Welke planeten zijn vanavond zichtbaar: waar zie je Jupiter, Venus, Mars, Saturnus en Mercurius?
Wil je weten welke planeten vanavond zichtbaar zijn? Hier vind je een regelmatig bijgewerkte gids voor de zichtbaarheid van Mercurius, Venus, Mars, Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus. Hieronder lees je welke planeten nu te zien zijn, wanneer je moet kijken en hoe je ze zonder speciale apparatuur herkent. Open de gratis Star Walk 2-app en gebruik de Planet Walk-modus om elke planeet vanaf jouw locatie te vinden.
Inhoud
- Welke planeten zijn vanavond zichtbaar? (1–15 juni 2026)
Veelgestelde vragen over planeten die vanavond zichtbaar zijn
- Welke planeten zijn vanavond zichtbaar?
- Wat is die heldere “ster” aan de avondhemel?
- Welke planeten kun je zonder telescoop zien?
- Waarom fonkelen planeten niet zoals sterren?
- Kan ik Uranus of Neptunus met het blote oog zien?
- Hoe weet ik of ik naar Venus of Jupiter kijk?
- Waarom hangt de zichtbaarheid van planeten af van mijn locatie?
- Tips om de planeten te zien: samenvatting
Planeet — van het Griekse πλανήτης, “zwerver”, en het Latijnse planetae, “zwervers”; zo genoemd vanwege hun zwervende pad langs de hemel.
Welke planeten zijn vanavond zichtbaar? (1–15 juni 2026)
Zes planeten zijn vanavond zichtbaar: Mercurius, Venus, Mars, Jupiter, Saturnus en Neptunus. Venus en Jupiter zijn het makkelijkst te zien, omdat ze helder aan de avondhemel schijnen. Uranus, waarvoor je normaal gesproken minstens een verrekijker nodig hebt, is momenteel niet waarneembaar omdat hij dicht bij de Zon staat. Neptunus is te zwak om met het blote oog te zien, maar je kunt hem vinden met een verrekijker of telescoop.
Voor het meest nauwkeurige resultaat controleer je je lokale hemel in Star Walk 2: de zichtbaarheid van planeten hangt af van je locatie, horizon en tijdzone.
| Planeet | Vanavond zichtbaar? | Beste tijd om te kijken | Waar kijken | Helderheid | Apparatuur |
|---|---|---|---|---|---|
| Mercurius | ⚠️ Lastig | 30–60 minuten na zonsondergang | Laag boven de west-noordwestelijke horizon | mag −0,5 tot 0,5 | Met het blote oog; verrekijker helpt |
| Venus | ✅ Ja | Na zonsondergang | West tot west-noordwest | mag −4,0 | Met het blote oog |
| Mars | ⚠️ Lastig | Ongeveer 30–60 minuten voor zonsopkomst | Laag in het oosten tot oost-noordoosten | mag 1,3 | Met het blote oog, maar makkelijker met verrekijker |
| Jupiter | ✅ Ja | Na zonsondergang | West tot west-noordwest, bij Venus | mag −1,9 tot −1,8 | Met het blote oog |
| Saturnus | ✅ Ja | Voor zonsopkomst | Oost-zuidoost tot zuidoost | mag 0,9 tot 0,8 | Met het blote oog; telescoop voor de ringen |
| Uranus | ❌ Nee | Te dicht bij de Zon, niet zichtbaar | – | mag 5,8 | – |
| Neptunus | 🔭 Optisch hulpmiddel | Voor zonsopkomst | Oost-zuidoost tot zuidoost | mag 7,8 | Telescoop of sterke verrekijker |
Opmerking: deze tabel geeft een algemeen overzicht voor middelnoordelijke breedtegraden, zoals New York, Londen, Parijs, Berlijn, Beijing en Tokio. Lees verder voor nauwkeurige zichtbaarheidsvensters of gebruik de gratis Star Walk 2-app
Wanneer de planeten nu zichtbaar zijn in Nederlandstalige landen en gebieden
De waarneemvensters worden weergegeven in lokale tijd en tonen geschatte gemeenschappelijke intervallen voor de hele aangegeven periode. Een planeet wordt als zichtbaar beschouwd wanneer de Zon minstens 6° onder de horizon staat en de planeet minstens 10° boven de horizon staat. Vensters korter dan 20 minuten zijn weggelaten.
