Planeetsamenstand in 2026: wanneer zie je planeten dicht bij elkaar aan de hemel
Welke planeten kun je binnenkort dicht bij elkaar zien? Deze gids behandelt de komende planeetconjuncties en nauwe naderingen, de belangrijkste data en wat er werkelijk zichtbaar is. Gebruik de gratis app Sky Tonight om het beste kijkmoment voor jouw locatie te vinden.
Inhoud
- Volgende planeetconjunctie: wanneer staan planeten dicht bij elkaar?
- Wat is een planeetconjunctie?
- Planeten vinden met Sky Tonight
- Planeetconjuncties: veelgestelde vragen
- Planeetconjuncties in 2026–2027: wat je moet weten
Volgende planeetconjunctie: wanneer staan planeten dicht bij elkaar?
Wil je weten wanneer twee planeten weer dicht bij elkaar aan de hemel staan? Hieronder vind je de komende conjuncties en nauwe naderingen, met data en kijktips om je waarnemingen te plannen.
| Datum | Planeten | Kleinste hoekafstand | Beste kijktijd | Zichtbaarheid |
|---|---|---|---|---|
| 15–16 november 2026 | Jupiter en Mars | 1°11′ | Laat in de nacht tot de ochtendschemering | 🟢 Goed |
| 31 maart 2027 | Jupiter en Mars | 4°17′ | Na zonsondergang | 🟢 Goed |
| 11 april 2027 | Mercurius en Neptunus | 0°57′ | Voor zonsopkomst | 🔴 Slecht |
| 19 april 2027 | Mercurius en Saturnus | 0°33′ | Voor zonsopkomst | 🔴 Slecht |
| 24 april 2027 | Venus en Neptunus | 0°14′ | Voor zonsopkomst | 🔴 Slecht |
Uitleg van de zichtbaarheid:
- 🟢 Goed — onder normale omstandigheden gemakkelijk te vinden
- 🟡 Matig — zichtbaar, maar ervaring of optische hulpmiddelen kunnen nodig zijn
- 🔴 Slecht — moeilijk waar te nemen door ongunstige omstandigheden
Deze beoordelingen gelden voor gunstige locaties; elders kunnen de omstandigheden slechter zijn. Verderop vind je de exacte tijden, hoekafstanden en kijktips voor elke gebeurtenis.
De tijdstippen en hoekafstanden van de gebeurtenissen zijn berekend vanuit het middelpunt van de aarde. De stedentabellen gebruiken het gezichtspunt van de waarnemer ter plaatse. De tekst vermeldt UTC en de Nederlandse tijd; de tabellen geven de plaatselijke tijd van elke stad.
Zo lees je de gegevens: Het ‘tijdstip van de conjunctie’ is het moment waarop de planeten dezelfde rechte klimming hebben. Het ‘tijdstip van de kleinste afstand’ is het moment waarop ze het dichtst bij elkaar lijken te staan. De vermelde afstanden zijn hoekafstanden aan de hemel. Ter vergelijking: de volle maan heeft een schijnbare diameter van ongeveer 0,5°. Een afstand van 1,5° komt dus overeen met ongeveer drie vollemaansdiameters.
15 november: Jupiter bij Mars
- Tijdstip conjunctie: 15 nov. 02:42 UTC (15 nov. 03:42 CET (UTC+1))
- Afstand bij conjunctie: 1°14′
- Tijdstip kleinste afstand: 16 nov. 02:04 UTC (16 nov. 03:04 CET (UTC+1))
- Kleinste afstand: 1°11′
Rond 15 november schijnen Mars (mag. 0,7) en Jupiter (mag. −2,1) dicht bij elkaar aan de hemel. Ze komen laat in de nacht op en klimmen hoger naarmate de ochtend nadert. Met het blote oog vind je ze gemakkelijk naast de Sikkel, een opvallend sterrenpatroon in het sterrenbeeld Leeuw. De tabel geeft de kijkvensters in de vroege ochtend van 16 november.
