Feiten over Mercurius: Alles wat je moet weten

~7 min
Feiten over Mercurius: Alles wat je moet weten

Mercurius is heel anders dan de andere planeten in ons zonnestelsel. Vandaag zullen we je meer vertellen over zijn eigenaardigheden en uitleggen hoe ze deze kleine planeet beïnvloeden. Laten we van start gaan!

Inhoud

Feiten over de planeet Mercurius

  • Soort planeet: terrestrisch
  • Straal: 2440 km
  • Massa: 3,3011×10^23 kg
  • Aphelium: 69,8 million km
  • Perihelium: 46,0 million km
  • Gemiddelde afstand tot de aarde: 77 miljoen km
  • Oppervlaktetemperatuur: -173°C tot 427°C
  • Lengte zonnedag: 176 aardse dagen
  • Siderische daglengte: 59 aardse dagen
  • Lengte jaar: 88 aardse dagen
  • Leeftijd: 4,503 miljard jaar
  • Vernoemd naar: De Romeinse god van de handel

Hoe groot is Mercurius?

Mercurius is de kleinste planeet van het zonnestelsel, zowel qua massa als qua diameter. Hij is 18 keer minder zwaar dan de aarde en de diameter is amper twee vijfde van de grootte van de aarde. Om je een beter begrip van de grootte van Mercurius te geven, kunnen we zeggen dat hij slechts een derde groter is dan de maan.

Gek genoeg is deze kleine planeet in de loop der tijd nog kleiner geworden. Omdat de kern is afgekoeld, is de hele planeet gekrompen, waardoor het volume van Mercurius ongeveer 5-10 kilometer in straal is afgenomen.

Hoe heet is het op Mercurius?

De temperatuur van het oppervlak van Mercurius varieert meer dan die van enige andere planeet in ons zonnestelsel. De variatie gaat van -173°C 's nachts tot 427°C overdag. Dit gebeurt omdat de kleinste planeet bijna geen atmosfeer heeft om warmte vast te houden en hij snel de energie verliest die hij overdag van de zon ontvangt.

Hoewel Mercurius de planeet is die het dichtst bij de zon staat, is deze niet de heetste (Venus wel).

Hoe lang duurt een dag op Mercurius?

Een zonnedag — de hoeveelheid tijd die de zon nodig heeft om op te komen, onder te gaan en weer op dezelfde plaats te staan — duurt op Mercurius ongeveer 176 aardse dagen. En hier is nog een raar feit over Mercurius: een jaar op deze planeet is twee keer korter dan een enkele dag en duurt 88 aardse dagen. Hoe komt dat?

De kleinste planeet draait langzaam om zijn as — Eén omwenteling duurt 59 aardse dagen. De zonsopgangen en zonsondergangen zijn echter heel anders dan die van de aarde. Door de excentrische baan van de planeet lijkt de zon twee keer op te komen: een keer, kort voordat hij ondergaat en dan nog een keer vanaf sommige delen van het oppervlak. Hetzelfde gebeurt in omgekeerde richting bij zonsondergang. Het duurt dus veel langer voordat de zon weer op dezelfde plaats verschijnt en een zonnedag duurt bijna twee keer zo lang als een jaar.

Hoewel hij langzaam ronddraait, reist Mercurius sneller rond de zon dan welke andere planeet dan ook — met 47 km/s. Ter vergelijking: de op één na snelste planeet in ons zonnestelsel, Venus, heeft een snelheid van 35 km/s.

Waar is Mercurius van gemaakt?

Omdat Mercurius een terrestrische planeet is, bestaat deze voornamelijk uit ijzer, nikkel en silicaatgesteente. Hij heeft een grote ijzeren kern, die ongeveer 61% van het volume van de planeet uitmaakt (ter vergelijking: de kern van de aarde is slechts 16%) en een 400 kilometer dikke buitenste schil. De kern van Mercurius is trouwens ongeveer even groot als onze maan. Een andere overeenkomst met de maan is dat het droge en rotsachtige oppervlak van de planeet bezaaid is met kraters.

De kraters zijn het resultaat van inslagen van asteroïden of andere ruimtevoorwerpen — hoe meer kraters een planeet heeft, hoe ouder deze is. Aangezien het oppervlak van Mercurius zeer veel kraters heeft, is de planeet hoogstwaarschijnlijk oud.

Wat is Mercurius retrograde?

Van Mercurius wordt gezegd dat hij in retrograde gaat wanneer hij "achteruit" lijkt te gaan voor waarnemers vanaf de aarde. In werkelijkheid verandert de planeet niet van richting — dit is slechts een optische illusie aan de hemel. Je kunt meer lezen over het fenomeen van retrograde-beweging in een van onze laatste artikelen.

De snelle kleine planeet gaat drie of vier keer per kalenderjaar gedurende ongeveer drie weken retrograde. In 2022 gaat Mercurius achterwaarts van 10 mei tot en met 3 juni, van 9 september tot en met 2 oktober en dan van 29 december tot en met 18 januari in 2023.

Wanneer is Mercurius zichtbaar aan de nachtelijke hemel?

In 2022 zal Mercurius van 2 juni tot en met 3 juli en van 3 oktober tot en met 17 oktober aan de ochtendhemel zichtbaar zijn. Kijk 's avonds naar de planeet van 18 april tot en met 10 mei, van 1 augustus tot en met 15 september en dan van 7 december tot en met 31 december.

Omdat de planeet heel dicht bij de zon staat, zijn er gedurende een jaar niet veel mogelijkheden om hem te observeren. De makkelijkste manier om Mercurius aan de hemel te vinden, is door de planetaire gids Star Walk 2 te gebruiken. Typ gewoon de naam van een planeet in het zoekveld en de app toont je zijn positie aan de hemel.

Aankomende gebeurtenissen

Kom meer te weten over de toekomstige gebeurtenissen die aan de nachtelijke hemel zullen plaatsvinden en met Mercurius te maken hebben.

2 oktober: De retrograde beweging van Mercurius eindigt

Op 2 oktober 2022 beëindigt Mercurius zijn retrograde beweging, die op 9 september begon. Dit betekent dat de planeet prograad zal lijken te bewegen, oftewel “normaal” – van oost naar west – tot de volgende retrograde periode, die zal beginnen op 29 december 2022. Mercurius is trouwens niet de enige planeet die soms achteruit lijkt te bewegen: bekijk onze infographic en zie welke andere hemellichamen retrograad kunnen zijn.

Wat betekent Mercurius in retrograde? Onze infographic laat je alles zien wat je moet weten over retrograde planeten.
Zie Infografiek

6 oktober: Mercurius in het perihelium

Op 6 oktober 2022 om 20:57 GMT zal de baan van Mercurius de planeet naar het dichtstbijzijnde punt bij de zon brengen. De afstand tussen de ster en de planeet is dan 0,31 AU. Ter vergelijking, op het aphelium (het verste punt vanaf de zon) is de afstand tussen deze twee objecten ongeveer 0,4 AU. Het verschil is meer dan 50%. Dit betekent dat Mercurius twee keer zoveel energie van de zon in het perihelium krijgt dan in het aphelium. Hierdoor warmt het oppervlak ongeveer 1,5 keer meer op. Dit heeft echter geen invloed op de verschijning van Mercurius aan de hemel: je zult niet veel verschil merken, zelfs als je door een telescoop kijkt.

8 oktober: de grootste westelijke elongatie van Mercurius

Op 8 oktober 2022 om 20:59 GMT zal Mercurius (magnitude -0,6) het verst van de zon aan de hemel verschijnen: de schijnbare afstand tussen de twee lichamen is dan 18°. Als de binnenste planeet is staat Mercurius meestal dicht bij de zon en is daarom moeilijk te observeren. Een van de beste kansen om hem te zien is tijdens de elongatie, wanneer de planeet het verst van de ster komt. Deze keer zal Mercurius ongeveer twee uur voor zonsopgang opkomen en geen tijd hebben om hoog te rijzen; sterrenkijkers doen er goed aan om een uitkijkpunt met een onbelemmerd zicht te zoeken.

24 oktober: Conjunctie maan-Mercurius

Op 24 oktober 2022, om 15:00 GMT, zal de maan Mercurius naderen op een afstand van 18'; beide objecten zullen zich in het sterrenbeeld Maagd bevinden. Dit zal gebeuren de dag voor de nieuwe maan; daarom zal onze natuurlijke satelliet bijna onzichtbaar zijn. Mercurius, stralend op een magnitude van -1,1, zal een uur voor de zon opkomen, dus er zal niet veel tijd zijn om het te zien.

Veelgestelde vragen

Welke kleur heeft Mercurius?

Mercurius is voornamelijk donkergrijs. De kleur van een planeet hangt af van de kleur van het oppervlak en het reflecterende vermogen. Helaas geeft de rotsachtige buitenkant van Mercurius die bedekt is met stof geen grote verscheidenheid aan kleuren.

Hoeveel manen heeft Mercurius?

Geen één. Zonder in details te treden, kan Mercurius gewoon geen maan vormen, vasthouden of verwerven vanwege de kleine omvang van de planeet, de zwakke zwaartekracht en de nabijheid van de zon.

Hoe ver staat Mercurius van de zon?

De gemiddelde afstand tot de zon is ongeveer 58 miljoen km. Dus, van alle planeten in het zonnestelsel, staat Mercurius het dichtst bij de ster.

Wanneer werd Mercurius ontdekt?

Dit weten we niet zeker — de eerste geregistreerde waarneming werd gedaan in 265 voor Christus. Omdat Mercurius zo dicht bij de zon staat, is hij vaak onzichtbaar door de schittering. De eerste mensen die Mercurius door een telescoop observeerden, waren Galileo Galilei en Thomas Harriot in de 17e eeuw.

Waarom is het op Venus heter dan op Mercurius?

Ondanks dat Mercurius de planeet is die het dichtst bij de zon staat, is het op Venus heter vanwege de dikke atmosfeer van Venus die warmte vasthoudt. Mercurius heeft op zijn beurt geen significante atmosfeer en kan de energie van de zon niet vasthouden.

Hoe ziet de zon eruit vanaf Mercurius?

Als je op Mercurius zou kunnen staan, op het aphelium (het verste dat Mercurius van de zon kan komen), zou de zon twee keer groter lijken dan vanaf de aarde. Op het perihelium (de kortste afstand) zou de zon drie keer groter lijken dan vanaf onze planeet.

Wist je dat?

  • Er geen seizoenen zijn op Mercurius omdat zijn as bijna geen helling heeft (slechts 2 graden).
  • Oude astronomen dachten dat Mercurius twee verschillende objecten was omdat hij aan de westelijke avondhemel kan verschijnen of in de ochtend aan de oostelijke hemel kan opkomen. Ze dachten trouwens hetzelfde over Venus.
  • Net als de maan en Venus heeft Mercurius fasen, al kun je die alleen door een telescoop zien.
  • Mercurius is vrijwel zeker niet bewoonbaar. De heftige temperaturen en de nabijheid van de zon maken de planeet te extreem voor levende organismen.

Mercurius is zonder twijfel een van de extreemste planeten van allemaal en nu weet je waarom. Deel dit artikel met je vrienden en kom nog meer te weten over astronomie met Star Walk 2. Je kunt ook de leuke en leerzame tekenfilm over Mercurius bekijken waarin de belangrijkste feiten over de planeet in eenvoudige bewoordingen worden uitgelegd.

We wensen je een heldere hemel en goede observaties!

Afbeelding Credit:Vito Technology, Inc.
Trustpilot