Wat is retrograde beweging? Welke planeten zijn nu retrograde (maart 2026)
Waarom lijken planeten soms “achteruit” te bewegen? Is zo’n beweging eigenlijk wel echt? Moet je bang zijn voor Mercurius retrograde? Hier leggen we de hemelmechanica achter retrograde beweging uit en laten we zien hoe je het kunt bekijken met Sky Tonight.
Inhoud
- Is Mercurius nu retrograde (in maart 2026)?
- Wat is retrograde beweging in de astronomie?
- Waardoor ontstaat de schijnbare retrograde beweging van planeten?
- Wat staat er nu retrograde?
- Retrograde planeten in 2026
- Zo zie je retrograde beweging: retrograde lussen
- Hoe beïnvloeden retrograde planeten ons?
- Retrograde beweging: Veelgestelde vragen
- Retrograde beweging van planeten: samengevat
Is Mercurius nu retrograde (in maart 2026)?
Het is een van de meest gezochte vragen, dus hier is het korte antwoord: ja, Mercurius is nu retrograde. De huidige periode van Mercurius retrograde duurt van 25 februari tot 19 maart 2026. Geef gerust al je problemen de schuld ervan! Of lees verder om te begrijpen waarom Mercurius retrograde een echt astronomisch verschijnsel is — en toch niets om bang voor te zijn. Laten we nu de wetenschap achter retrograde beweging induiken.
Wat is retrograde beweging in de astronomie?
Retrograde beweging is wanneer een planeet, ten opzichte van de achtergrondsterren, haar gebruikelijke richting aan de hemel lijkt om te keren en een tijdje “achteruit” lijkt te gaan (van het Latijn retrogradus, wat “achteruit gaan” betekent).
Van dag tot dag en van week tot week, terwijl de Aarde om de Zon draait, schuiven de planeten meestal van west naar oost langs de sterrenachtergrond. Astronomen noemen dit directe of prograde beweging. Deze beweging moet je niet verwarren met de dagelijkse beweging van de planeten en de Zon aan de hemel, die van oost naar west gaat en wordt veroorzaakt door de draaiing van de Aarde om haar as.
In bepaalde perioden kan een planeet “achteruit” gaan bewegen — van oost naar west. Deze westwaartse beweging heet schijnbare retrograde beweging.
Waardoor ontstaat de schijnbare retrograde beweging van planeten?
Schijnbare retrograde beweging wordt veroorzaakt door de relatieve beweging van de Aarde en de andere planeten, omdat ze met verschillende snelheden en op verschillende afstanden om de Zon draaien.
Neem Mars als voorbeeld. Mars is een superieure planeet, wat betekent dat zijn baan verder van de Zon ligt dan die van de Aarde. Daardoor beweegt Mars langzamer in zijn baan dan de Aarde. Wanneer we Mars voorbijgaan, lijkt hij “achteruit” te bewegen omdat wij sneller gaan dan hij. Hetzelfde gebeurt wanneer je op de snelweg een langzamere auto inhaalt — heel even lijkt die auto in de tegenovergestelde richting te bewegen.
Dit mechanisme werkt voor alle superieure planeten.
De inferieure planeten, Mercurius en Venus, draaien dichter bij de Zon dan de Aarde en bewegen daarom sneller langs hun baan. Ook zij lijken periodiek “achteruit” te bewegen. Tijdens retrograde beweging staan inferieure planeten echter dicht bij de Zon aan de hemel. Mercurius verdwijnt vaak volledig in de schittering van de Zon, terwijl Venus nog rond zonsopkomst of zonsondergang te zien kan zijn.
Oude astronomen waren behoorlijk in de war door het fenomeen retrograde beweging, vooral degenen die dachten dat de Aarde in het centrum van het heelal stond. Pas in de 16e eeuw introduceerde Nicolaus Copernicus zijn heliocentrische model en verklaarde retrograde beweging als een schijneffect. In het begin stuitte zijn idee op weerstand, maar later werd het geaccepteerd en werd het de basis van de moderne astronomie.
Wat staat er nu retrograde?
De volgende planeten zijn op dit moment retrograde:
Retrograde planeten in 2026
Mercurius retrograde in 2026
Mercurius gaat drie tot vier keer per jaar retrograde omdat hij heel snel beweegt en een korte omlooptijd heeft: één rondje om de Zon duurt maar 88 aardse dagen.
Dit zijn de data van Mercurius retrograde in 2026 (de eerste datum markeert het begin van retrograde beweging, en de laatste datum wanneer die eindigt):
- 25 februari – 19 maart 2026
- 29 juni – 23 juli 2026
- 24 oktober – 13 november 2026
Andere retrograde planeten
In 2026 zullen nog meer planeten hun richting aan de hemel schijnbaar omkeren, al zullen ze — anders dan Mercurius — maar één keer per jaar retrograde gaan.