| Stad | Tijdzone | Begin zichtbaarheid | Einde zichtbaarheid | Beste tijd | Hoekafstand | Hoogte van Jupiter | Hoogte van Mars |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Amsterdam | CET (UTC+1) | 16 nov. 00:50 | 16 nov. 07:25 | 16 nov. 02:55 | 1°12′ | 29° | 30° |
| Rotterdam | CET (UTC+1) | 16 nov. 00:55 | 16 nov. 07:25 | 16 nov. 02:55 | 1°12′ | 29° | 30° |
| Den Haag | CET (UTC+1) | 16 nov. 00:55 | 16 nov. 07:25 | 16 nov. 02:55 | 1°12′ | 29° | 30° |
| Utrecht | CET (UTC+1) | 16 nov. 00:50 | 16 nov. 07:20 | 16 nov. 02:55 | 1°12′ | 29° | 30° |
| Groningen | CET (UTC+1) | 16 nov. 00:45 | 16 nov. 07:20 | 16 nov. 02:55 | 1°12′ | 30° | 31° |
| Eindhoven | CET (UTC+1) | 16 nov. 00:50 | 16 nov. 07:20 | 16 nov. 02:55 | 1°12′ | 30° | 30° |
- Begin zichtbaarheid: Beide planeten staan minstens 10° boven de horizon en de zon minstens 6° eronder.
- Beste tijd: Het moment met de kleinste hoekafstand tussen de planeten, gezien vanuit de genoemde stad, binnen het vermelde kijkvenster.
- Einde zichtbaarheid: Het venster eindigt zodra een planeet onder de minimumhoogte zakt of de zon hoger dan −6° komt.
- Hoekafstand en hoogtes: Hoekafstand en hoogtes gelden voor de beste tijd. Alle tijden zijn plaatselijk, in het 24-uursformaat en in stappen van 5 minuten. Het begin is naar later en het einde naar vroeger afgerond, zodat beide binnen het venster vallen dat aan de voorwaarden voldoet.
31 maart 2027: Jupiter bij Mars
- Tijdstip kleinste afstand: 31 mrt. 05:22 UTC (31 mrt. 07:22 CEST (UTC+2))
- Kleinste afstand: 4°17′
Op 31 maart naderen Jupiter (mag. −2,3) en Mars (mag. −0,4) elkaar. Hun schijnbare afstand is ongeveer drie vingerbreedtes bij een gestrekte arm. Hun rechte klimming blijft tijdens deze ontmoeting verschillend, dus er is geen conjunctie in rechte klimming. Zoek ze kort na zonsondergang op: ze staan dan al hoog genoeg voor een prettige waarneming. Mars staat bij de ‘haak’ van de Sikkel in Leeuw, terwijl de heldere Jupiter vlakbij in Kreeft staat.
De tabel geldt voor de nacht van 30 op 31 maart. Op het moment van de kleinste hoekafstand kunnen de planeten al laag staan. Eerder binnen het venster kijken kan daarom prettiger zijn.
| Stad | Tijdzone | Begin zichtbaarheid | Einde zichtbaarheid | Beste tijd | Hoekafstand | Hoogte van Jupiter | Hoogte van Mars |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Amsterdam | CEST (UTC+2) | 30 mrt. 20:50 | 31 mrt. 04:45 | 31 mrt. 04:45 | 4°17′ | 11° | 14° |
| Rotterdam | CEST (UTC+2) | 30 mrt. 20:50 | 31 mrt. 04:45 | 31 mrt. 04:45 | 4°17′ | 11° | 14° |
| Den Haag | CEST (UTC+2) | 30 mrt. 20:50 | 31 mrt. 04:50 | 31 mrt. 04:50 | 4°17′ | 10° | 13° |
| Utrecht | CEST (UTC+2) | 30 mrt. 20:45 | 31 mrt. 04:45 | 31 mrt. 04:45 | 4°17′ | 10° | 14° |
| Groningen | CEST (UTC+2) | 30 mrt. 20:40 | 31 mrt. 04:40 | 31 mrt. 04:40 | 4°17′ | 10° | 14° |
| Eindhoven | CEST (UTC+2) | 30 mrt. 20:45 | 31 mrt. 04:40 | 31 mrt. 04:40 | 4°17′ | 11° | 14° |
- Begin zichtbaarheid: Beide planeten staan minstens 10° boven de horizon en de zon minstens 6° eronder.
- Beste tijd: Het moment met de kleinste hoekafstand tussen de planeten, gezien vanuit de genoemde stad, binnen het vermelde kijkvenster.
- Einde zichtbaarheid: Het venster eindigt zodra een planeet onder de minimumhoogte zakt of de zon hoger dan −6° komt.
- Hoekafstand en hoogtes: Hoekafstand en hoogtes gelden voor de beste tijd. Alle tijden zijn plaatselijk, in het 24-uursformaat en in stappen van 5 minuten. Het begin is naar later en het einde naar vroeger afgerond, zodat beide binnen het venster vallen dat aan de voorwaarden voldoet.
11 april 2027: Mercurius bij Neptunus
- Tijdstip conjunctie: 11 apr. 12:02 UTC (11 apr. 14:02 CEST (UTC+2))
- Afstand bij conjunctie: 1°03′
- Tijdstip kleinste afstand: 11 apr. 18:17 UTC (11 apr. 20:17 CEST (UTC+2))
- Kleinste afstand: 0°57′
Op 11 april staat Mercurius (mag. −0,5) voor zonsopkomst dicht bij Neptunus (mag. 7,8). Het tweetal staat maar ongeveer 17° van de zon. Neptunus bevindt zich daardoor nog onder de horizon wanneer de astronomische ochtendschemering begint, met de zon 18° onder de horizon. Tegen de tijd dat Neptunus hoger komt, wordt de hemel al lichter.
Mercurius kan in de schemering nog met het blote oog zichtbaar zijn. Ook de heldere Venus (mag. −3,9) staat in de buurt aan de ochtendhemel. Neptunus is daarentegen zelfs met een telescoop uiterst moeilijk te vinden. Gebruik je optische hulpmiddelen, stop dan ruim voor zonsopkomst en richt een telescoop of verrekijker nooit in de buurt van de zon.
19 april 2027: Mercurius bij Saturnus
- Tijdstip kleinste afstand: 19 apr. 12:35 UTC (19 apr. 14:35 CEST (UTC+2))
- Kleinste afstand: 0°33′
- Tijdstip conjunctie: 19 apr. 16:10 UTC (19 apr. 18:10 CEST (UTC+2))
- Afstand bij conjunctie: 0°37′
Op 19 april staat Mercurius (mag. −1,1) voor zonsopkomst naast Saturnus (mag. 0,7). Hoewel beide planeten op zichzelf helder genoeg zijn voor het blote oog, kan het uiterst moeilijk zijn om ze in de lichte ochtendschemering te vinden. Waarnemers op het zuidelijk halfrond hebben iets betere kansen. Op noordelijke breedten komen beide objecten vrijwel tegelijk met de zon op.
24 april 2027: Venus bij Neptunus
- Tijdstip conjunctie: 24 apr. 08:52 UTC (24 apr. 10:52 CEST (UTC+2))
- Afstand bij conjunctie: 0°15′
- Tijdstip kleinste afstand: 24 apr. 10:52 UTC (24 apr. 12:52 CEST (UTC+2))
- Kleinste afstand: 0°14′
Op 24 april verschijnt voor zonsopkomst een bijzonder duo: Venus (mag. −3,9), de helderste planeet van het zonnestelsel aan onze hemel, naast de zwakste, Neptunus (mag. 7,8). Ze passeren elkaar op zo’n kleine schijnbare afstand dat ze bij een lage vergroting samen in het beeldveld van een telescoop passen.
Vanaf sommige zuidelijke locaties bereiken beide planeten kort een hoogte van minstens 10° voordat de astronomische ochtendschemering begint. Neptunus staat nog steeds laag en de heldere afnemende maan, nog meer dan half verlicht, maakt hem zelfs met een telescoop moeilijker te vinden. Venus is daarentegen gemakkelijk met het blote oog te herkennen.
Gebruik je optische hulpmiddelen, stop dan ruim voor zonsopkomst en richt een telescoop of verrekijker nooit in de buurt van de zon.
In de gecontroleerde steden in Nederland, Suriname en op de ABC-eilanden is er geen venster waarin beide planeten minstens 10° hoog staan en de zon minstens 18° onder de horizon staat. De astronomische ochtendschemering begint voordat Neptunus hoog genoeg staat. Venus kan wel zichtbaar zijn, maar de zwakke Neptunus is in de lichter wordende hemel erg moeilijk te vinden. Daarom is hier geen stedentabel opgenomen.
Drievoudige conjunctie in 2027: Venus en Mercurius
De binnenplaneten Venus en Mercurius ontmoeten elkaar binnen korte tijd drie keer en vormen zo een drievoudige conjunctie. De zichtbaarheid en hun posities aan de hemel verschillen per ontmoeting. Ze zijn dus niet allemaal even gemakkelijk te zien. Hieronder vind je de details van elke conjunctie.
1 juli 2027: eerste ontmoeting van de drievoudige Venus-Mercuriusconjunctie
- Tijdstip kleinste afstand: 1 jul. 07:53 UTC (1 jul. 09:53 CEST (UTC+2))
- Kleinste afstand: 4°33′
- Tijdstip conjunctie: 1 jul. 10:42 UTC (1 jul. 12:42 CEST (UTC+2))
- Afstand bij conjunctie: 4°35′
Op 1 juli staan Venus (mag. −3,8) en Mercurius (mag. 3,4) dicht bij elkaar, zeer laag aan de hemel voor zonsopkomst. Mercurius is moeilijk te zien omdat het paar dicht bij de zon blijft. Venus staat in Stier en Mercurius in Orion. Mercurius vertoont op dat moment een retrograde beweging, die bijdraagt aan deze bijzondere reeks van drie ontmoetingen.
11 augustus 2027: tweede ontmoeting van de drievoudige Venus-Mercuriusconjunctie
- Tijdstip conjunctie: 11 aug. 01:39 UTC (11 aug. 03:39 CEST (UTC+2))
- Afstand bij conjunctie: 0°32′
- Tijdstip kleinste afstand: 11 aug. 06:25 UTC (11 aug. 08:25 CEST (UTC+2))
- Kleinste afstand: 0°31′
Ruim een maand later ontmoeten Venus en Mercurius elkaar opnieuw, ditmaal met een veel kleinere hoekafstand. Deze ontmoeting valt echter vlak bij hun bovenconjuncties met de zon: voor Mercurius op 11 augustus en voor Venus op 12 augustus. Beide planeten staan te dicht bij de zon om waar te nemen en verdwijnen in haar felle licht.
10 oktober 2027: laatste ontmoeting van de drievoudige Venus-Mercuriusconjunctie
- Tijdstip conjunctie: 10 okt. 13:05 UTC (10 okt. 15:05 CEST (UTC+2))
- Afstand bij conjunctie: 4°10′
- Tijdstip kleinste afstand: 11 okt. 14:14 UTC (11 okt. 16:14 CEST (UTC+2))
- Kleinste afstand: 3°47′
De laatste conjunctie van de reeks vindt plaats op 10 oktober. Venus (mag. −3,8) en Mercurius (mag. 1,1) staan dan laag aan de avondhemel, beide in het sterrenbeeld Maagd. Mercurius vertoont op dat moment een retrograde beweging.
Wat is een planeetconjunctie?
Eenvoudig gezegd is een planeetconjunctie een gebeurtenis waarbij twee of meer planeten dicht bij elkaar aan de hemel lijken te staan. Die nabijheid is een perspectiefeffect: in werkelijkheid staan ze heel ver van elkaar vandaan.
Astronomisch gezien vindt een conjunctie plaats wanneer hemellichamen dezelfde rechte klimming of ecliptische lengte hebben.
Om goed te begrijpen wat een conjunctie is, kijken we ook naar de betekenis van rechte klimming en ecliptische lengte.
Rechte klimming is het hemelse equivalent van geografische lengte en wordt oostwaarts langs de hemelevenaar gemeten.
De ecliptica is de denkbeeldige lijn die de schijnbare jaarlijkse baan van de zon aan de hemel weergeeft. Ecliptische lengte wordt langs deze lijn oostwaarts gemeten vanaf het lentepunt, de positie van de zon tijdens de equinox van maart. Bekijk onze infographic over hemelcoördinaten voor een duidelijker beeld.
Wanneer de hoekafstand tussen planeten het kleinst is, spreken we van de nauwste nadering. Een nauwste nadering en een conjunctie vinden vaak kort na elkaar plaats, maar niet altijd. Haal de twee dus niet door elkaar!
De schijnbare afstand tussen objecten tijdens een conjunctie kan sterk verschillen. Soms staan ze ongeveer 9° uit elkaar, ruwweg de breedte van je vuist bij een gestrekte arm. Bij bijzonder nauwe conjuncties kan de afstand juist kleiner zijn dan 0,5°: minder dan de schijnbare diameter van de volle maan.
Ook andere hemellichamen dan planeten kunnen een conjunctie vormen, bijvoorbeeld manen, planetoïden of sterren. In ons artikel over de komende conjuncties van de maan en planeten lees je welke planeet vanavond bij de maan staat.
Planeetconjunctie en planetenparade: wat is het verschil?
Sommige mensen verwarren een planeetconjunctie met een planetenuitlijning, ook wel een ‘planetenparade’ genoemd. Bij een planetenparade zijn meerdere planeten tegelijk zichtbaar langs de ecliptica en kunnen ze over een groot deel van de hemel verspreid staan. Sommige kunnen tegelijkertijd een conjunctie met elkaar vormen terwijl ze deel uitmaken van de parade.
Een komende parade is de planetenuitlijning rond 14 november 2026, wanneer vier planeten verspreid over de ochtendhemel staan.
Wil je meer weten over planetenparades en wanneer de volgende te zien is? Bekijk onze regelmatig bijgewerkte infographic!
Wat is een drievoudige conjunctie?
Bij een drievoudige conjunctie lijken dezelfde twee hemellichamen — twee planeten, of een planeet en een ster — elkaar binnen enkele weken of maanden drie keer te ontmoeten. Dit komt doordat hun schijnbare beweging vanaf de aarde gezien verandert, vaak wanneer een of beide objecten retrograde bewegen. Door die schijnbare richtingsverandering kunnen ze elkaar passeren, weer uit elkaar bewegen en daarna opnieuw naderen. Zo ontstaan drie afzonderlijke conjuncties in plaats van één.
Verwar drievoudige conjuncties niet met planetenparades, waarbij meerdere planeten langs de ecliptica staan. Een drievoudige conjunctie gaat alleen over twee hemellichamen die elkaar herhaaldelijk aan de hemel ontmoeten.
Er zijn drie hoofdtypen drievoudige conjuncties tussen planeten:
-
Tussen binnenplaneten: deze vinden bijna elke keer plaats wanneer Venus achter de zon langs beweegt, rond haar bovenconjunctie. De tweede ontmoeting blijft meestal verborgen in het zonlicht. Minder vaak gebeuren ze wanneer beide planeten tussen de aarde en de zon door bewegen, rond hun benedenconjunctie; ook dan is de tweede ontmoeting vaak niet zichtbaar. Het volgende voorbeeld is de drievoudige conjunctie van Mercurius en Venus in 2027.
-
Tussen een binnenplaneet en een buitenplaneet: dit type ontstaat wanneer de binnenplaneet retrograde beweegt en de buitenplaneet dicht bij zijn conjunctie met de zon staat. Bij de tweede ontmoeting staat de binnenplaneet meestal te dicht bij de zon om zichtbaar te zijn. Bij heldere planeten als Venus en Jupiter kunnen alle drie de ontmoetingen waarneembaar zijn, zolang hun hoekafstand tot de zon groot genoeg blijft.
-
Tussen twee buitenplaneten: de frequentie hangt af van het paar. Drievoudige conjuncties met alleen heldere planeten zoals Mars, Jupiter of Saturnus zijn zeldzaam en komen met onregelmatige tussenpozen voor, vaak met vele tientallen jaren of meer ertussen. Meestal kun je alle drie de ontmoetingen zien. Beide planeten bewegen buiten de aardbaan en bereiken rond die periode hun oppositie, zodat geen van de drie ontmoetingen in het zonlicht verdwijnt.
Wat is een Grote Conjunctie?
Een Grote Conjunctie is een conjunctie tussen Saturnus en Jupiter. Ze heet ‘groot’ omdat het de zeldzaamste conjunctie is tussen planeten die met het blote oog zichtbaar zijn. Saturnus en Jupiter bewegen langzaam rond de zon en ontmoeten elkaar ongeveer elke 20 jaar, wanneer Jupiter Saturnus in zijn baan ‘inhaalt’. De laatste Grote Conjunctie vond plaats in 2020, toen de planeten slechts 0,1° uit elkaar leken te staan: hun kleinste afstand sinds 1623. De volgende Grote Conjunctie vindt plaats op 5 november 2040.
Planeten vinden met Sky Tonight
Met Sky Tonight vind je gemakkelijk planeten aan de hemel boven je. Volg deze stappen:
- Open de app en typ de naam van de gezochte planeet in de zoekbalk.
- Tik op de blauwe knop met het doelsymbool naast het juiste zoekresultaat. De app toont de positie van de planeet op de hemelkaart.
- Tik op de blauwe kompasknop om de werkelijke richting aan de hemel te vinden. Er verschijnt een witte pijl op je scherm. Volg die totdat je de planeet hebt gevonden. Het beeld in de app komt overeen met de echte hemel.
Planeetconjuncties: veelgestelde vragen
Wanneer is de volgende planeetconjunctie in 2026?
De volgende conjunctie vindt plaats op 15 november, wanneer Jupiter en Mars dicht bij elkaar aan de nachtelijke hemel verschijnen. Zoek de twee planeten in het sterrenbeeld Leeuw, vlak bij het asterisme de Sikkel. Beide planeten komen laat in de nacht op en staan richting de dageraad steeds hoger aan de hemel, waardoor ze gemakkelijk met het blote oog te zien zijn. Op 15 en 16 november bedraagt hun onderlinge hoekafstand iets meer dan 1°, wat een uitstekende gelegenheid biedt om ze vanaf beide halfronden te observeren. Gebruik de gratis app Sky Tonight om de planeten te vinden en meer astronomische gebeurtenissen te ontdekken.
Wanneer is de volgende drievoudige conjunctie?
De volgende is de drievoudige conjunctie van Venus en Mercurius in 2027. De twee planeten ontmoeten elkaar binnen enkele maanden drie keer: op 1 juli 2027, 11 augustus 2027 en 10 oktober 2027.
Wanneer is de volgende Grote Conjunctie?
Een Grote Conjunctie is een ontmoeting tussen Saturnus en Jupiter, twee grote en heldere planeten van ons zonnestelsel. In 2026 is er geen Grote Conjunctie. De volgende Grote Conjunctie tussen Saturnus en Jupiter vindt plaats op 5 november 2040.
Wat is het verschil tussen een planeetconjunctie en een nauwste nadering?
Een planeetconjunctie vindt plaats wanneer twee planeten dezelfde rechte klimming of ecliptische lengte hebben. De nauwste nadering is het moment waarop hun schijnbare afstand aan de hemel het kleinst is, ook als er geen conjunctie plaatsvindt.
Planeetconjuncties in 2026–2027: wat je moet weten
Planeetconjuncties zijn mooie gebeurtenissen waarbij planeten dicht bij elkaar aan de hemel lijken te staan. Astronomisch gezien vinden ze plaats wanneer objecten dezelfde rechte klimming of ecliptische lengte hebben. Hulp nodig bij het vinden? Met de Sky Tonight-app kun je eenvoudig planeten opsporen en van de nachtelijke hemel genieten. Veel kijkplezier!
Ontdek wanneer je conjuncties van planeten met de maan kunt zien
Conjuncties komen niet alleen tussen planeten voor. Ook een planeet die dicht bij de maan lijkt te staan, kan een helder en opvallend schouwspel vormen. Veel conjuncties van de maan met heldere planeten zijn zonder speciale apparatuur goed te zien. Ontdek wanneer de volgende ontmoetingen plaatsvinden en welke planeet vanavond bij de maan staat.
