 uur GMT, enkele minuten na de conjunctie, de maan voor Venus langs zien passeren. Dit heet een maansverduistering van een planeet: een spectaculair maar gemakkelijk te missen evenement. Maansverduisteringen zijn alleen maar te zien vanaf een klein deel van het aardoppervlak, doordat de positie van de maan aan de hemel tot wel twee graden kan verschillen vanuit verschillende waarnemingspunten.

Conjuncties in april

24 april: conjunctie van de maan en Saturnus

Op 24 april om 20:56 GMT komen de maan en Saturnus samen en vormen een conjunctie in het sterrenbeeld Steenbok. De objecten zullen op 4,6° van elkaar staan, waarbij onze natuurlijke satelliet met een magnitude van -11,5 straalt en Saturnus met een magnitude van 0,6. De maan en Saturnus zullen te ver van elkaar staan om door een telescoop te zien, maar je kunt ze proberen met het blote oog of door een verrekijker waar te nemen.

25 april: conjunctie van de maan en Mars

Op 25 april om 22:06 GMT ontmoet de maan Mars in het sterrenbeeld Waterman. De rode planeet (magnitude van 0,9) en de maan (magnitude van -11,1) zullen helder genoeg zijn om met het blote oog waar te nemen. Je vind ze aan de nachtelijke hemel op 4,1° van elkaar. De objecten blijven ongeveer drie uur aardig dicht bij elkaar, dus je hebt voldoende tijd om het heldere duo te observeren.

27 april: conjunctie van de maan en Venus

Op 27 april 27 om 01:51 GMT komt de maan dicht bij Venus in de buurt; de schijnbare afstand tussen ze is 4°. De maan is in de afnemende fase en straalt met een magnitude van -10,6. Venus komt daarbij met een magnitude van -4,1. De voor ongeveer 10% verlichte maanschijf is lastiger met het blote oog te zien, maar je kunt hem makkelijk bekijken met een verrekijker. Je vindt beide objecten in het sterrenbeeld Waterman met behulp van onze app Sky Tonight.

27 april: conjunctie van de maan en Jupiter

Na de ontmoeting met Venus bereikt de maan een conjunctie met Jupiter op 27 april om 08:23 GMT. De schijnbare afstand tussen onze natuurlijke satelliet en Jupiter is slechts 3,8°. De afnemende maan straalt met een magnitude van -10,4 in het sterrenbeeld Waterman. Haar partner Jupiter blijft in het nabijgelegen sterrenbeeld Vissen en straalt met een magnitude van -2,1. Beide objecten kunnen met een verrekijker of het blote oog worden waargenomen, maar ze staan te ver uit elkaar om ze samen door een telescoop te zien.

Conjuncties in maart

7 maart: Nadering van de maan en Uranus

Op 7 maart om 06:46 GMT zullen de maan en Uranus elkaar op een afstand van slechts 46.3' passeren.

De afstand is alsnog te ver om beide ruimteobjecten gelijktijdig door een telescopische lens waar te nemen. Waarnemers die uitgerust zijn met een verrekijker zullen de maan (magnitude -10.9) en Uranus (magnitude 5.8) het meest waarschijnlijk samen kunnen zien in het sterrenbeeld Ram.

7 maart: Maansverduistering van Uranus

Tegelijkertijd zal de maan, vanaf de aarde gezien, voor Uranus passeren, waarbij het een maansverduistering creëert bij de planeet. Echter zal deze gebeurtenis op de meeste delen van de aarde niet zichtbaar zijn. De verdwijning van Uranus kan enkel geobserveerd worden vanaf sommige eilanden die Nieuw-Zeeland omringen. Het opnieuw verschijnen van Uranus kan wellicht door waarnemers geobserveerd worden vanaf het oostelijke deel van Australië, Nieuw-Zeeland en een klein gedeelte van Antarctica. De rest van de wereld zal enkel de hierboven beschreven dichte nadering kunnen waarnemen.

28 maart: Maan-Mars conjunctie

Op 28 maart 2022 zal de maan in de afnemende sikkel fase zijn, waarin slechts ongeveer 15% van haar oppervlakte verlicht is. Dit betekent dat waarnemers met name 's morgens vroeg, wanneer de planeten boven de horizon opkomen, een beter zicht kunnen krijgen op de sterren en planeten eromheen.

Op deze dag zou u bijvoorbeeld om 02:54 GMT de maan en Mars in het sterrenbeeld Steenbok heel dicht bij elkaar kunnen zien passeren, binnen 4°12'. Mars zal een magnitude hebben van 1.1 - helder genoeg om met het blote oog te zien.

