Wat is retrograde beweging? Welke planeten zijn nu retrograde (juni 2026)

~7 min

Waarom lijken planeten soms “achteruit” te bewegen? Is zo’n beweging echt? Moet je bang zijn voor Mercurius retrograde? Hier leggen we de hemelmechanica achter retrograde beweging uit en laten we zien hoe je die kunt bekijken met Sky Tonight.

Inhoud

Is Mercurius nu retrograde (in juni 2026)?

Nee, Mercurius is nog niet retrograde. De volgende periode van Mercurius retrograde loopt van 29 juni tot 23 juli 2026. We hebben dus nog tijd om alles rustig gedaan te krijgen! En ook om dit artikel te lezen en te begrijpen waarom Mercurius retrograde een echt astronomisch verschijnsel is, maar niets om bang voor te zijn. Laten we nu in de wetenschap achter retrograde beweging duiken.

Wat is er nu retrograde?

Op dit moment is geen enkele planeet retrograde. De volgende planeet die retrograde wordt, is Mercurius op 29 juni 2026.

Wat is retrograde beweging in de astronomie?

Retrograde beweging treedt op wanneer een planeet haar gebruikelijke richting aan de hemel ten opzichte van de achtergrondsterren lijkt om te keren en een tijdje “achteruit” begint te bewegen (van het Latijnse retrogradus, wat “achteruitgaand” betekent).

Van dag tot dag en van week tot week, terwijl de aarde rond de zon draait, schuiven planeten meestal van west naar oost langs de sterrenachtergrond. Astronomen noemen dit directe of prograde beweging. Deze beweging moet niet worden verward met de dagelijkse beweging van de planeten en de zon aan de hemel, die van oost naar west gaat en wordt veroorzaakt door de rotatie van de aarde om haar as.

In bepaalde perioden kan een planeet “achteruit” gaan bewegen — van oost naar west. Deze westwaartse beweging wordt schijnbare retrograde beweging genoemd.

Wat veroorzaakt de schijnbare retrograde beweging van planeten?

De schijnbare retrograde beweging wordt veroorzaakt door de relatieve beweging van de aarde en andere planeten terwijl ze met verschillende snelheden en op verschillende afstanden rond de zon bewegen.

Laten we Mars als voorbeeld nemen. Mars is een buitenplaneet, wat betekent dat zijn baan verder van de zon ligt dan die van de aarde. Daarom beweegt Mars langzamer in zijn baan dan de aarde. Wanneer wij Mars inhalen, lijkt hij “achteruit” te bewegen omdat wij sneller gaan dan hij. Hetzelfde gebeurt wanneer je op de snelweg een langzamere auto inhaalt: heel even lijkt die in de tegenovergestelde richting te bewegen.

Retrograde beweging van buitenplaneten
De buitenste (of superieure) planeten bewegen langzamer dan de aarde in hun banen. Wanneer we hen passeren, lijken ze hun koers in onze hemel om te keren.

Dit mechanisme werkt voor alle buitenplaneten.

De binnenplaneten, Mercurius en Venus, draaien dichter bij de zon dan de aarde en bewegen daarom sneller langs hun banen. Ook zij lijken periodiek “achteruit” te bewegen. Tijdens hun retrograde beweging staan binnenplaneten echter dicht bij de zon aan de hemel. Mercurius verdwijnt vaak volledig in de schittering van de zon, terwijl Venus nog rond zonsopkomst of zonsondergang kan worden waargenomen.

Retrograde beweging van binnenplaneten
De binnenste (of inferieure) planeten bewegen sneller dan de aarde in hun banen en lijken ook hun richting in de hemel om te keren.

Astronomen uit de oudheid waren behoorlijk in de war door het verschijnsel van retrograde beweging, vooral degenen die geloofden dat de aarde in het centrum van het heelal stond. Pas in de 16e eeuw introduceerde Nicolaus Copernicus zijn heliocentrische model en verklaarde hij retrograde beweging als een schijnbaar effect. Aanvankelijk stuitte zijn idee op weerstand, maar later werd het geaccepteerd en werd het de basis van de moderne astronomie.

De betekenis van retrograde beweging: astrologie, mythen en werkelijkheid

Vanuit astronomisch perspectief voorspelt retrograde beweging helemaal niets — het is simpelweg een perspectiefeffect. Toch hebben mensen door de geschiedenis heen speciale betekenissen aan zulke bewegingen toegekend. In de oudheid werden “zwervende” hemellichamen geassocieerd met goden en bovennatuurlijke krachten. Zo geloofden de Babyloniërs dat planeetbewegingen het lot van koningen en staten konden beïnvloeden. Op die manier ontstonden astrologische en mythologische interpretaties van hemelverschijnselen. Mesopotamische astrologie werd echter beoefend naast andere vormen van waarzeggerij. Het onderzoeken van de lever van een dier werd bijvoorbeeld vaak gebruikt om astrologische waarnemingen te bevestigen. Is het niet vreemd dat we ons op retrograde planeten zijn gaan richten, maar het dierlijke deel hebben overgeslagen?..

In de astrologie heeft elke planeet haar eigen “verantwoordelijkheidsgebied”, waardoor retrograde perioden meestal worden geïnterpreteerd als belangrijke momenten voor de bijbehorende thema’s. Mercurius retrograde is bijzonder bekend in de populaire cultuur: hij krijgt de schuld van misverstanden, communicatiestoringen, verwarring in planningen en problemen met documenten of afspraken. Voor andere planeten kent de populaire astrologische traditie meestal de volgende betekenissen toe:

  • Venus retrograde – “herwaardering” van liefde, relaties, gehechtheid, plezier en geld.
  • Mars retrograde – actie, energie, conflict, ambitie.
  • Jupiter retrograde – innerlijke herwaardering van overtuigingen, groei, geluk, leren en wereldbeeld.
  • Saturnus retrograde – terugkeer naar verantwoordelijkheid, beperkingen, schulden, discipline en “levenslessen”.
  • Uranus retrograde – innerlijke veranderingen, rebellie, bevrijding, verrassingen.
  • Neptunus retrograde – illusies, intuïtie, dromen, zelfbedrog.

Er zijn ook betekenissen verbonden aan Pluto retrograde: verborgen transformatie, controle, crises, macht en innerlijke verschuivingen.

Dit is een generalisatie op basis van het moderne populaire astrologische schema; verschillende scholen formuleren de nuances anders. Het is echter belangrijk te benadrukken dat er geen wetenschappelijke basis is voor zulke interpretaties. Er is geen bekend fysisch mechanisme dat de posities van planeten koppelt aan persoonlijkheid of alledaagse gebeurtenissen, en talloze tests hebben aangetoond dat astrologie geen voorspellende kracht heeft. Er is dus geen reden om bang te zijn voor retrogrades: voor astronomen is dit geen “kosmische waarschuwing”, maar gewoon de prachtige geometrie van het zonnestelsel.

Retrograde planeten in 2026

Mercurius retrograde in 2026

Mercurius wordt drie tot vier keer per jaar retrograde omdat hij heel snel beweegt en een korte omlooptijd heeft: hij voltooit één ronde om de zon in slechts 88 aardse dagen.

Hier zijn de data van Mercurius retrograde in 2026 (de eerste datum markeert het begin van de retrograde beweging, en de laatste datum geeft aan wanneer deze eindigt):

  • 29 juni – 23 juli 2026
  • 24 oktober – 13 november 2026

Andere retrograde planeten

Nog verschillende andere planeten zullen in 2026 hun richting aan de hemel lijken om te keren, al wordt elke planeet, in tegenstelling tot Mercurius, maar één keer per jaar retrograde.

  • Neptunus: 7 juli – 13 december 2026
  • Saturnus: 27 juli – 11 december 2026
  • Uranus: 10 september 2026 – 8 februari 2027
  • Venus: 3 oktober – 14 november 2026
  • Jupiter: 13 december 2026 – 13 april 2027

Mars is de enige planeet die in 2026 niet retrograde wordt. Zijn retrograde periode begint op 10 januari 2027 en eindigt op 1 april 2027.

Retrograde kalender
Een tabel die laat zien welke planeten in 2026 retrograde zullen gaan.

Hoe kun je retrograde beweging zien: retrograde lussen

Om retrograde beweging waar te nemen, noteer je om de paar dagen op hetzelfde tijdstip de positie van een planeet aan de hemel. Na enkele weken zullen deze markeringen geleidelijk de retrograde lus onthullen die de planeet trekt.

Retrograde lus van Mars
Als we de positie van Mars elke dag op hetzelfde tijdstip in de hemel markeren en de resultaten combineren, zien we de planeet een lus maken.