1–7 juni 2026:
| Stad | Tijdzone | Mercurius | Venus | Mars | Jupiter | Saturnus | Uranus | Neptunus |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Amsterdam, Nederland | CEST (UTC+2) | — | 22:50–23:15 | — | 22:50–23:10 | — | — | — |
| Antwerpen, België | CEST (UTC+2) | — | 22:45–23:10 | — | 22:45–23:10 | — | — | — |
| Paramaribo, Suriname | SRT (UTC−3) | — | 19:20–20:35 | 05:10–06:00 | 19:20–20:50 | 03:30–06:00 | — | 03:00–06:00 |
| Willemstad, Curaçao | AST (UTC−4) | — | 19:25–20:40 | 05:00–05:45 | 19:25–20:55 | 03:25–05:45 | — | 02:55–05:45 |
| Oranjestad, Aruba | AST (UTC−4) | — | 19:30–20:45 | 05:05–05:50 | 19:30–21:00 | 03:30–05:50 | — | 03:00–05:50 |
| Kralendijk, Bonaire | AST (UTC−4) | — | 19:20–20:40 | 04:55–05:40 | 19:20–20:50 | 03:25–05:40 | — | 02:55–05:40 |
| Philipsburg, Sint Maarten | AST (UTC−4) | — | 19:15–20:30 | 04:30–05:10 | 19:15–20:40 | 03:00–05:10 | — | 02:35–05:10 |
8–15 juni 2026:
| Stad | Tijdzone | Mercurius | Venus | Mars | Jupiter | Saturnus | Uranus | Neptunus |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Amsterdam, Nederland | CEST (UTC+2) | — | — | — | — | — | — | 04:00–04:25 |
| Antwerpen, België | CEST (UTC+2) | — | 22:50–23:10 | — | — | — | — | 04:00–04:35 |
| Paramaribo, Suriname | SRT (UTC−3) | 19:20–19:45 | 19:20–20:45 | 05:05–06:00 | 19:20–20:25 | 03:05–06:00 | — | 02:35–06:00 |
| Willemstad, Curaçao | AST (UTC−4) | 19:25–19:50 | 19:25–20:50 | 04:50–05:45 | 19:25–20:30 | 03:00–05:45 | — | 02:30–05:45 |
| Oranjestad, Aruba | AST (UTC−4) | 19:30–19:55 | 19:30–20:55 | 04:55–05:50 | 19:30–20:35 | 03:05–05:50 | — | 02:35–05:50 |
| Kralendijk, Bonaire | AST (UTC−4) | 19:25–19:50 | 19:25–20:45 | 04:50–05:40 | 19:25–20:25 | 03:00–05:40 | — | 02:25–05:40 |
| Philipsburg, Sint Maarten | AST (UTC−4) | 19:15–19:40 | 19:15–20:35 | 04:20–05:10 | 19:15–20:15 | 02:35–05:10 | — | 02:05–05:10 |
Beste datums in de komende twee weken
Beste datums om planeten te observeren:
- 7 juni: Venus bij Pollux
- 9 juni: Venus bij Jupiter
- 10 juni: Maan bij Saturnus
- 12 juni: Mercurius-Jupiter-Venus-uitlijning; Maan bij Mars
- 15 juni: Mercurius op grootste oostelijke elongatie (Mercurius staat gunstig na zonsondergang)
Zichtbaarheid van planeten van 1 tot 15 juni 2026: noordelijk halfrond
Dit is geschreven voor locaties op middelnoordelijke breedtegraden, zoals New York, Madrid, Ankara, Beijing en meer. Als je noordelijker of dichter bij de evenaar bent, kan de zichtbaarheid iets afwijken.
In de eerste helft van juni 2026 zijn Venus en Jupiter de beste avondplaneten, terwijl Saturnus de beste ochtendplaneet is. Mercurius is ook zichtbaar na zonsondergang, maar blijft laag boven de horizon. Mars, Uranus en Neptunus zijn ochtendplaneten, maar de meeste zijn lastiger waar te nemen, terwijl Uranus helemaal niet zichtbaar is.
Avondplaneten: Venus, Jupiter en Mercurius
Kijk na zonsondergang naar het westen tot west-noordwesten. Venus is de makkelijkste planeet om te zien: hij schijnt zeer helder en verschijnt laag aan de avondhemel. Jupiter staat in de buurt en is ook helder genoeg om met het blote oog te zien, al is hij niet zo verblindend als Venus.
Op 9 juni lijken Venus en Jupiter bijzonder dicht bij elkaar te staan aan de avondhemel, waardoor ze het hoogtepunt van deze periode vormen. De twee helderste planeten verschijnen zeer dicht bij elkaar in Tweelingen, op ongeveer 1°30′ afstand. Zoek het heldere paar kort na zonsondergang boven de west-noordwestelijke horizon.
Rond 12 juni wordt de avondhemel nog interessanter: Mercurius, Jupiter en Venus vormen een compacte uitlijning van drie planeten. Kijk ongeveer een uur na zonsondergang boven de westelijke horizon om de drie planeten in een nette diagonaal te zien staan. Alle drie zouden met het blote oog zichtbaar moeten zijn vanaf een plek met een vrije, onbelemmerde horizon.
Mercurius is de lastigste avondplaneet, maar zijn zichtbaarheid verbetert in de eerste helft van de maand. Op 15 juni bereikt Mercurius zijn grootste oostelijke elongatie, de beste avondzichtbaarheid van deze verschijning. Hij staat dan ongeveer 24°31′ van de Zon en schijnt in Tweelingen. Zoek hem laag in het westen, ongeveer 30–60 minuten na zonsondergang. Een verrekijker kan helpen, maar gebruik die pas nadat de Zon volledig is ondergegaan.
Ochtendplaneten: Saturnus, Mars, Uranus en Neptunus
Voor zonsopkomst is Saturnus de beste planeet om te observeren. Hij verschijnt in de oostelijke tot oost-zuidoostelijke hemel en is met het blote oog zichtbaar. Als je een telescoop hebt, is Saturnus ook het meest lonende ochtenddoel, omdat je zijn ringen kunt zien. Een goede datum om Saturnus te zoeken is 10 juni, wanneer de afnemende maansikkel bij Saturnus in Vissen verschijnt. De twee objecten staan ongeveer 5° uit elkaar.
Mars is zichtbaar voor de dageraad, maar valt niet erg op. Hij blijft laag in het oosten tot oost-noordoosten en oogt veel zwakker dan Venus, Jupiter of Saturnus. Op 12 juni verschijnt de dunne maansikkel bij de roodachtige Mars in Ram, op ongeveer 5° afstand. Dit is een van de makkelijkere ochtenden om Mars te identificeren, al blijft een vrije horizon belangrijk.
Neptunus staat ook aan de ochtendhemel, maar is te zwak voor het blote oog. Op 9 juni passeert de Maan dicht bij Neptunus; je hebt een verrekijker of telescoop nodig om de planeet te zien. Uranus staat technisch gezien voor zonsopkomst boven de horizon, vooral dichter bij half juni, maar blijft erg laag en zwak.
Zichtbaarheid van planeten van 1 tot 15 juni 2026: zuidelijk halfrond
Dit is geschreven voor locaties op middelzuidelijke breedtegraden, zoals Sydney, Buenos Aires, Kaapstad, Santiago en meer. Als je zuidelijker of dichter bij de evenaar bent, kan de zichtbaarheid iets afwijken.
In de eerste helft van juni 2026 zijn Venus en Jupiter de beste avondplaneten, terwijl Saturnus de beste ochtendplaneet is. Mercurius is ook zichtbaar na zonsondergang en staat voor veel waarnemers op het zuidelijk halfrond gunstiger dan voor waarnemers in het noorden. Mars en Neptunus zijn ochtendplaneten, maar zijn moeilijker te vinden. Uranus komt ’s ochtends ook boven de horizon, maar staat te dicht bij de Zon om zichtbaar te zijn.
Avondplaneten: Venus, Jupiter en Mercurius
Kijk na zonsondergang naar de noordwestelijke hemel. Venus is de makkelijkste planeet om te zien: hij schijnt fel en verschijnt laag tot middelhoog boven de horizon. Jupiter staat in de buurt en is ook helder genoeg om met het blote oog te zien, al is hij zwakker dan Venus.
Het hoogtepunt van deze periode is de Venus-Jupiter-conjunctie op 9 juni. De twee helderste planeten verschijnen zeer dicht bij elkaar in Tweelingen, op ongeveer 1°30′ afstand. Vanaf het zuidelijk halfrond zoek je het paar na zonsondergang boven de noordwestelijke horizon. Beide planeten zijn eenvoudig zonder optisch hulpmiddel te zien.
Rond 12 juni vormen Mercurius, Jupiter en Venus een compacte uitlijning van drie planeten aan de avondhemel. Kijk ongeveer een uur na zonsondergang boven de westelijke tot noordwestelijke horizon om de drie planeten in een klein deel van de hemel bijeen te zien. Venus en Jupiter vallen meteen op; Mercurius staat lager en is zwakker, dus een vrije horizon helpt.
Mercurius is de lastigste avondplaneet, maar zijn zichtbaarheid verbetert in de eerste helft van de maand. Op 15 juni bereikt Mercurius zijn grootste oostelijke elongatie, de beste avondzichtbaarheid van deze verschijning. Hij staat dan op de maximale afstand ongeveer 24°31′ van de Zon en schijnt in Tweelingen. Zoek hem laag in het westen tot noordwesten, ongeveer 30–60 minuten na zonsondergang. Een verrekijker kan helpen, maar gebruik die pas nadat de Zon volledig is ondergegaan.
Ochtendplaneten: Saturnus, Mars, Uranus en Neptunus
Voor zonsopkomst is Saturnus de beste planeet om te observeren. Hij verschijnt in de oostelijke tot noordoostelijke hemel en is met het blote oog zichtbaar. Als je een telescoop hebt, is Saturnus ook het meest lonende ochtenddoel, omdat je zijn ringen kunt zien. Een goede datum om Saturnus te zoeken is 10 juni, wanneer de maansikkel bij Saturnus in Vissen verschijnt. De twee objecten staan ongeveer 5° uit elkaar.
Mars is zichtbaar voor de dageraad, maar valt niet erg op. Hij blijft laag in de noordoostelijke hemel en oogt veel zwakker dan Venus, Jupiter of Saturnus. Op 12 juni verschijnt de dunne maansikkel bij de roodachtige Mars in Ram, op ongeveer 5° afstand. Dit is een van de makkelijkere ochtenden om Mars te identificeren, al heb je nog steeds een vrije horizon nodig.
Neptunus staat ook aan de ochtendhemel, maar is te zwak voor het blote oog. Op 9 juni passeert de Maan dicht bij Neptunus in Vissen. Je hebt een verrekijker of telescoop nodig om de planeet te zien.
Uranus staat technisch gezien voor zonsopkomst boven de horizon, vooral dichter bij half juni, maar blijft laag en zwak in de ochtendschemering. Voor de meeste waarnemers zal hij zelfs met een verrekijker een moeilijk doel zijn.
Hoe je planeten aan de hemel vindt en herkent
De meeste beginnende sterrenkijkers denken dat astronomie een dure hobby is waarvoor je een geavanceerde telescoop nodig hebt. Maar het ironische is: astronomie op beginnersniveau is niet alleen goedkoop, maar kan zelfs helemaal gratis zijn.
De meeste planeten zijn helder genoeg om met het blote oog te zien, zelfs vanuit het centrum van een stad. Apparatuur maakt de ervaring rijker, maar is niet nodig om de puntjes aan de hemel te herkennen. In de komende minuten leer je precies hoe je vanavond planeten van het Zonnestelsel vindt — zonder uitrusting.
Zoek de helderste en grootste puntjes aan de hemel
Venus en Jupiter zijn de helderste puntjes aan de hemel, makkelijk zichtbaar met het blote oog; Mars kan soms ook helderder zijn dan de sterren. Bovendien lijken planeten groter dan sterren aan de hemel, hoewel sterren in werkelijkheid veel groter zijn. Ze lijken alleen kleiner omdat ze veel verder weg staan.
Het is dus eenvoudig: het opvallendste heldere punt aan de hemel is waarschijnlijk een planeet.
Astronomen gebruiken een magnitudeschaal om de schijnbare helderheid van een object te meten. Op deze schaal hebben helderdere objecten lagere of zelfs negatieve getallen. Bijvoorbeeld:
- Zon: mag -26,5
- Volle Maan: mag -12,6
- Venus: mag -4,3 (helderste planeet)
- Jupiter: mag -2,7 (op een na helderste planeet)
- Sirius: mag -1,44 (helderste ster aan de nachthemel)
Gemiddelde magnitudes van andere planeten:
- Mercurius: 0,2
- Mars: 0,7
- Saturnus: 0,5
- Uranus: 5,7 (meestal verrekijker nodig)
- Neptunus: 7,8 (verrekijker of telescoop nodig)
Anders dan sterren verandert de helderheid van planeten afhankelijk van hun positie ten opzichte van de Aarde en de Zon.
Als het fonkelt, is het geen planeet
De turbulente atmosfeer van de Aarde laat het verre sterrenlicht trillen en fonkelen, terwijl planeten — doordat ze veel dichterbij staan — met een stabieler licht schijnen. Een helder punt bij de ecliptica dat nauwelijks fonkelt, is dus vrijwel zeker een planeet.
Bekijk ons uitgebreide artikel voor de volledige uitleg over waarom sterren fonkelen.
Zoek planeten in de buurt van de Maan
Een van de makkelijkste manieren om een planeet te vinden is een helder herkenningspunt gebruiken dat iedereen aan de hemel kan vinden: de Maan. Elke maand passeren planeten dicht langs onze natuurlijke satelliet aan de hemel; astronomen noemen dit een nadering. Een heldere, niet-fonkelende “ster” bij de Maan is dus waarschijnlijk een planeet!
Wil je weten wanneer een planeet de volgende keer bij de Maan staat, bekijk dan ons regelmatig bijgewerkte artikel.
Let op paren van planeten of planetaire uitlijningen
Van tijd tot tijd lijken planeten heel dicht bij elkaar aan de hemel te staan. Een heldere planeet kan je gids worden naar een zwakkere planeet, bijvoorbeeld wanneer Venus dicht langs Uranus gaat. Maar als beide planeten helder zijn, is het een spectaculair gezicht met het blote oog.
Nog opvallender zijn planetaire uitlijningen, die plaatsvinden wanneer drie of meer planeten in hetzelfde deel van de hemel samenkomen. Uitlijningen bieden een geweldige kans om meerdere planeten tegelijk te zien.
De volgende planetaire uitlijning vindt plaats rond 12 juni 2026. Het wordt een mini-planetenparade: Mercurius, Venus en Jupiter verzamelen zich aan de avondhemel. Mis het niet — het wordt een van de makkelijkste planeetuitlijningen van 2026, omdat alle drie de planeten met het blote oog zichtbaar zijn.
Lees meer: Planetaire uitlijning op 12 juni 2026: Mercurius, Venus en Jupiter na zonsondergang
Om planeten te vinden, kijk je langs het pad van de Zon
Alle planeten volgen grofweg hetzelfde pad dat de Zon elke dag langs de hemel aflegt — dit pad wordt weergegeven door de ecliptica.
Zo kun je die makkelijk vinden:
- Observeer waar de Zon opkomt, hoe ze overdag beweegt en waar ze ondergaat.
- Verbind die punten in gedachten tot een denkbeeldige lijn.
Kijk ’s nachts langs die lijn: planeten verschijnen altijd in de buurt ervan. Mercurius en Venus blijven aan de hemel altijd relatief dicht bij de Zon, dus je kunt ze vinden rond zonsopkomst of zonsondergang (later, in de sectie over de planeten, leggen we uit waarom).
Belangrijk: kijk nooit rechtstreeks naar de Zon — dat kan je ogen blijvend beschadigen!
Onthoud dat de ecliptica in de loop van het jaar verschuift: ze staat hoger in de zomer en lager in de winter.
Planeten zijn “zwervers”
Een andere manier om te controleren of je naar een planeet of een ster kijkt, is de positie meerdere nachten achter elkaar volgen. Je zult zien dat de positie van planeten van nacht tot nacht verandert ten opzichte van de achtergrond van vaste sterren.
Gebruik een interactieve sterrenkaart
Nadat je zelf hebt geoefend met het vinden van planeten, kan een app je waarnemingen bevestigen. De gratis Star Walk 2 heeft een Planet Walk-modus die alle planeten markeert en het makkelijker maakt ze van sterren te onderscheiden. Open simpelweg Instellingen, kies Planeten en tik op Planet Walk. Je krijgt een livekaart waarop elke planeet is gemarkeerd, plus een onderpaneel waarmee je direct naar elke planeet kunt springen.
Wil je alternatieven proberen, kijk dan naar Night Sky, Sky Safari of Stellarium. Sommige apps zijn volledig gratis, andere vereisen een eenmalige betaling, en veel apps bieden extra functies via in-app aankopen. Voor een snelle vergelijking van wat elke app gratis biedt, zie ons artikel over de beste astronomie-apps van 2026.
Observatietips per planeet
Mercurius: de ongrijpbare planeet
Mercurius is een binnenplaneet die dichter bij de Zon draait dan de Aarde. Dat betekent dat deze planeet aan onze hemel nooit ver van de Zon staat; de maximale afstand tussen beide varieert van 18° tot 28°. In de astronomie heet dit een grootste elongatie, en dat is de beste periode om binnenplaneten te bekijken. In één jaar bereikt Mercurius slechts ongeveer zes keer een grootste elongatie.
Om Mercurius te vinden, kijk je vlak na zonsondergang laag boven de westelijke horizon, of vlak voor zonsopkomst laag in het oosten. Hoe weet je of hij vanavond ’s ochtends, ’s avonds of helemaal niet zichtbaar is? De gratis Star Walk 2-app toont de dagelijkse zichtbaarheid van de planeet.
Begin met observeren zodra Mercurius verschijnt; volg hem tijdens zijn maximale afstand en kijk hoe hij daarna weer verdwijnt in de gloed van de Zon. Je hebt een kort waarneemvenster — waarschijnlijk ongeveer 30 minuten (afhankelijk van je breedtegraad en de tijd van het jaar). Een kleine telescoop toont Mercurius’ kleine schijfje en zijn fasen — zorg er wel voor dat de Zon volledig onder is voordat je optiek richt.
Mercurius wordt vaak over het hoofd gezien, maar het is een van de meest verrassende planeten in het Zonnestelsel. Doe de quiz en ontdek hoeveel je echt weet over deze mysterieuze kleine planeet!
Venus: de avond- en morgenster
Venus is de spectaculairste planeet die je met het blote oog kunt zien. Dankzij haar sterk reflecterende wolkendek verschijnt Venus uitzonderlijk helder aan onze hemel, zelfs overdag rond haar maximale helderheid.
Trouwens, net als de Maan vertoont Venus fasen en bereikt ze haar maximale helderheid rond de sikkelfase. Dat komt doordat Venus in deze fase veel dichter bij de Aarde staat dan op andere momenten en meer zonlicht naar ons terugkaatst. Je kunt de fasen van Venus zien met een verrekijker (meestal 10x50 of met hogere vergroting).
Net als Mercurius is Venus een binnenplaneet en verschijnt ze aan onze hemel ook nooit erg ver van de Zon. Ter vergelijking: Mercurius’ maximale schijnbare afstand tot de Zon is ongeveer 28°, die van Venus 48°, en die van Jupiter (net als die van andere buitenplaneten) kan 180° bereiken.
Venus is de helderste planeet aan de hemel. Wanneer ze dicht bij de Maan verschijnt — het helderste object aan de nachthemel — vormen ze samen een prachtig gezicht, zelfs in lichtvervuilde stedelijke hemels. Bekijk ons regelmatig bijgewerkte artikel om de volgende Maan-Venus-samenstand te vinden.
Omdat Venus zo schitterend is, verwarren veel mensen haar met een vliegtuig — of zelfs met een UFO. Mensen hebben nu eenmaal veel fantasie en zien in allerlei objecten al snel buitenaardse bezoekers. Bekijk onze infographic om enkele door mensen gemaakte objecten te zien die voor UFO’s zijn aangezien!
Mars: de rode planeet
De roestkleurige gloed van Mars maakt hem moeilijk te missen — zelfs vanuit een fel verlichte stad. Zijn schijnbare helderheid verandert met zijn positie in het Zonnestelsel en bereikt een maximum tijdens oppositie, die ongeveer elke 27 maanden plaatsvindt wanneer de Aarde precies tussen Mars en de Zon staat.
Rond zijn volgende oppositie op 19 februari 2027 bereikt Mars zijn maximale helderheid en grootste schijnbare grootte. Tegen juli 2027 zal hij zes keer zwakker zijn geworden en “krimpen” tot ongeveer een derde van zijn grootte in februari!
Met een verrekijker op een statief zie je een klein, rond oranje schijfje. Een telescoop toont details op het oppervlak, vooral de witte poolkappen.
Trouwens, misschien wil je Mars eens van dichterbij bekijken. Van alle planeten wordt hij beschouwd als het meest geschikt voor kolonisatie. Doe onze quiz en ontdek hoeveel je weet over de planeet waar je nakomelingen misschien ooit wonen!
Jupiter: de grootste planeet, met zichtbare manen
Jupiter is de grootste planeet in ons Zonnestelsel en een van de helderste objecten aan de nachthemel. Na Venus is hij meestal de op een na helderste planeet; zodra Venus ondergaat, wordt Jupiter de helderste, waardoor hij makkelijk te zien is met het blote oog, een verrekijker of een kleine telescoop. Jupiter wordt tegen eind 2026 helderder naarmate hij zijn oppositie met de Zon nadert op 11 februari 2027.
Zelfs met een kleine telescoop voel je je een beetje Galileo Galilei wanneer je Jupiter en zijn vier grootste satellieten observeert: Io, Europa, Ganymedes en Callisto, bekend als de Galileïsche manen. Onder een heldere, donkere hemel kan een verrekijker ook één of twee van deze manen laten zien, die van nacht tot nacht van positie veranderen. Om ze op een bepaalde avond te vinden, probeer je de Star Walk 2-app (vereist een in-app aankoop voor dit objecttype) of de Sky Tonight-app, waarin alle ruimteobjecten gratis beschikbaar zijn.
Op het noordelijk halfrond kan Jupiter soms worden verward met Sirius, de helderste ster aan de nachthemel. Van december tot maart staat Sirius bijzonder hoog aan de hemel, dus het is niet vreemd dat sommigen deze twee heldere puntjes verwarren. Maak die fout niet en onthoud: sterren fonkelen, planeten niet! Bovendien ligt Sirius ver van de ecliptica.
Hoopte je de beroemde Grote Rode Vlek te zien — een enorme storm op Jupiter — dan moeten we je misschien teleurstellen. Je hebt een vergroting van 150–200× nodig en uitzonderlijk stabiele, transparante waarneemomstandigheden.
Zoals je weet is Jupiter de grootste planeet in ons Zonnestelsel. Maar hoe groot is hij precies? Hoeveel Aardes passen er in deze gasreus? Doe onze quiz en ontdek het!
Saturnus: de gouden koning van ringen en manen
Saturnus, de vijfde helderste planeet aan onze hemel, gloeit met een kenmerkende geelgouden tint waardoor hij al opvalt voordat je een telescoop gebruikt. Zoek naar een gelig, stabiel lichtpuntje (zwakker dan Venus of Jupiter).
Met elke kleine telescoop zijn Saturnus’ beroemde ringen onmiskenbaar. Zelfs bij lage vergroting zie je de brede band van de ringen en de donkere Cassinischeiding. Wanneer Saturnus in quadratuur staat — 90° van de Zon — kun je zelfs de schaduw van de planeet op zijn ringen zien vallen.
Door een telescoop kun je ook Titan zien, Saturnus’ helderste maan. Met grotere openingen komen extra manen in beeld — Rhea, Dione, Tethys en Enceladus — elk als een klein, stabiel lichtpuntje dicht bij de planeet.
Wij denken dat de echte koning van ringen en manen veel geheimen verbergt die je zeker nog niet kent. Doe deze quiz en bewijs dat we ongelijk hebben!
Uranus: een bleekblauwe stip
Uranus is extreem zwak, en hem zonder telescoop vinden is vrijwel onmogelijk. Zelfs door een kleine telescoop verschijnt hij als een minuscuul, bleekblauw schijfje dat opgaat in de achtergrondsterren. Om hem met het blote oog te onderscheiden heb je donkere hemel nodig — Bortle 5 of donkerder — en precieze coördinaten.
De handigste manier om Uranus te zoeken is wanneer hij in de buurt van een helder referentieobject staat, zoals de Maan of Venus. Houd er wel rekening mee dat de nabije Maan de zwakke gloed van Uranus makkelijk kan overstralen.
De meeste amateurtelescopen kunnen de ringen of oppervlaktedetails van Uranus niet oplossen. Middelgrote tot grote instrumenten kunnen echter de twee grootste manen van de planeet laten zien — Titania en Oberon — als zwakke, afzonderlijke lichtpuntjes.
Neptunus: de verste planeet van de Zon
Neptunus is de moeilijkste planeet om te observeren. Je hebt een verrekijker of telescoop nodig, plus een helder herkenningspunt, zoals Venus, om hem te vinden. Wanneer Neptunus dicht bij een bekend object staat, kun je dat gebruiken om Neptunus als een klein, bleek puntje te vinden (uiteraard heb je een verrekijker nodig). Zijn ringen en oppervlaktedetails liggen buiten het bereik van amateurs. Je kunt zijn kleur onderscheiden met een verrekijker als je scherpe ogen hebt, of met een amateurtelescoop. Met een middelgrote tot grote telescoop en uitstekende waarneemomstandigheden kun je mogelijk zijn grootste maan, Triton, als een zwak lichtpuntje zien.
Veelgestelde vragen over planeten die vanavond zichtbaar zijn
Welke planeten zijn vanavond zichtbaar?
Welke planeten vanavond zichtbaar zijn, hangt af van je locatie en de datum. Over het algemeen zijn Mercurius en Venus te zien rond zonsopkomst of zonsondergang, terwijl Mars, Jupiter en Saturnus gedurende langere delen van de nacht zichtbaar kunnen zijn. Bekijk de tabel hierboven voor de zichtbaarheid in de huidige maand.
Wat is die heldere “ster” aan de avondhemel?
Het helderste “sterachtige” object aan de hemel is vaak Venus of Jupiter. Venus verschijnt meestal laag bij de horizon na zonsondergang of voor zonsopkomst, terwijl Jupiter hoog aan de nachthemel kan schijnen wanneer hij gunstig staat voor waarneming.
Welke planeten kun je zonder telescoop zien?
Mercurius, Venus, Mars, Jupiter en Saturnus kun je met het blote oog zien wanneer ze gunstig staan. Voor Uranus en Neptunus heb je meestal een verrekijker of telescoop nodig.
Waarom fonkelen planeten niet zoals sterren?
Planeten schijnen meestal met een stabieler licht dan sterren omdat ze veel dichter bij de Aarde staan en als kleine schijfjes verschijnen in plaats van als puntjes. Als een helder object bij de ecliptica nauwelijks fonkelt, kan het een planeet zijn.
Kan ik Uranus of Neptunus met het blote oog zien?
Uranus is technisch gezien met het blote oog zichtbaar onder een zeer donkere hemel, maar hij is extreem zwak en makkelijk te missen. Je hebt uitstekende waarneemomstandigheden nodig en moet precies weten waar je moet kijken. Neptunus is te zwak om met het blote oog te zien en vereist een verrekijker of telescoop.
Hoe weet ik of ik naar Venus of Jupiter kijk?
Venus is meestal veel helderder dan Jupiter en verschijnt vaak laag boven de horizon kort na zonsondergang of voor zonsopkomst. Jupiter is ook zeer helder, maar kan een groter deel van de nacht zichtbaar blijven en hoger aan de hemel staan, afhankelijk van het seizoen. Beide schijnen met een stabiel licht en fonkelen niet sterk zoals sterren.
Om ze met zekerheid te identificeren, richt je je telefoon op het object met Star Walk 2.
Waarom hangt de zichtbaarheid van planeten af van mijn locatie?
De zichtbaarheid van planeten hangt af van je locatie omdat de hemel er op verschillende plekken op Aarde anders uitziet. Je breedtegraad bepaalt hoe hoog planeten boven de horizon komen, terwijl je lengtegraad en tijdzone bepalen wanneer ze opkomen en ondergaan. Ook lokale omstandigheden zijn belangrijk: gebouwen, bergen, bomen, lichtvervuiling en weer kunnen een planeet verbergen, zelfs wanneer die technisch gezien boven de horizon staat.
Tips om de planeten te zien: samenvatting
Je hebt geen dure apparatuur nodig om ons Zonnestelsel te verkennen — stap gewoon naar buiten en kijk langs de ecliptica naar de helderste “puntjes” aan de hemel. Venus, Jupiter, Saturnus en Mars zijn makkelijk zichtbaar met het blote oog, en de zichtbaarheid van Mercurius hangt af van het tijdstip en je locatie. Je kunt ook de Maan of planeetparen als gids gebruiken. Onthoud: planeten schijnen met een stabiel licht, in tegenstelling tot sterren. Gebruik voor extra hulp de gratis Star Walk 2-app om planeten direct en in realtime te identificeren.
Meer planeetgebeurtenissen
Wil je meer aankomende planeetgebeurtenissen zien? Bekijk ook:
