Gids voor de ster Pollux: feiten, positie en waarneming in 2026
Pollux is de helderste ster in het sterrenbeeld Tweelingen. Het is een oranje reuzenster, hij is helderder dan zijn “tweelingster” Castor en hij heeft een bevestigde planeet. De gratis app Sky Tonight kan je precies laten zien waar Pollux zich vanaf jouw locatie bevindt; hieronder lees je wat de beste tijd is om hem te zien, hoe hij zich verhoudt tot Castor en wanneer je hem in 2026 kunt waarnemen.
Inhoud
- Snelle feiten over de ster Pollux
- Hoe vind je Pollux vanavond aan de hemel?
- Wanneer is Pollux zichtbaar aan de hemel?
- Helderheid van de ster Pollux
- Mythologie van de Dioscuren Castor en Pollux
- Veelgestelde vragen over de ster Pollux
- Pollux, de helderste ster van Tweelingen: belangrijkste feiten
Snelle feiten over de ster Pollux
- Officiële namen: Pollux, β Geminorum, β Gem
- Catalogusaanduidingen: 78 Geminorum, HD 62509, HIP 37826, HR 2990
- Sterrenbeeld: Tweelingen
- Stertype: reuzenster
- Rechte klimming: 07h 45m 18.949s
- Declinatie: +28° 01' 34.316"
- Schijnbare magnitude: 1,14
- Massa: 1,9 zonsmassa’s
- Lichtkracht: 32,7 L
- Straal: 9,06 zonnestralen
- Oppervlaktetemperatuur: 4.586 K
- Afstand tot de aarde: 34 lichtjaar
- Rotatieperiode: ~660 dagen
Hoe vind je Pollux vanavond aan de hemel?
Pollux is een reuzenster die met een geel-oranje tint schijnt. Hij is helder genoeg (mag 1,14) om met het blote oog te zien. Laten we kijken wat kan helpen om zijn positie te bepalen.
Gebruik de Grote Wagen
Een manier om Pollux te vinden is met behulp van de Grote Wagen, een van de meest herkenbare sterpatronen aan de hemel. Trek een lijn door de “bak” van de Grote Wagen, vanaf de ster Megrez (waar de “bak” en de “steel” van de Grote Wagen samenkomen) via de ster Merak (die onderaan de bak staat, diagonaal vanaf Megrez), en volg die lijn totdat je twee sterren dicht bij elkaar ziet schitteren. Dat zijn Pollux en zijn “tweelingster” Castor.
Gebruik de sterren van Orion
Een andere manier om Pollux te vinden is door de sterren van Orion als gids te gebruiken. Je hoeft alleen maar Rigel en Alnitak te vinden (heldere sterren in Orion), een lijn door ze heen te trekken en die naar het noorden te verlengen.
Wil je beter worden in sterren vinden? Doe onze quiz en oefen met het lokaliseren van de helderste sterren aan de hemel met behulp van andere sterren en sterrenbeelden!
Gebruik apps voor sterrenkijken
Nog een manier om Pollux te vinden is het gebruik van een app voor sterrenkijken, zoals Sky Tonight. Met deze app kun je de locatie van de ster met een paar tikken controleren. Bekijk de afbeelding hieronder of volg de videogids en zie zelf hoe makkelijk het is!
Je kunt de twee methoden ook combineren: probeer Pollux eerst te vinden met de Grote Wagen of met de sterren van Orion, en controleer daarna met Sky Tonight of je goed zit.
Wanneer is Pollux zichtbaar aan de hemel?
Als onderdeel van het dierenriemsterrenbeeld Tweelingen is Pollux alleen in bepaalde maanden aan de hemel te zien. De beste tijd om de ster te zien is van december tot en met maart in de meeste delen van de wereld. Houd er rekening mee dat Tweelingen van eind juni tot eind juli de Zon herbergt, waardoor Pollux overdag aan de hemel staat.
Aankomende gebeurtenissen met Pollux: wanneer zie je de ster naast de maan en planeten in 2026?
Pollux staat dicht bij de ecliptica, waardoor hij af en toe de Maan en planeten ontmoet. Hieronder staat een lijst met hemelgebeurtenissen waarin Pollux een rol speelt. Je kunt ook van tijd tot tijd het tabblad “Gebeurtenissen” in de kalender van Sky Tonight bekijken: daar vind je veel nuttige informatie over wat er aan de nachtelijke hemel gebeurt.
20 mei: Maan nabij Pollux
- Tijd van dichtste nadering: 15:42 GMT (11:42 ET)
- Afstand bij dichtste nadering: 3°21′
- Tijd van conjunctie: 17:06 GMT (13:06 ET)
- Afstand bij conjunctie: 3°28′
Op 20 mei verschijnt de voor 19% verlichte Maan dicht bij Pollux (mag 1,2) in het sterrenbeeld Tweelingen. Het paar is vanaf lokale zonsondergang met het blote oog zichtbaar. En dat is nog niet alles: Jupiter (mag -1,9) schittert in de buurt, terwijl Venus (mag -3,9) iets lager richting de horizon fel zal stralen.
29 mei: Jupiter nabij Pollux
- Tijd van dichtste nadering: 12:33 GMT (08:33 ET)
- Afstand bij dichtste nadering: 6°16′
- Tijd van conjunctie: 4 juni, 08:14 GMT (04:14 ET)
- Afstand bij conjunctie: 6°24′
Op 29 mei verschijnt de heldere Jupiter (mag -1,9) dicht bij Pollux (mag 1,2) in het sterrenbeeld Tweelingen. Zoek ze gedurende een paar uur na lokale zonsondergang. Beide objecten zijn gemakkelijk met het blote oog te zien.
Als bonus zullen Mercurius (mag -0,8) en Venus (mag -3,9) ook lager boven de horizon schitteren. Met een heldere hemel en een open horizon kun je ze mogelijk ook zonder optisch hulpmiddel zien. Rond 4 juni vormen Venus, Pollux en Jupiter een bijna gelijkbenige driehoek aan de hemel: een prachtige opstelling om te observeren én te fotograferen.
7 juni: Venus nabij Pollux
- Tijd van dichtste nadering: 7 juni, 23:39 GMT (19:39 ET)
- Afstand bij dichtste nadering: 4°40′
- Tijd van conjunctie: 8 juni, 16:13 GMT (12:13 ET)
- Afstand bij conjunctie: 4°44′
In de nacht van 7 op 8 juni passeert Venus (mag -4,0) dicht langs Pollux (mag 1,2), de helderste ster van Tweelingen. Het paar is na zonsondergang zichtbaar aan de westelijke horizon. De heldere Jupiter (mag -1,9) schittert ook in de buurt, waardoor dit een uitzonderlijke hemelse samenkomst wordt. Het is een makkelijke waarneming met het blote oog, en met een kleine telescoop kun je de fasen van Venus en de manen van Jupiter bekijken, en zelfs hints van zijn wolkenbanden zien.
18 juni: Mercurius nabij Pollux
- Tijd van dichtste nadering: 23:12 GMT (19:12 ET)
- Afstand bij dichtste nadering: 6°27′
- Tijd van conjunctie: 23 juni, 19:27 GMT (15:27 ET)
- Afstand bij conjunctie: 7°27′
Van 18 tot en met 23 juni glijdt Mercurius (mag 0,6) langs Pollux (mag 1,2), de helderste ster van Tweelingen. Het paar is ongeveer een uur na lokale zonsondergang zichtbaar.
Jupiter (mag -1,9), Venus (mag -4,0) en een fijne, voor 9% verlichte Maan maken het tafereel compleet en schitteren eveneens in de buurt. Voor het beste zicht kies je een plek met een heldere hemel en een open horizon.
Helderheid van de ster Pollux
Pollux heeft een schijnbare magnitude van 1,14, waardoor hij helder is en gemakkelijk met het blote oog te zien. Het is de helderste ster in Tweelingen, wat verrassend kan lijken omdat hij als Beta Geminorum is aangeduid.
De helderste ster in Tweelingen, maar geen Alfa
Bij het bestuderen van sterren heb je waarschijnlijk gemerkt dat de helderste ster in een sterrenbeeld meestal wordt aangeduid met de Griekse letter Alfa. In Tweelingen is Castor echter de Alfa-ster, terwijl Pollux Beta is. Dit naamgevingssysteem werd in 1603 ontwikkeld door de Duitse astronoom Johann Bayer. In dit systeem lijken de sterren binnen een sterrenbeeld gerangschikt van helderst naar zwakst. Maar destijds konden astronomen de helderheid van sterren niet nauwkeurig meten, dus ordende Bayer ze op magnitudeklasse (eerste magnitude, tweede magnitude, enzovoort). Binnen elke klasse waren de sterren niet noodzakelijk op helderheid gerangschikt. Bovendien kende Bayer soms letters aan sterren toe op basis van hun positie binnen een sterrenbeeld, hun volgorde van opkomst, of om historische of mythologische redenen.
Pollux vs Castor: welke “tweelingster” is helderder?