Je kunt dit handmatig doen (maar dat kost minstens enkele weken), of in 3 stappen met de sterrenkijk-app Sky Tonight. De app heeft een speciale functie waarmee je direct een curve kunt tekenen die de jaarlijkse beweging van elke planeet laat zien. Zo bekijk je de retrograde beweging van een planeet via Sky Tonight:

Mercurius retrograde
Je kunt voor elke planeet een retrograde lus maken met het gratis astronomische gereedschap Sky Tonight.
  1. Tik op het vergrootglaspictogram onderaan het scherm en typ de naam van een planeet (bijvoorbeeld Mercurius) in het zoekveld;
  2. Tik op het blauwe doelpictogram naast de naam van de planeet en bekijk zijn huidige positie op de hemelkaart;
  3. Tik op het kleine witte camerapictogram onderaan het scherm om de functie voor het tekenen van de curve in te schakelen. Je ziet het pad dat de planeet gedurende meerdere maanden aan de hemel aflegt en kunt duidelijk zien hoe de planeet op bepaalde momenten “van richting verandert”.

Hoe beïnvloeden retrograde planeten ons?

Astrologen kunnen je afraden contracten te ondertekenen tijdens Mercurius retrograde of metalen gereedschap te kopen tijdens Mars retrograde. Of je ze gelooft, is jouw keuze.

Je weet nu echter dat retrograde beweging slechts een illusie is die je dagelijks leven niet kan beïnvloeden — tenminste vanuit wetenschappelijk oogpunt.

Een hemellichaam dat ons leven wél echt kan beïnvloeden, is een asteroïde die op onze thuisplaneet afkomt. Lees wanneer de volgende asteroïde de aarde zal raken en wat we eraan kunnen doen.

Retrograde beweging: veelgestelde vragen

Is Mercurius retrograde echt?

De retrograde beweging van Mercurius is een echt astronomisch verschijnsel, maar het betekent niet dat Mercurius letterlijk van richting verandert in de ruimte. In de astronomie betekent “Mercurius retrograde” dat de planeet achteruit lijkt te bewegen ten opzichte van de achtergrondsterren, omdat hij de aarde in zijn baan “inhaalt”.

Heeft Mercurius retrograde invloed op ons?

Mercurius retrograde heeft op geen enkele fysieke of wetenschappelijke manier invloed op ons. Mercurius begint niet plotseling extra energie naar de aarde te “sturen” en veroorzaakt geen problemen — het is dezelfde planeet in dezelfde baan, en de retrograde beweging is slechts een kwestie van perspectief. De enige echte impact is voor hemelwaarnemers: het is een leuke kans om het pad van Mercurius aan de hemel te volgen.

Wanneer is Mercurius retrograde in 2026?

Mercurius wordt retrograde op 29 juni 2026. Deze periode duurt tot 23 juli 2026. De volgende periode van Mercurius retrograde dit jaar loopt van 24 oktober tot 13 november 2026.

Welke planeten zijn nu retrograde?

Op dit moment is geen enkele planeet retrograde. De volgende planeet die retrograde wordt, is Mercurius op 29 juni 2026.

Retrograde beweging van planeten: samenvatting

Retrograde beweging is een schijnbare omkering van de planeetbeweging. Vanaf de aarde lijkt het alsof planeten aan de hemel op bepaalde momenten “achteruit” bewegen. Mercurius wordt de volgende planeet die retrograde gaat, van 29 juni tot 23 juli 2026, waardoor eind juni een goed moment is om dit schijnbare verschijnsel te bekijken.

We hopen dat dit artikel je heeft geholpen te begrijpen wat retrograde beweging echt is. Vond je het interessant? Deel het dan met je vrienden! En download Sky Tonight om elke planeet (inclusief Mercurius) gemakkelijk aan de hemel te volgen.

Heb je nog vragen? Bekijk onze video waarin we de retrograde beweging van Mercurius laten zien en zie wat er met de planeet in de ruimte gebeurt tegenover hoe hij er aan onze hemel uitziet.

Voor meer interessante feiten over retrograde beweging kun je onze speciale infographic bekijken!

What is retrograde motion?
Wat betekent Mercurius in retrograde? Onze infographic laat je alles zien wat je moet weten over retrograde planeten.
Zie Infografiek
Trustpilot