28 maart: Maan-Venus conjunctie

Op dezelfde dag, om 09:50 GMT, zal de maan Venus ontmoeten. De conjunctie zal buiten het bereik van telescopen en verrekijkers vallen: de Maan zal 6°40' ten zuiden van Venus voorbij trekken, wat te ver is om binnen het gezichtsveld van de optische apparaten te passen. Venus zal echter schitteren bij een magnitude van -4,3 waardoor beide hemellichamen die in het sterrenbeeld Steenbok liggen met het blote oog perfect zichtbaar zullen zijn aan de ochtendhemel.

28 maart: Maan-Saturnus conjunctie

De derde conjunctie die deze dag zal plaatsvinden is om 11:43 GMT, op het moment dat de maan Saturnus 4°25' ten zuiden passeert. De planeet zal een magnitude van 0,7 hebben - wat wellicht enigszins zwak lijkt, maar het zal nog steeds zichtbaar zijn door een verrekijker.

U zou misschien zelfs de planeten en de maan tezamen met het blote oog kunnen zien - probeer uw blik te richten op het sterrenbeeld Steenbok en observeer Saturnus die een driehoek vormt met Mars en Venus, terwijl de maansikkel er onderdoor schijnt.

30 maart: Maan-Jupiter conjunctie

Op 30 maart, om 14:36 GMT, zal de haast onzichtbare maanschijf 3°55' ten zuiden van Jupiter passeren. De planeet zal het sterrenbeeld Waterman verlichten met haar schitterende, -2,0 magnitude, lichtschijnsel. De tropen en het zuidelijk halfrond zullen de beste plekken zijn om de conjunctie waar te nemen.

Conjuncties in februari

2 februari: samenstand van de maan en Jupiter

Begin februari hebben we de samenstand van de maan en Jupiter. Op 2 februari, om 21.08 uur GMT, passeert onze natuurlijke satelliet op 4°19' ten zuiden van de planeet. De maan zal amper aan de hemel te zien zijn, omdat deze slechts één dag eerder aan de nieuwe fase begonnen is. Jupiter, een van de duidelijkst waarneembare planeten aan de hemel, zal een magnitude hebben van -2,0. Je vindt de ruimteobjecten in het sterrenbeeld Waterman.

27 februari: samenstand van de maan en Venus

Op 27 februari 2022, om 6.30 uur GMT, doet zich een spectaculaire samenstand voor van de maan (magnitude -10,7) en Venus (-4,6). De dunne maanschijf, die voor slechts 13% verlicht wordt, passeert 8°44' ten zuiden van onze helderste planeet; je kan ze beide vinden in het sterrenbeeld Boogschutter.

Het duo is voor de dageraad aan de hemel te zien. Gezien vanaf het noordelijk halfrond klimt eerst Venus boven de horizon en daarna komt kort voor zonsopkomst de bijna nieuwe maan op. Vanaf de zuidelijke breedtegraden zijn de omstandigheden voor observatie beter. Het duo zal daar eerder zichtbaar zijn (rond 4.00 uur 's nachts lokale tijd), wat waarnemers meer tijd geeft om tot zonsopkomst van het uitzicht te genieten.

27 februari: samenstand van de maan en Mars

In dezelfde nacht kun je de maan en Mars dicht bij elkaar zien. Het exacte tijdstip van de samenstand is 27 februari 2022, 09.00 uur GMT. Op dat moment is de schijnbare afstand tussen onze natuurlijke satelliet en de rode planeet slechts 3°31'. Je vindt de ruimteobjecten in het sterrenbeeld Boogschutter. Hoewel Mars veel zwakker schijnt dan Venus, blijft de planeet binnen het bereik dat zichtbaar is met het blote oog, stralend met een magnitude van 1,3.

Woon je op het noordelijk halfrond, begin dan een uur voor zonsopkomst met observeren. Zo kun je Mars, Venus en de maan bij elkaar zien staan aan de hemel. Mensen op het zuidelijk halfrond kunnen ze al eerder zien, rond 4.00 uur 's ochtends lokale tijd.

28 februari: samenstand van de maan en Mercurius

Op 28 februari, om 20.06 uur GMT, ontmoeten de maan en Mercurius elkaar weer. Op het moment van samenstand is de schijnbare afstand tussen de twee objecten 3°43'. De heldere planeet Mercurius heeft dan een magnitude van -0,1; de maan begint bijna aan de nieuwe fase en wordt bijna onzichtbaar aan de hemel. Beide hemellichamen zullen in het sterrenbeeld Steenbok staan.

28 februari: samenstand van de maan en Saturnus

Op 28 februari, om 23.47 uur GMT, staat Saturnus in conjunctie met de maan, die dan 6% verlicht wordt. Ze passeren dicht langs elkaar in het sterrenbeeld Steenbok, gescheiden door een afstand van 4°17'. Saturnus zal met een magnitude van 0,7 iets zwakker schijnen dan Mercurius.

