De beste sterrenbeelden om in september te zien
Deze gids belicht tien van de beste sterrenbeelden om op septemberavonden te zien: Arend, Zwaan, Steenbok, Pauw, Indiaan, Dolfijn, Pijl, Veulen, Vosje en Microscoop. De Arend en de Zwaan zijn aan de noordelijke hemel het gemakkelijkst te vinden, terwijl de Pauw en de Indiaan het best zichtbaar zijn vanaf het zuidelijk halfrond. De meeste andere sterrenbeelden zijn aanzienlijk zwakker en vragen om een donkere hemel. Gebruik de gratis app Star Walk 2 om al deze sterrenbeelden eenvoudig te vinden.
Inhoud
- Sterrenbeelden in september: snel overzicht
- Opvallendste sterrenbeelden van september
- Zwakke sterrenbeelden van september
- Tips om sterrenbeelden in september waar te nemen
- Meer om te zien aan de nachtelijke hemel van september 2026
- FAQ: sterrenbeelden in september
- Welke sterrenbeelden kan ik in september vanaf het noordelijk halfrond zien?
- Welke sterrenbeelden kan ik in september vanaf het zuidelijk halfrond zien?
- Welke heldere sterren kan ik in september zien?
- Welk sterrenbeeld is in september het gemakkelijkst te vinden?
- Wat is de beste tijd om sterrenbeelden in september te zien?
- Kan ik de Melkweg in september zien?
- De beste sterrenbeelden en sterren van september: samenvatting
Sterrenbeelden in september: snel overzicht
De sterrenbeelden in deze gids zijn in september het best zichtbaar, omdat ze rond 21.00 uur lokale tijd hun hoogste punt aan de hemel bereiken. Het zijn niet de enige sterrenbeelden die deze maand zichtbaar zijn, maar septemberavonden bieden bijzonder gunstige omstandigheden om ze waar te nemen.
De sterrenbeelden zijn gerangschikt van het opvallendst tot het zwakst aan de avondhemel:
- ☆☆☆ — helder en relatief gemakkelijk te herkennen.
- ☆☆ — redelijk helder; met enige moeite zichtbaar.
- ☆ — zwak; het best zichtbaar onder een donkere hemel, een verrekijker kan helpen.
| Sterrenbeeld | Zichtbaarheid | Helderste ster | Zo vind je het |
|---|---|---|---|
| Arend | 85° NB tot 75° ZB | Altair | Zoek de heldere Altair, een van de drie sterren van de Zomerdriehoek. |
| Zwaan | 90° NB tot 40° ZB | Deneb | Zoek het Noorderkruis langs de Melkweg. |
| Steenbok | 60° NB tot 90° ZB | Deneb Algedi | Zoek naar een breed driehoekig patroon ten oosten van de Boogschutter. |
| Pauw | 15° NB tot 90° ZB | Peacock | Zoek vanaf het zuidelijk halfrond ten zuiden van de Indiaan naar de heldere ster Peacock. |
| Indiaan | 25° NB tot 90° ZB | Alpha Indi | Zoek tussen de Pauw en de zuidelijke sterrenbeelden Kraanvogel en Toekan. |
| Dolfijn | 90° NB tot 70° ZB | Rotanev | Zoek een kleine ruit van sterren in de buurt van Altair. |
| Pijl | 90° NB tot 70° ZB | Gamma Sagittae | Zoek ten noorden van Altair naar een piepklein pijlvormig patroon. |
| Veulen | 90° NB tot 70° ZB | Kitalpha | Zoek een kleine groep zwakke sterren tussen de Dolfijn en Pegasus. |
| Vosje | 90° NB tot 55° ZB | Anser | Zoek langs de Melkweg tussen de Zwaan en de Pijl. |
| Microscoop | 45° NB tot 90° ZB | Gamma Microscopii | Zoek onder een donkere hemel ten zuiden van de Steenbok. |
De breedtegraadbereiken zijn bij benadering en verwijzen naar de praktische zichtbaarheid van het hoofdpatroon van elk sterrenbeeld; afzonderlijke sterren kunnen ook daarbuiten zichtbaar blijven.
Opvallendste sterrenbeelden van september
Arend
- Helderheid: ☆☆☆
- Zichtbaarheidsbereik: 78° NB tot 71° ZB
- Helderste ster: Altair (mag 0,8)
- Opvallende deepskyobjecten: Gloeiende Oognevel (mag 12), NGC 6709 (mag 6,7)
Zo vind je de Arend in september
Begin bij de heldere Altair, een van de drie sterren van de Zomerdriehoek. De andere twee hoekpunten zijn Vega in de Lier en Deneb in de Zwaan. Twee sterren dicht bij Altair — Tarazed en Alshain — vormen er een kort rijtje mee en helpen je de kop van de Arend te herkennen.
De Arend ligt langs de Melkweg. Zodra je Altair hebt gevonden, volg je de sterren van het sterrenbeeld naar het noorden en zuiden langs deze sterrenrijke band om de langgerekte omtrek van de Arend te volgen.
Kijk vanaf het noordelijk halfrond na het invallen van de duisternis hoog aan de zuidelijke hemel. Op middelhoge noordelijke breedtegraden is Altair een van de opvallendste sterren op septemberavonden.
Kijk vanaf het zuidelijk halfrond naar het noorden. Vanuit veel zuidelijke gebieden verschijnt Altair ongeveer halverwege de hemel, met de kleinere sterrenbeelden Pijl en Dolfijn in de buurt.
Arend: mythologie
In de Griekse mythologie stelt de Arend de adelaar van Zeus voor. De vogel droeg de bliksemschichten van de god en diende als zijn boodschapper. In één verhaal bracht de adelaar Ganymedes naar de Olympus, waar de jongeman schenker van de goden werd.
De Arend is ook verbonden met het verhaal van Prometheus. Als straf omdat hij het vuur aan de mensheid had gegeven, werd een adelaar gestuurd om hem te kwellen. Herakles doodde de vogel later met een pijl, die volgens één traditie wordt voorgesteld door het nabijgelegen sterrenbeeld Pijl.
Zwaan
- Helderheid: ☆☆☆
- Zichtbaarheidsbereik: 90° NB tot 40° ZB
- Helderste ster: Deneb (mag 1,2)
- Opvallende deepskyobjecten: Noord-Amerikanevel (mag 4), Sluiernevel (mag 7)
Zo vind je de Zwaan in september
De Zwaan is herkenbaar doordat zijn helderste sterren het asterisme Noorderkruis vormen. Deneb staat aan het ene uiteinde van de lange as, Sadr markeert het midden en Albireo ligt aan het andere uiteinde. In de omtrek van de Zwaan stelt Deneb de staart voor en Albireo de snavel.
Deneb is ook een hoekpunt van de Zomerdriehoek. De Zwaan strekt zich uit door de Melkweg, waardoor dit gebied bijzonder de moeite waard is om met een verrekijker te verkennen.
Kijk vanaf het noordelijk halfrond na de schemering hoog boven je. Zoek Deneb en volg daarna een lijn via Sadr naar Albireo. De vleugels van de Zwaan strekken zich aan weerszijden van Sadr uit.
Kijk vanaf het zuidelijk halfrond naar het noorden. De Zwaan staat lager aan de hemel en het Noorderkruis kan schuin of bijna op zijn kant lijken te staan. Het volledige patroon is het best zichtbaar ten noorden van ongeveer 40° ZB.
Zwaan: mythologie
Een Griekse mythe brengt de Zwaan in verband met Cycnus, een vriend of familielid van Phaëton, de zoon van Helios. Nadat Phaëton de controle over de zonnewagen had verloren en op aarde was neergestort, zocht Cycnus in een rivier naar zijn lichaam en rouwde om hem. De goden kregen medelijden, veranderden Cycnus in een zwaan en plaatsten hem tussen de sterren.
Een andere traditie identificeert de zwaan met Zeus, die deze gedaante aannam om de Aetolische prinses Leda te benaderen. Hun verhaal werd verbonden met verschillende beroemde figuren uit de Griekse mythologie, onder wie Helena van Troje.
Steenbok
- