Welke planeten zijn nu retrograad (oktober 2026)? Retrograde beweging uitgelegd
Waarom lijken planeten soms “achteruit” te bewegen? Is die beweging wel echt? Moet je bang zijn voor een retrograde Mercurius? Hier leggen we de hemelmechanica achter retrograde beweging uit en laten we zien hoe je die met Sky Tonight kunt volgen.
Inhoud
- Is Mercurius nu retrograad?
- Welke planeten zijn nu retrograad?
- Wat is retrograde beweging in de astronomie?
- Waardoor ontstaat de schijnbare retrograde beweging van planeten?
- De betekenis van retrograde beweging: astrologie, mythen en werkelijkheid
- Retrograde planeten in 2026: huidige en komende perioden
- Retrograde beweging waarnemen: lussen aan de hemel
- Welke invloed hebben retrograde planeten op ons?
- Retrograde beweging: veelgestelde vragen
- Retrograde beweging van planeten: samenvatting
Is Mercurius nu retrograad?
Nee, Mercurius is op dit moment niet retrograad. Zijn vorige retrograde periode eindigde op 23 juli 2026 en de volgende komt eraan: van 24 oktober tot en met 13 november 2026 lijkt Mercurius opnieuw achteruit te bewegen.
Welke planeten zijn nu retrograad?
Op dit moment zijn Neptunus, Saturnus, Uranus en Venus retrograad. Venus kwam er het laatst bij: haar retrograde beweging begon op 3 oktober. Neptunus beweegt al sinds 7 juli retrograad, Saturnus sinds 27 juli en Uranus sinds 10 september.
Wat is retrograde beweging in de astronomie?
Schijnbare retrograde beweging treedt op wanneer een planeet zijn gebruikelijke bewegingsrichting aan de hemel ten opzichte van de achtergrondsterren lijkt om te keren en een tijdje “achteruit” beweegt. Het woord komt van het Latijnse retrogradus, dat “achteruitgaand” betekent.
Terwijl de Aarde rond de zon draait, verschuiven de planeten van dag tot dag en van week tot week meestal van west naar oost ten opzichte van de achtergrondsterren. Astronomen noemen dit directe of prograde beweging. Verwar dit niet met de dagelijkse beweging van de planeten en de zon aan de hemel: die gaat van oost naar west en wordt veroorzaakt door de draaiing van de Aarde om haar as.
In bepaalde perioden kan een planeet echter “achteruit” gaan bewegen, van oost naar west. Deze westwaartse beweging heet schijnbare retrograde beweging.
Waardoor ontstaat de schijnbare retrograde beweging van planeten?
De schijnbare retrograde beweging ontstaat door de beweging van de Aarde en de andere planeten ten opzichte van elkaar. Ze draaien op verschillende afstanden en met verschillende snelheden rond de zon.
Neem Mars als voorbeeld. Mars is een buitenplaneet: zijn baan ligt verder van de zon dan die van de Aarde. Daardoor beweegt Mars langzamer langs zijn baan dan de Aarde. Wanneer we Mars inhalen, lijkt hij “achteruit” te bewegen doordat wij sneller gaan. Hetzelfde effect zie je als je op de snelweg een langzamer rijdende auto inhaalt: even lijkt die in de tegenovergestelde richting te bewegen.

Dit mechanisme geldt voor alle buitenplaneten.
De binnenplaneten Mercurius en Venus draaien dichter bij de zon dan de Aarde en bewegen daardoor sneller langs hun banen. Ook zij lijken af en toe “achteruit” te gaan. Tijdens hun retrograde beweging staan binnenplaneten aan de hemel echter dicht bij de zon. Mercurius verdwijnt vaak al volledig in het felle zonlicht tegen de tijd dat zijn retrograde beweging begint, terwijl Venus langer rond zonsopkomst of zonsondergang te zien blijft.

De retrograde beweging stelde astronomen in de oudheid voor een raadsel, vooral degenen die dachten dat de Aarde het middelpunt van het heelal was. In de 16e eeuw ontwikkelde Nicolaas Copernicus een heliocentrisch model dat de retrograde beweging als een schijnbaar effect verklaarde. Zijn idee stuitte aanvankelijk op weerstand, maar werd later aanvaard en vormde een van de grondslagen van de moderne astronomie.
De betekenis van retrograde beweging: astrologie, mythen en werkelijkheid
Vanuit astronomisch oogpunt voorspelt retrograde beweging niets: het is gewoon een perspectiefeffect. Toch hebben mensen door de geschiedenis heen bijzondere betekenissen aan zulke bewegingen toegekend. In de oudheid werden “dwalende” hemellichamen in verband gebracht met goden en bovennatuurlijke krachten. De Babyloniërs geloofden bijvoorbeeld dat planeetbewegingen het lot van koningen en staten konden beïnvloeden. Zo ontstonden astrologische en mythologische verklaringen van hemelverschijnselen. In Mesopotamië werd astrologie echter naast andere vormen van waarzeggerij beoefend. Onderzoek van de lever van een dier kon bijvoorbeeld dienen om de uitleg van een hemels voorteken te controleren. Is het niet vreemd dat we de retrograde planeten hebben onthouden, maar het deel met de dieren hebben overgeslagen?
In de astrologie heeft elke planeet zijn eigen “verantwoordelijkheidsgebied”. Retrograde perioden worden daarom meestal gezien als belangrijke momenten voor de bijbehorende thema”s. Vooral een retrograde Mercurius is bekend in de populaire cultuur: het verschijnsel krijgt de schuld van misverstanden, communicatieproblemen, verwarring over afspraken en problemen met documenten of overeenkomsten. Aan de andere planeten kent de gangbare astrologische traditie meestal de volgende betekenissen toe:
- Retrograde Venus – “herwaardering” van liefde, relaties, gehechtheid, plezier en geld.
- Retrograde Mars – actie, energie, conflicten, ambitie.
- Retrograde Jupiter – innerlijke heroverweging van overtuigingen, groei, geluk, leren en wereldbeeld.
- Retrograde Saturnus – opnieuw aandacht voor verantwoordelijkheid, beperkingen, schulden, discipline en “levenslessen”.
- Retrograde Uranus – innerlijke veranderingen, verzet, bevrijding, verrassingen.
- Retrograde Neptunus – illusies, intuïtie, dromen, zelfbedrog.
Ook aan een retrograde Pluto worden betekenissen toegekend: verborgen transformatie, controle, crises, macht en innerlijke veranderingen.
Dit is een samenvatting van gangbare moderne astrologische opvattingen; verschillende stromingen leggen andere accenten. Wel moet duidelijk zijn dat deze interpretaties geen wetenschappelijke basis hebben. Er is geen bekend natuurkundig mechanisme dat de standen van planeten met onze persoonlijkheid of dagelijkse tegenslag verbindt zoals de astrologie beweert. Bovendien hebben talrijke tests aangetoond dat astrologie geen voorspellende waarde heeft. Je hoeft dus niet bang te zijn voor retrograde planeten: voor astronomen zijn ze geen “kosmische waarschuwing”, maar gewoon een mooi voorbeeld van de geometrie van het zonnestelsel.
Retrograde planeten in 2026: huidige en komende perioden
Mercurius retrograad in 2026
Mercurius gaat drie tot vier keer per jaar retrograad bewegen, omdat zijn positie ten opzichte van de Aarde en de zon zich ongeveer elke 116 dagen herhaalt. Dit noemen we de synodische cyclus van Mercurius.
De volgende retrograde periode van Mercurius begint op 24 oktober 2026 en duurt tot en met 13 november 2026.
Andere retrograde planeten
Ook verschillende andere planeten bewegen dit jaar retrograad. Anders dan bij Mercurius begint bij elk van hen in 2026 maar één retrograde periode.
- Neptunus: 7 juli – 13 december 2026
- Saturnus: 27 juli – 11 december 2026
- Uranus: 10 september 2026 – 8 februari 2027
- Venus: 3 oktober – 14 november 2026
- Jupiter: 13 december 2026 – 13 april 2027
Mars is de enige planeet die in 2026 niet retrograad beweegt. Zijn retrograde periode begint op 10 januari 2027 en eindigt op 1 april 2027.