- Neptunus: 7 juli – 13 december 2026
- Saturnus: 27 juli – 11 december 2026
- Uranus: 10 september 2026 – 8 februari 2027
- Venus: 2 oktober – 11 november 2026
- Jupiter: 13 december 2026 – 13 april 2027
Mars is de enige planeet die in 2026 niet retrograde gaat. Zijn retrograde periode begint op 11 januari 2027 en eindigt op 2 april 2027.
Zo zie je retrograde beweging: retrograde lussen
Om retrograde beweging te observeren, noteer je de positie van een planeet aan de hemel op hetzelfde tijdstip om de paar dagen. In de loop van enkele weken laten die markeringen geleidelijk de retrograde lus zien die de planeet tekent.
Je kunt dit handmatig doen (maar dat duurt minstens enkele weken) of je kunt het in 3 stappen doen met de sterrenkijk-app Sky Tonight. Die heeft een speciale functie waarmee je meteen een curve kunt maken die de jaarlijkse beweging van elke planeet laat zien. Zo bekijk je de retrograde beweging van een planeet via Sky Tonight:
- Tik op het vergrootglas-icoon onderaan het scherm en typ de naam van een planeet (bijv. Mercurius) in het zoekveld;
- Tik op het blauwe doelwit-icoon naast de naam van de planeet en bekijk de huidige positie op de sterrenkaart;
- Tik op het kleine witte camera-icoon onderaan het scherm om de curvefunctie te activeren. Je ziet het pad dat de planeet in de loop van maanden langs de hemel aflegt en je kunt duidelijk zien hoe de planeet op bepaalde momenten “van richting verandert”.
Hoe beïnvloeden retrograde planeten ons?
Astrologen kunnen je waarschuwen om geen contracten te tekenen tijdens Mercurius retrograde of om geen metalen gereedschap te kopen tijdens Mars retrograde. Het is aan jou of je dat gelooft.
Maar nu weet je dat retrograde beweging slechts een illusie is die je dagelijks leven onmogelijk kan beïnvloeden — althans vanuit wetenschappelijk oogpunt.
Een hemellichaam dat ons leven wél echt kan beïnvloeden, is een asteroïde die op onze planeet afkomt. Lees wanneer de volgende asteroïde de Aarde zal raken en wat we eraan kunnen doen.
Retrograde beweging: Veelgestelde vragen
Is Mercurius retrograde echt?
De retrograde beweging van Mercurius is een echt astronomisch verschijnsel, maar het is niet zo dat Mercurius letterlijk van richting verandert in de ruimte. In de astronomie betekent “Mercurius retrograde” dat de planeet tegen de achtergrondsterren achteruit lijkt te bewegen, omdat hij de Aarde in zijn baan “inhaalt”.
Heeft Mercurius retrograde invloed op ons?
Mercurius retrograde beïnvloedt ons op geen enkele fysieke of wetenschappelijke manier. Mercurius “stuurt” niet ineens extra energie naar de Aarde en veroorzaakt geen problemen — het is dezelfde planeet op dezelfde baan, en retrograde beweging is slechts een kwestie van perspectief. Het enige echte effect is voor hemelwaarnemers: het is een leuke kans om het pad van Mercurius aan de hemel te volgen.
Wanneer is Mercurius retrograde in 2026?
Mercurius is retrograde sinds 25 februari 2026. Hij eindigt zijn retrograde beweging op 19 maart 2026. De volgende retrograde periodes van Mercurius dit jaar zijn:
- 29 juni – 23 juli 2026
- 24 oktober – 13 november 2026.
Welke planeten zijn nu retrograde?
Op dit moment zijn Jupiter en Mercurius retrograde. Jupiter keert terug naar directe beweging op 11 maart, en Mercurius op 19 maart 2026.
Retrograde beweging van planeten: samengevat
Retrograde beweging is een schijnbare omkering van de planetaire beweging. Vanaf de Aarde lijkt het alsof de planeten aan de hemel op bepaalde momenten “achteruit” bewegen.
Nu zijn Mercurius en Jupiter retrograde — een perfecte kans om dit effect in het echt te zien. En nee, je hoeft er niet bang voor te zijn: zoals we in dit artikel uitleggen, is Mercurius (of welke planeet dan ook) retrograde gewoon een illusie aan de hemel, geen kosmische vloek.
We hopen dat dit artikel je heeft geholpen te begrijpen wat retrograde beweging echt is. Vond je het interessant? Deel het dan met je vrienden! En download Sky Tonight om elke planeet (ook Mercurius) makkelijk aan de hemel te volgen.
Nog vragen? Bekijk onze video waarin de retrograde beweging van Mercurius wordt getoond en zie wat er met de planeet in de ruimte gebeurt versus hoe het er in onze lucht uitziet.
Voor meer interessante feiten over retrograde beweging kun je onze speciale infographic bekijken!