Saturnus heeft net een samenstand met de zon gehad en staat daarom nog niet zo ver van de zon. Waarnemers kunnen de planeet zien in de uren voordat de zon opkomt, laag aan de horizon. De maan begint op 2 maart richting de nieuwe fase te bewegen, blijft ook dicht bij de zon en komt iets eerder dan de zon op.

Conjuncties in januari

4 januari: samenstand van de maan en Mercurius

Op 4 januari 2022, om 01.22 uur GMT, zal de maan dicht langs Mercurius (magnitude -0,7) passeren aan de hemel; beide hemellichamen staan dan in het sterrenbeeld Steenbok. De schijnbare afstand tussen de twee is dan 3°07', wat te ver is voor telescoopobjectieven. Je kunt een verrekijker gebruiken of proberen om ze te zien met het blote oog.

Helaas begint de nieuwe maanfase op 2 januari en op de dag van de samenstand zal de maanschijf erg dun lijken, slechts 4% verlicht. De maan zal dicht bij de zon staan, dus zoek naar de kleine sikkel en Mercurius in de richting waar de zon ondergaat. Ze zullen allebei niet ver boven de horizon staan. Mercurius bereikt de grootste afstand tot de zon aan de avondhemel op 7 januari 2022, dus je kunt de planeet het beste bekijken in de nachten rond deze datum.

4 januari: samenstand van de maan en Saturnus

Op dezelfde dag, 4 januari 2022, om 16.50 uur GMT, staan de jonge maan en de geringde planeet Saturnus (0,6) in conjunctie. Deze twee staan nog verder uit elkaar: onze natuurlijke satelliet zal 4°11' ten zuiden van Saturnus passeren. Ook Saturnus en de dunne maanschijf zoek je het beste na zonsondergang, dicht bij de horizon.

6 januari: samenstand van de maan en Jupiter

Niet veel later, op 6 januari 2022, om 00.09 uur GMT, zal de wassende maan de heldere gasreus ontmoeten in het sterrenbeeld Waterman. Op deze datum zal je duidelijker kunnen zien dat onze natuurlijke satelliet 4°27' ten zuiden van de gasreus passeert aan de hemel, want de maan wordt 18% verlicht. En Jupiter, met een visuele magnitude van -2,1, zal zelfs vanaf plekken met lichtvervuiling goed te zien zijn.

29 januari: samenstand van de maan en Mars

Op 29 januari 2022, om 15.05 uur GMT, passeren onze natuurlijke satelliet en Mars (1,5) dicht langs elkaar aan de hemel. Aan het eind van de maand zal de maanschijf weer dun lijken, doordat slechts 10% verlicht wordt. De afnemende maan passeert 2°24' ten zuiden van de rode planeet in het sterrenbeeld Boogschutter.

Mars is een planeet die in januari 2022 in de ochtend aan de hemel staat, dus probeer hem ongeveer twee uur voor zonsopkomst te zoeken. De maan zal moeilijk te zien zijn, omdat deze dicht bij de zon staat en mogelijk door de schittering van de zon aan het zicht onttrokken wordt. Probeer een plek met onbelemmerd uitzicht op de horizon te vinden om de hemellichamen te zien zodra ze opkomen.

31 januari: samenstand van de maan en Mercurius

Eind januari krijgen we nog een conjunctie van de maan en Mercurius; deze is echter veel moeilijker waarneembaar. De twee hemellichamen ontmoeten elkaar op 31 januari, om 00.20 uur GMT, gescheiden door een hoekafstand van 7°34'. Ze passen niet in het gezichtsveld van een telescoop of verrekijker en kunnen alleen met het blote oog geobserveerd worden. De maan is echter bijna onmogelijk te zien: 31 januari is maar één dag voor nieuwe maan.

Mercurius zal op zijn beurt aanzienlijk veel helderheid kwijtraken en een visuele magnitude hebben van maar 1,5. Bovendien blijft de planeet na het passeren van de lagere samenstand met de zon op 23 januari, de hele nacht laag aan de horizon staan. De planeet komt een uur voor de zon op.

Dit was alles wat je moet weten over de planetaire samenstanden met de maan, inclusief de bijbehorende komende gebeurtenissen. Vond je dit een leuk artikel, deel het dan op social media.

Lees over eerdere samenstanden van de maan en planeten die zich voordeden in 2021 in ons speciale artikel over dit onderwerp.

We wensen je een heldere hemel en goede observaties!

Afbeelding Credit:Vito Technology, Inc.
Trustpilot