Welke planeten zijn nu zichtbaar? Hemelgids augustus 2026
Wil je weten welke planeten nu zichtbaar zijn? In deze regelmatig bijgewerkte gids lees je alles over de zichtbaarheid van Mercurius, Venus, Mars, Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus. Hieronder ontdek je welke planeten je nu kunt zien, wanneer je moet kijken en hoe je ze aan de hemel herkent.
👉 Om elke planeet vanaf jouw locatie te vinden, open je de gratis app Star Walk 2 en gebruik je de modus Planet Walk.
Inhoud
- Welke planeten zijn nu zichtbaar? (16–31 augustus 2026)
- Beste datums om planeten te bekijken: 16–31 augustus 2026
- Avondplaneet: Venus
- Nachtplaneten: Saturnus, Uranus en Neptunus
- Ochtendplaneten: Mars en Jupiter
- Mercurius: verdwijnt in de gloed van de zon
- Welke heldere ster staat nu in het westen na zonsondergang?
- Wat is het heldere lichtpunt voor zonsopkomst?
- Veelgestelde vragen over planeten die vandaag zichtbaar zijn
- Planeten bekijken: samenvatting
Welke planeten zijn nu zichtbaar? (16–31 augustus 2026)
Van 16 tot en met 31 augustus 2026 domineert Venus de avondhemel. Kijk na zonsondergang naar het westen voor een schitterend lichtpunt. Op noordelijke breedtegraden blijft de planeet laag en in het hoge noorden is ze mogelijk helemaal niet te zien, maar in de tropen en op het zuidelijk halfrond staat ze veel hoger.
Aan de hemel laat in de nacht en in de ochtend is het drukker: Saturnus is de gemakkelijkste planeet om te zien en blijft het grootste deel van de nacht zichtbaar. Mars is voor zonsopkomst te zien, terwijl Jupiter kort voor zonsopkomst verschijnt. Ook Uranus en Neptunus staan boven de horizon, maar je hebt een verrekijker of telescoop nodig om ze waar te nemen.
Naarmate de maand vordert, klimt Jupiter voor zonsopkomst hoger en in de laatste dagen van augustus is de planeet het gemakkelijkst te vinden. Mercurius verdwijnt daarentegen na 18 augustus snel in de gloed van de zon en is voor de meeste waarnemers geen praktisch doel meer.
Bekijk voor het nauwkeurigste resultaat de hemel op jouw locatie in Star Walk 2: de zichtbaarheid van planeten hangt af van je locatie, de horizon en de weersomstandigheden.
| Waarnemingsgegevens | Mercurius | Venus | Mars | Jupiter | Saturnus | Uranus | Neptunus |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wanneer kijken | 16–18 augustus voor zonsopkomst; daarna verloren in de gloed van de zon | Na zonsondergang | Voor zonsopkomst | Voor zonsopkomst; beter eind augustus | Van de late avond tot zonsopkomst | Van laat in de nacht tot zonsopkomst | Van de avond tot zonsopkomst |
| Waarneemmethode | Met het blote oog, moeilijk | Met het blote oog | Met het blote oog | Met het blote oog | Met het blote oog | Verrekijker of telescoop | Verrekijker of telescoop |
| 60–66°N | Extreem laag | Niet zichtbaar | Gemiddeld | Laag | Gemiddeld | Hoog | Gemiddeld |
| 50–60°N | Extreem laag | Zeer laag | Hoog | Laag | Hoog | Hoog | Hoog |
| 40–50°N | Extreem laag | Zeer laag | Hoog | Laag | Hoog | Hoog | Hoog |
| 30–40°N | Extreem laag | Laag | Hoog | Laag | Hoog | Hoog | Hoog |
| 30°N–30°S | Extreem laag | Hoog | Hoog | Laag | Hoog | Hoog | Hoog |
| 30–40°S | Niet zichtbaar | Hoog | Gemiddeld | Zeer laag | Hoog | Hoog | Hoog |
| 40–50°S | Niet zichtbaar | Hoog | Laag | Extreem laag | Hoog | Gemiddeld | Hoog |
| 50–60°S | Niet zichtbaar | Hoog | Zeer laag | Niet zichtbaar | Hoog | Laag | Hoog |
Opmerking:
- Onder de horizon: minder dan 0°
- Extreem laag: 0–5°
- Zeer laag: 5–10°
- Laag: 10–20°
- Gemiddeld: 20–30°
- Hoog: meer dan 30°
- Niet zichtbaar: geen praktisch waarneemvenster; de planeet blijft onder de horizon of gaat verloren in de gloed van de zon.