Pollux en Castor staan bekend als de “tweelingsterren” van Tweelingen, maar ze zijn niet even helder. Pollux is de helderste van de twee, met een schijnbare visuele magnitude van 1,14, terwijl Castor een schijnbare magnitude van 1,58 heeft. Omdat de magnitudeschaal omgekeerd werkt — hoe lager het getal, hoe helderder het object — overstraalt Pollux Castor aan de nachtelijke hemel. In feite betekent dit verschil dat Pollux ongeveer 1,5 keer helderder lijkt dan Castor.
Het verschil is nog steeds subtiel, maar onder een heldere hemel kun je het merken. Pollux oogt ook warmer, met een geel-oranje tint. Castor lijkt iets zwakker en blauwwit.
Mythologie van de Dioscuren Castor en Pollux
In de Griekse mythologie waren Pollux, ook bekend als Polydeuces, en zijn tweelingbroer Castor zonen van de Spartaanse koningin Leda. Castor was de sterfelijke zoon van koning Tyndareus, terwijl Pollux de onsterfelijke zoon van Zeus was. De tweeling was onafscheidelijk, en toen Castor stierf, vroeg Pollux aan Zeus of de twee de onsterfelijkheid mochten delen; daarop plaatste Zeus hen beiden aan de hemel als het sterrenbeeld Tweelingen. Vanwege deze mythe worden Castor en Pollux vaak de “tweelingsterren” genoemd, hoewel de sterren niet aan elkaar verwant zijn.
Veelgestelde vragen over de ster Pollux
Wat voor soort ster is Pollux?
Pollux is een oranje reuzenster van het spectraaltype K0 IIIb. Het is een geëvolueerde ster die het grootste deel van de waterstof in zijn kern heeft opgebruikt en zich nu in een late fase van de sterevolutie bevindt, waarschijnlijk met waterstofverbranding in een schil rond de kern en mogelijk heliumfusie in de kern. De “III” in zijn spectraaltype betekent dat Pollux een reuzenster is, terwijl de “b” aangeeft dat hij minder lichtkrachtig is dan gemiddelde sterren in deze klasse.
Wil je weten hoe sterren in de loop van de tijd veranderen en waarom hun uiterlijk afhangt van hun levensfase? Bekijk dan onze infographic over de levenscyclus van sterren.
Welke kleur heeft Pollux?
Pollux heeft een geel-oranje kleur, al kan de exacte tint variëren afhankelijk van de gevoeligheid van je ogen en de omstandigheden aan de hemel. Hij wordt geclassificeerd als een K0 IIIb-ster: een oranje reus, iets koeler dan de Zon, die de waterstof in zijn kern heeft opgebruikt. Door zijn warme kleur is Pollux ook gemakkelijk te onderscheiden van zijn “tweelingster” Castor, die blauwwit schijnt.
Van welk sterrenbeeld maakt Pollux deel uit?
Pollux is de helderste ster in het sterrenbeeld Tweelingen. Samen met Castor, zijn “tweelingster”, vertegenwoordigen ze de hoofden van de hemelse broers.
Hoe ver staat Pollux van de aarde?
De ster Pollux staat op ongeveer 34 lichtjaar van de aarde, waardoor hij de dichtstbijzijnde reuzenster bij ons Zonnestelsel is. Bekijk onze infographic over afstanden meten in de ruimte om beter te begrijpen wat een lichtjaar betekent.
Wie zijn Castor en Pollux in de Griekse mythologie?
Castor en Pollux zijn de mythologische tweeling die bekendstaat als de Dioscuren. In de Griekse mythologie waren zij de zonen van Leda: Pollux was de onsterfelijke zoon van Zeus, terwijl Castor de sterfelijke zoon was van koning Tyndareus van Sparta.
Heeft Pollux een planeet?
Van Pollux is bekend dat hij een planeet in een baan om zich heen heeft, Pollux b of Thestias genoemd. Deze gasreus-exoplaneet werd in 2006 ontdekt. Hij draait om zijn moederster op een afstand die vergelijkbaar is met die van Mars tot onze Zon.
Pollux, de helderste ster van Tweelingen: belangrijkste feiten
Pollux is de helderste ster in Tweelingen en de beroemde “tweelingster” van Castor. De ster schijnt met een geel-oranje kleur en is gemakkelijk met het blote oog te observeren als je weet waar je moet kijken. Wil je Pollux nu aan jouw hemel vinden? Open dan de gratis Sky Tonight-app en zoek de ster op naam: de app toont de exacte positie voor jouw locatie. Voeg Pollux toe aan je observatielijst en ontdek verder onze infographic over 15 gemakkelijk te vinden sterren!