Retrograde beweging waarnemen: lussen aan de hemel
Om retrograde beweging waar te nemen, leg je om de paar dagen de positie van een planeet ten opzichte van de achtergrondsterren vast. Na enkele weken of maanden laten die markeringen zijn schijnbare baan zien. Die kan een lus of een S-vormige bocht vormen.

Je kunt dit met de hand doen, maar dat duurt minstens enkele weken. Met de sterrenkijkapp Sky Tonight kan het ook in drie stappen. Een speciale functie tekent meteen een curve die de jaarlijkse beweging van een planeet naar keuze laat zien. Zo bekijk je de retrograde beweging van een planeet met Sky Tonight:

- Tik op het vergrootglas onderaan het scherm en typ de naam van een planeet, bijvoorbeeld Mercurius, in het zoekveld.
- Tik op het blauwe doelsymbool naast de naam van de planeet om zijn huidige positie op de hemelkaart te zien.
- Tik op het kleine witte camera-icoon onderaan het scherm om de weergave van de baan in te schakelen. Je ziet het pad dat de planeet over meerdere maanden aan de hemel volgt en kunt duidelijk zien hoe hij op bepaalde momenten “van richting verandert”.
Welke invloed hebben retrograde planeten op ons?
Astrologen raden je misschien af om contracten te ondertekenen als Mercurius retrograad is of metalen gereedschap te kopen als Mars retrograad is. Of je hen gelooft, bepaal je zelf.
Maar je weet nu dat retrograde beweging alleen een schijnbaar effect is dat je dagelijks leven niet kan beïnvloeden, althans vanuit wetenschappelijk oogpunt.
Een hemellichaam dat ons leven wél echt kan beïnvloeden, is een planetoïde die op de Aarde afkomt. Lees wanneer de volgende planetoïde de Aarde zal raken en wat we daartegen kunnen doen.
Retrograde beweging: veelgestelde vragen
Bestaat de retrograde beweging van Mercurius echt?
De retrograde beweging van Mercurius is een echt astronomisch verschijnsel, maar Mercurius keert niet letterlijk zijn bewegingsrichting in de ruimte om. In de astronomie betekent een retrograde Mercurius dat de planeet ten opzichte van de achtergrondsterren achteruit lijkt te bewegen doordat hij de Aarde in zijn baan “inhaalt”.
Heeft een retrograde Mercurius invloed op ons?
Er is geen wetenschappelijk bewijs dat een retrograde Mercurius communicatieproblemen, pech of andere dagelijkse tegenslag veroorzaakt. De schijnbare omkering ontstaat doordat ons gezichtspunt verandert terwijl de Aarde en Mercurius rond de zon draaien. Voor sterrenkijkers kan het een gelegenheid zijn om de baan van Mercurius te volgen wanneer de planeet zichtbaar is.
Wanneer is Mercurius weer retrograad?
Mercurius is op dit moment niet retrograad. Zijn volgende retrograde periode loopt van 24 oktober tot en met 13 november 2026.
Welke planeten zijn nu retrograad?
Op dit moment zijn Neptunus, Saturnus, Uranus en Venus retrograad. Venus begon op 3 oktober retrograad te bewegen en blijft dat tot 14 november; Saturnus is retrograad tot 11 december, Neptunus tot 13 december en Uranus tot 8 februari 2027.
Retrograde beweging van planeten: samenvatting
Retrograde beweging is een schijnbare omkering van de beweging van planeten. Vanaf de Aarde lijkt het alsof de planeten op bepaalde momenten “achteruit” langs de hemel bewegen. Op dit moment zitten Venus, Neptunus, Saturnus en Uranus in een retrograde periode.
We hopen dat dit artikel je heeft geholpen te begrijpen wat retrograde beweging werkelijk is. Vond je het interessant? Deel het dan met je vrienden! Met Sky Tonight kun je elke planeet, ook Mercurius, eenvoudig aan de hemel volgen.
Heb je nog vragen? Bekijk onze video over de retrograde beweging van Mercurius en vergelijk wat er met de planeet in de ruimte gebeurt met wat we aan onze hemel zien.
Bekijk voor meer interessante feiten over retrograde beweging onze infographic over dit onderwerp!