Korte opmerkingen per regio
-
Noord-Europa: Venus staat zeer laag in de avondschemering. Saturnus en Mars zijn laat in de nacht en in de ochtend het gemakkelijkst te zien. Jupiter wordt tegen het einde van augustus beter zichtbaar, terwijl Mercurius in de gloed van de zon verdwijnt.
-
Zuidelijk halfrond: Venus staat hoog aan de avondhemel. Saturnus en Neptunus zijn gedurende het grootste deel van de nacht uitstekende doelen; Mars staat lager, terwijl Jupiter moeilijk te zien is en Mercurius niet zichtbaar is.
-
Tropen: Venus is na zonsondergang gemakkelijk te zien. Saturnus en Neptunus blijven het grootste deel van de nacht zichtbaar. Mars en Jupiter zijn ochtendobjecten, terwijl Mercurius in de zonnegloed verborgen blijft.
Planeten zichtbaar vandaag vanuit de VS
In het grootste deel van de VS is Venus van 16 tot en met 31 augustus de gemakkelijkste avondplaneet. Zoek de planeet na zonsondergang boven de westelijke horizon. Saturnus komt laat in de avond op en blijft tot zonsopkomst zichtbaar. Mars en Jupiter verschijnen voor zonsopkomst; voor Uranus en Neptunus heb je een verrekijker of telescoop nodig.
Jupiter wordt elke ochtend gemakkelijker te zien. Zoek de planeet eind augustus voor zonsopkomst laag in het oosten. Vanuit zuidelijke steden als Miami, Houston, Phoenix of Los Angeles staat Jupiter hoger en is de planeet gemakkelijker te vinden dan vanuit noordelijker gelegen plaatsen.
Mercurius is geen praktisch doel meer. De planeet staat van 16 tot en met 18 augustus extreem laag en verdwijnt daarna in de gloed van de zon.
Beste datums om planeten te bekijken: 16–31 augustus 2026
16 augustus: een dunne maansikkel passeert dicht bij Venus. Kijk na zonsondergang laag boven de westelijke horizon. Het duo is vanaf het zuidelijk halfrond gemakkelijker te zien.
26 augustus: Mars vormt voor zonsopkomst een bijna rechte lijn met Betelgeuze en Rigel. De roodachtige kleuren van Mars en Betelgeuze contrasteren met de blauwwitte Rigel.
30–31 augustus: de afnemende gibbeuze maan staat relatief dicht bij Saturnus. Kijk vanaf de late avond naar het oosten; het duo klimt in de loop van de nacht hoger en blijft tot zonsopkomst zichtbaar.
Avondplaneet: Venus
Venus: de helderste planeet van de avond
Van 16 tot en met 31 augustus 2026 is Venus de opvallendste avondplaneet. Kijk na zonsondergang naar het westen. Zie je dicht bij de westelijke horizon een schitterend lichtpunt, dan is dat vrijwel zeker Venus.
In deze periode neemt de helderheid van de planeet toe van ongeveer magnitude –4,3 tot –4,5. Op 16 augustus passeert een jonge maansikkel Venus op het moment van de kleinste afstand op 1°50′, wat een van de mooiste taferelen van de maand voor het blote oog oplevert.
Voor waarnemers op noordelijke breedtegraden blijft Venus laag en kan de planeet ondergaan voordat de hemel volledig donker is. In de tropen en op het zuidelijk halfrond staat Venus veel gunstiger.
Nachtplaneten: Saturnus, Uranus en Neptunus
Saturnus: zichtbaar van de late avond tot zonsopkomst
Saturnus is in de tweede helft van augustus 2026 een van de gemakkelijkste planeten om te zien. De planeet komt laat in de avond boven de oostelijke horizon op en gaat in het westen na zonsopkomst onder.
Wil je Saturnus dicht bij het hoogste punt zien, kijk dan in de vroege ochtenduren naar het zuiden vanaf het noordelijk halfrond of naar het noorden vanaf het zuidelijk halfrond. De helderheid neemt toe van ongeveer magnitude 0,6 tot 0,5 en de planeet ziet eruit als een geelachtig lichtpunt. Op 31 augustus passeert de maan in de buurt.
Uranus: een nachtelijk doel voor de verrekijker
Uranus is van laat in de nacht tot zonsopkomst zichtbaar, maar je hebt een verrekijker of telescoop nodig om de planeet te zien. Uranus heeft een magnitude van ongeveer 5,7 en lijkt op een zwak blauwgroen lichtpunt.
Uranus komt elke nacht vroeger op en bereikt voor zonsopkomst een goede hoogte in de meeste noordelijke en tropische gebieden. Gebruik Star Walk 2 om de precieze positie tussen de achtergrondsterren te bepalen.
Neptunus: optisch hulpmiddel vereist
Neptunus komt ’s avonds op in Vissen en blijft de rest van de nacht zichtbaar. Met magnitude 7,8 is de planeet te zwak om met het blote oog te zien. Je hebt een verrekijker of telescoop en een donkere hemel nodig; een sterrenkijkapp helpt je de planeet te vinden.
De helderdere Saturnus kan je naar het juiste deel van de hemel leiden: de twee planeten blijven ongeveer 10° van elkaar verwijderd. Op 30 augustus passeert de maan dicht bij Neptunus, en het felle maanlicht maakt de zwakke planeet moeilijker zichtbaar. Een telescoop met een middelgrote vergroting is nodig om het piepkleine blauwachtige schijfje van Neptunus te onderscheiden.
Ochtendplaneten: Mars en Jupiter
Mars: zichtbaar voor zonsopkomst
Mars is voor zonsopkomst zichtbaar en heeft een magnitude van ongeveer 1,3. De roodachtige kleur helpt de planeet opvallen, hoewel Mars zwakker is dan Saturnus en veel zwakker dan Venus.
Op 26 augustus vormt Mars een bijna rechte lijn met Betelgeuze en Rigel. Kijk voor zonsopkomst naar het oosten: de roodachtige Betelgeuze staat ongeveer halverwege tussen Mars en de blauwwitte Rigel.
Jupiter: komt tevoorschijn uit de gloed van de zon
Jupiter wordt in de tweede helft van augustus een steeds beter zichtbaar ochtendobject. De planeet heeft een magnitude van ongeveer –1,8 en komt elke dag vroeger op. Zoek Jupiter voor zonsopkomst laag boven de oostelijke horizon.
De planeet is in de laatste dagen van augustus het gemakkelijkst te zien, vooral vanaf het noordelijk halfrond en in de tropen. Op de middelste breedtegraden van het zuidelijk halfrond blijft Jupiter zeer laag en verder naar het zuiden is de planeet mogelijk niet zichtbaar. Kies een vrije oostelijke horizon en richt nooit een verrekijker of telescoop in de buurt van de opkomende zon.
Mercurius: verdwijnt in de gloed van de zon
Vanaf ongeveer 18 augustus is Mercurius vanaf de meeste locaties praktisch niet zichtbaar, omdat de planeet te dicht bij de zon staat.
Welke heldere ster staat nu in het westen na zonsondergang?
De heldere ‘ster’ in het westen na zonsondergang is waarschijnlijk Venus. Het is de helderste planeet en de enige planeet die in de tweede helft van augustus 2026 kort na zonsondergang gemakkelijk te zien is.
Op 16 augustus staat een jonge maansikkel dicht bij Venus, waardoor de planeet nog gemakkelijker te herkennen is.
Wat is het heldere lichtpunt voor zonsopkomst?
De helderste planeet voor zonsopkomst is Jupiter, laag boven de oostelijke horizon. Saturnus staat veel hoger en blijft langer zichtbaar, terwijl de roodachtige Mars langs de ecliptica tussen Saturnus en Jupiter staat. Tegen het einde van augustus wordt Jupiter merkbaar gemakkelijker te zien.
Hoe je planeten aan de hemel vindt en herkent
Je hebt geen dure telescoop nodig om de nachtelijke hemel te gaan verkennen.
Vijf planeten — Mercurius, Venus, Mars, Jupiter en Saturnus — zijn met het blote oog zichtbaar, vaak zelfs vanuit een stad. Met optische hulpmiddelen kun je meer details zien, maar voor het herkennen van de helderdere planeten zijn ze niet nodig. Zo vind je de planeten.
Zoek naar heldere lichtpunten
Wanneer ze zichtbaar zijn, zijn Venus en Jupiter meestal de helderste planeetachtige lichtpunten aan de hemel, en rond oppositie kan Mars de meeste sterren in helderheid overtreffen. Met het blote oog lijken zowel sterren als planeten echter meestal onopgeloste punten: planeten zien er niet merkbaar groter uit.
Helderheid is een nuttige aanwijzing, maar geen bewijs: heldere sterren als Sirius, Arcturus en Vega kunnen net zo opvallend zijn. Controleer of het object dicht bij de ecliptica staat en relatief rustig schijnt.
Astronomen gebruiken een magnitudeschaal om de schijnbare helderheid van een object te meten. Op deze schaal hebben helderdere objecten een lagere of zelfs negatieve waarde. Bijvoorbeeld:
- Zon: ongeveer mag. –26,7
- Volle maan: ongeveer mag. –12,7
- Sirius: mag. –1,46 (de helderste ster aan de nachtelijke hemel)
Anders dan bij sterren verandert de helderheid van planeten afhankelijk van hun positie ten opzichte van de aarde en de zon. Hieronder staan de geschatte magnitudebereiken van de planeten in het zonnestelsel. De uiterste waarden van Mercurius en Venus kunnen voorkomen wanneer de planeten te dicht bij de zon staan om ze veilig waar te nemen.
- Venus: van ongeveer mag. –4,9 tot –3,0
- Jupiter: van ongeveer mag. –2,9 tot –1,7 (meestal de op één na helderste planeet)
- Mars: van ongeveer mag. –2,9 tot +1,9
- Mercurius: van ongeveer mag. –2,5 tot +7,2
- Saturnus: van ongeveer mag. –0,6 tot +1,2
- Uranus: van ongeveer mag. +5,3 tot +6,0 (meestal is een verrekijker nodig)
- Neptunus: van ongeveer mag. +7,7 tot +8,0 (een verrekijker of telescoop is nodig)
Controleer of het object twinkelt
Sterren twinkelen meestal, terwijl planeten rustiger schijnen. Dat komt doordat sterren veel verder weg staan en daardoor puntvormige lichtbronnen lijken. Bewegende luchtlagen in de aardatmosfeer buigen hun licht voortdurend af, waardoor de schijnbare helderheid, kleur en positie snel veranderen. Planeten staan veel dichterbij en lijken daardoor piepkleine schijfjes; deze atmosferische vervormingen middelen elkaar meestal uit, waardoor hun licht rustiger lijkt.
Twinkelen is echter slechts een aanwijzing en geen 100% betrouwbare test. Een planeet kan duidelijk twinkelen wanneer ze laag boven de horizon staat, waar het licht een langere weg door de atmosfeer aflegt, of wanneer de lucht bijzonder onrustig is. Een ster die hoog aan de hemel staat, kan juist relatief rustig lijken.
Lees voor de volledige uitleg van waarom sterren twinkelen ons uitgebreide artikel.
Zoek naar planeten dicht bij de maan
Een van de gemakkelijkste manieren om een planeet te vinden, is door een helder oriëntatiepunt te gebruiken dat iedereen kan herkennen: de maan. Elke maand passeren planeten aan de hemel dicht bij onze natuurlijke satelliet; astronomen noemen dit een dichte nadering. Een heldere, relatief rustig schijnende ‘ster’ dicht bij de maan kan een planeet zijn. De maan passeert echter ook heldere sterren, dus controleer het object met een hemelkaart.
Wil je weten wanneer een planeet de volgende keer dicht bij de maan staat, bekijk dan ons regelmatig bijgewerkte artikel.
Zoek naar planeetparen of planetaire uitlijningen
Van tijd tot tijd staan planeten aan de hemel heel dicht bij elkaar. Een heldere planeet kan je naar een zwakkere planeet leiden, bijvoorbeeld wanneer Venus dicht langs Uranus trekt. Als beide planeten helder genoeg zijn, kan het paar zonder optisch hulpmiddel zichtbaar zijn.
Nog opvallender zijn planetaire uitlijningen, waarbij meerdere planeten tegelijkertijd langs de ecliptica staan. Ze kunnen over een brede boog verspreid staan in plaats van dicht bij elkaar, maar een uitlijning biedt nog steeds een goede gelegenheid om tijdens één waarneemsessie meerdere planeten te vinden.
Rond 12 augustus 2026 vond een uitlijning van zes planeten plaats. In de tweede helft van de maand verdwijnt Mercurius in de gloed van de zon, maar Jupiter, Mars, Uranus, Saturnus en Neptunus blijven verspreid staan aan de hemel laat in de nacht en in de ochtend.
Lees meer: Planetaire uitlijning in augustus 2026
Kijk langs de ecliptica
Alle planeten blijven dicht bij de ecliptica, het schijnbare jaarlijkse pad van de zon langs de achtergrondsterren.
Zo vind je het algemene gebied:
- Zoek naar de band van sterrenbeelden van de dierenriem aan de hemel.
- Gebruik de maan als extra oriëntatiepunt: ook de maan blijft dicht bij de ecliptica.
- Trek een brede denkbeeldige boog door de planeten en sterrenbeelden van de dierenriem die je al herkent.
Zoek ’s nachts langs deze boog. Mercurius en Venus blijven aan de hemel altijd relatief dicht bij de zon, waardoor ze voor zonsopkomst of na zonsondergang verschijnen.
Belangrijk: kijk nooit rechtstreeks naar de zon — dit kan je ogen blijvend beschadigen!
De hoek van de ecliptica ten opzichte van de horizon hangt af van je breedtegraad, halfrond, seizoen en het tijdstip van de nacht.
Planeten zijn ‘dwalers’
Een andere manier om te bepalen of je naar een planeet of een ster kijkt, is de positie gedurende meerdere nachten of weken te volgen. Een planeet verschuift geleidelijk ten opzichte van de achtergrondsterren, al bewegen de buitenplaneten soms te langzaam om van de ene op de andere nacht een duidelijk verschil te zien.
Gebruik een interactieve sterrenkaart
Nadat je zelf hebt geoefend met het vinden van planeten, kan een app je waarnemingen bevestigen. De gratis app Star Walk 2 heeft een modus Planet Walk die alle planeten markeert, zodat je ze gemakkelijker van sterren kunt onderscheiden. Open Instellingen, kies Planeten en tik vervolgens op Planet Walk. Je krijgt een livekaart waarop elke planeet gemarkeerd is, plus een paneel onderaan waarmee je direct naar iedere planeet kunt springen.
Wil je alternatieven, probeer dan Night Sky, SkySafari of Stellarium. Sommige apps zijn volledig gratis, terwijl andere vooraf betaald moeten worden of extra functies via in-appaankopen aanbieden. Bekijk voor een snelle vergelijking van wat elke app gratis biedt ons artikel over de beste astronomie-apps van 2026.
Waarneemtips per planeet
Mercurius: de ongrijpbare planeet
Mercurius is een binnenplaneet waarvan de baan dichter bij de zon ligt dan die van de aarde. Daardoor staat Mercurius aan onze hemel nooit ver van de zon; de grootste hoekafstand varieert van ongeveer 18° tot 28°. Deze maximale afstand heet de grootste elongatie en biedt meestal de beste kans om de planeet waar te nemen. Als we zowel oostelijke als westelijke elongaties meetellen, bereikt Mercurius zes of zeven keer per jaar de grootste elongatie.
Om Mercurius te vinden, kijk je vlak na zonsondergang laag aan de westelijke horizon of kort voor zonsopkomst laag in het oosten. Wil je weten of de planeet momenteel een ochtendobject, een avondobject of helemaal niet zichtbaar is, bekijk dan de dagelijkse zichtbaarheid in de gratis app Star Walk 2.
Het waarneemvenster van Mercurius is vaak kort en verschilt sterk naargelang je breedtegraad, het seizoen en de elongatie van de planeet. Een kleine telescoop kan het piepkleine schijfje en de fasen van Mercurius laten zien, maar gebruik optische hulpmiddelen alleen wanneer de zon veilig onder de horizon staat. Wacht ’s avonds tot na zonsondergang en stop ’s ochtends ruim voor zonsopkomst. Zoek nooit met een verrekijker of telescoop in de buurt van de zon.
Mercurius wordt vaak over het hoofd gezien, maar is een van de verrassendste planeten in het zonnestelsel. Doe de quiz en ontdek hoeveel je echt weet over deze mysterieuze kleine planeet!
Venus: de avond- en morgenster
Venus is de helderste planeet die je met het blote oog kunt zien. Venus is bedekt met sterk reflecterende wolken en lijkt daardoor uitzonderlijk helder aan onze hemel. Ervaren waarnemers die precies weten waar ze moeten kijken, kunnen de planeet soms zelfs overdag zien. Zoek nooit met een verrekijker of telescoop naar Venus wanneer de zon boven de horizon staat.
Net als de maan doorloopt Venus verschillende fasen. De planeet bereikt haar grootste helderheid als een sikkel, omdat de afname van het verlichte deel wordt gecompenseerd door de grotere schijnbare diameter wanneer Venus dichter bij de aarde komt. Een kleine telescoop laat de fasen duidelijk zien; met een sterk vergrotende, goed gestabiliseerde verrekijker kun je onder goede omstandigheden een uitgesproken sikkel onderscheiden.
Net als Mercurius is Venus een binnenplaneet en staat ze aan onze hemel nooit heel ver van de zon. Mercurius kan maximaal ongeveer 28° van de zon staan, terwijl Venus een afstand van ongeveer 48° kan bereiken. Buitenplaneten kunnen tijdens oppositie op 180° van de zon staan.
Venus is de helderste planeet aan de hemel. Wanneer ze dicht bij de maan staat, is het duo zelfs vanuit steden met lichtvervuiling gemakkelijk te zien. Bekijk ons regelmatig bijgewerkte artikel om te ontdekken wanneer de maan en Venus de volgende keer dicht bij elkaar staan.
Omdat Venus zo helder is, zien veel mensen haar aan voor een vliegtuig of zelfs een ufo. Bekijk onze infographic voor andere natuurlijke en door mensen gemaakte objecten die aan de hemel vaak verkeerd worden geïdentificeerd.
Mars: de rode planeet
De roestkleurige gloed van Mars maakt de planeet gemakkelijk herkenbaar wanneer ze helder is. De schijnbare helderheid verandert sterk afhankelijk van de positie in het zonnestelsel en bereikt meestal een hoogtepunt rond oppositie. Die vindt ongeveer elke 26 maanden plaats, wanneer de aarde tussen Mars en de zon door beweegt.
Mars bereikt de volgende oppositie op 19 februari 2027 en komt rond 20 februari het dichtst bij de aarde. De planeet heeft dan een magnitude van ongeveer –1,2 en een schijnbare diameter van ongeveer 13,8 boogseconden. Medio juli 2027 zal Mars ongeveer negen keer zwakker zijn en nog maar 40% van de schijnbare diameter hebben die de planeet rond oppositie had.
Door een verrekijker ziet Mars eruit als een helder oranje lichtpunt, niet als een opgelost schijfje. Een telescoop met middelgrote tot sterke vergroting kan de planeetschijf laten zien; rond gunstige opposities en bij rustige lucht kun je mogelijk ook een poolkap of donkere oppervlaktemarkeringen waarnemen.
Wil je Mars van dichterbij bekijken? De planeet is een van de belangrijkste bestemmingen voor toekomstige bemande ruimtevaart. Doe onze quiz en ontdek hoeveel je weet over de rode planeet.
Jupiter: de grootste planeet met zichtbare manen
Jupiter is de grootste planeet in ons zonnestelsel en een van de helderste objecten aan de nachtelijke hemel. Na Venus is het meestal de op één na helderste planeet; zodra Venus ondergaat, is Jupiter vaak de helderste planeet die nog zichtbaar is. Tegen het einde van 2026 wordt Jupiter helderder naarmate de oppositie op 11 februari 2027 nadert.
Zelfs met een kleine telescoop kun je Jupiter en zijn vier grootste satellieten — Io, Europa, Ganymedes en Callisto — waarnemen, de zogeheten Galileïsche manen. Ook met een stevig vastgehouden verrekijker of een verrekijker op statief kun je een of meer van deze manen zien. Hun positie verandert van nacht tot nacht. Om ze op een bepaalde avond te vinden, kun je de app Star Walk 2 gebruiken (voor dit type object is een in-appaankoop vereist) of de app Sky Tonight, waarin alle ruimteobjecten gratis beschikbaar zijn.
Op het noordelijk halfrond wordt Jupiter soms verward met Sirius, de helderste ster aan de nachtelijke hemel. Sirius valt vooral op winteravonden op, maar staat ver van de ecliptica en twinkelt doorgaans sterker dan Jupiter. Onthoud dat twinkelen slechts een aanwijzing is, geen waterdichte test.
Om de Grote Rode Vlek — een enorme storm op Jupiter — te zien, gebruik je een telescoop met een vergroting van ongeveer 100× of meer. Wacht op rustige atmosferische omstandigheden en controleer of de vlek op het moment van waarnemen naar de aarde is gericht.
Zoals je weet, is Jupiter de grootste planeet in ons zonnestelsel. Maar hoe groot is de planeet precies? Hoeveel aardes passen er in deze gasreus? Doe onze quiz en ontdek het!
Saturnus: de gouden koning van ringen en manen
Saturnus heeft een kenmerkende goudgele gloed en is gemakkelijk met het blote oog te zien. Zoek naar een rustig schijnend, geelachtig lichtpunt dat meestal zwakker is dan Venus of Jupiter.
Een kleine telescoop laat de beroemde ringen van Saturnus zien, al verandert hun uiterlijk met de hoek waaronder we ze vanaf de aarde zien. In augustus 2026 staan de ringen nog onder een kleine hoek ten opzichte van onze gezichtslijn en lijken ze ongewoon dun. Voor de Cassinischeiding zijn een sterkere vergroting en goede atmosferische omstandigheden nodig; de scheiding is niet gegarandeerd zichtbaar in elke kleine telescoop.
Door een telescoop kun je ook Titan zien, de helderste maan van Saturnus. Met grotere openingen worden meer manen zichtbaar — Rhea, Dione, Tethys en Enceladus — die elk als een piepklein, rustig lichtpunt dicht bij de planeet verschijnen.
Hoe goed ken jij de koning van ringen en manen? Doe onze quiz en ontdek het.
Uranus: een bleekblauw lichtpunt
Uranus bevindt zich dicht bij de grens van wat met het blote oog zichtbaar is. Onder een zeer donkere hemel — ongeveer Bortle 3 of donkerder — kan een waarnemer met een uitstekend gezichtsvermogen de planeet mogelijk zien als de precieze positie bekend is, maar een verrekijker is veel praktischer. Een kleine telescoop met middelgrote vergroting kan een piepklein, bleek blauwgroen schijfje tonen.
Het handigste moment om Uranus te zoeken is wanneer de planeet dicht bij een helder referentieobject staat, zoals een heldere ster, een planeet of de maan. Houd er wel rekening mee dat een heldere maan in de buurt de zwakke gloed van Uranus kan overstralen.
De meeste amateurtelescopen kunnen de ringen of oppervlaktedetails van Uranus niet onderscheiden. Middelgrote tot grote instrumenten kunnen echter de twee grootste manen van de planeet — Titania en Oberon — laten zien als zwakke, afzonderlijke lichtpunten.
Neptunus: de verste planeet van de zon
Neptunus is de moeilijkste planeet om waar te nemen. De planeet is te zwak voor het blote oog, dus gebruik een verrekijker of telescoop samen met een gedetailleerde sterrenkaart of sterrenkijkapp. Door een verrekijker lijkt Neptunus op een zwakke ster; een telescoop met middelgrote vergroting is nodig om het piepkleine blauwachtige schijfje te onderscheiden. De ringen en atmosferische details liggen buiten het bereik van gangbare amateurapparatuur. Met een middelgrote tot grote telescoop en uitstekende omstandigheden kun je misschien Triton, de grootste maan, als een zwak lichtpunt zien.
Veelgestelde vragen over planeten die vandaag zichtbaar zijn
Welke planeten zijn nu zichtbaar?
Van 16 tot en met 31 augustus 2026 is Venus de gemakkelijkste avondplaneet: kijk na zonsondergang naar het westen. Saturnus is van de late avond tot zonsopkomst zichtbaar, terwijl Mars en Jupiter in de ochtend verschijnen. Mercurius staat van 16 tot en met 18 augustus extreem laag en verdwijnt daarna in de gloed van de zon; voor Uranus en Neptunus heb je een optisch hulpmiddel nodig. Gebruik Star Walk 2 om voor jouw precieze locatie te controleren wat er op dit moment boven de horizon staat.
Waarom twinkelen planeten niet zoals sterren?
Planeten schijnen meestal rustiger dan sterren, omdat ze veel dichter bij de aarde staan en als piepkleine schijfjes in plaats van puntjes verschijnen. Daardoor middelen atmosferische schommelingen elkaar uit. Als een helder object dicht bij de ecliptica nauwelijks twinkelt, kan het een planeet zijn. Planeten kunnen echter wel twinkelen wanneer ze laag boven de horizon staan.
Kan ik Uranus of Neptunus met het blote oog zien?
Uranus is onder een zeer donkere hemel technisch gezien met het blote oog zichtbaar, maar de planeet is extreem zwak en gemakkelijk over het hoofd te zien. Je hebt uitstekende waarneemomstandigheden nodig en moet precies weten waar je moet kijken. Neptunus is te zwak voor het blote oog en vereist een verrekijker of telescoop.
Hoe weet ik of ik Venus of Jupiter zie?
Venus is meestal veel helderder dan Jupiter en verschijnt vaak laag boven de horizon, kort na zonsondergang of voor zonsopkomst. Jupiter is ook erg helder, maar kan een groter deel van de nacht zichtbaar blijven en afhankelijk van het seizoen hoger aan de hemel staan. Beide planeten schijnen meestal rustiger en twinkelen minder dan sterren.
Om ze met zekerheid te herkennen, richt je je telefoon met Star Walk 2 op het object.
Waarom hangt de zichtbaarheid van planeten af van mijn locatie?
De zichtbaarheid van planeten hangt af van je locatie, omdat de hemel er vanaf verschillende plaatsen op aarde anders uitziet. Je breedtegraad beïnvloedt hoe hoog een planeet komt en onder welke hoek haar baan de horizon ontmoet; je lengtegraad bepaalt de lokale tijd van opkomst en ondergang, terwijl je tijdzone bepaalt hoe die momenten op de klok verschijnen. Gebouwen, bergen, bomen, schemering, lichtvervuiling en het weer kunnen een planeet verbergen, zelfs wanneer ze technisch gezien boven de horizon staat.
Planeten bekijken: samenvatting
Je hebt geen dure apparatuur nodig om ons zonnestelsel te verkennen: ga gewoon naar buiten en zoek dicht bij de ecliptica naar heldere lichtpunten die relatief rustig schijnen. Als ze gunstig staan, zijn Venus, Jupiter, Saturnus en Mars gemakkelijk met het blote oog te zien; de zichtbaarheid van Mercurius hangt sterk af van je locatie, het seizoen en de vraag of de planeet aan de ochtend- of avondhemel staat. Je kunt ook de maan of planeetparen als oriëntatiepunt gebruiken. Gebruik voor extra hulp de gratis app Star Walk 2 om planeten in realtime te herkennen.
Meer planeetverschijnselen
Bekijk voor meer komende planeetverschijnselen:
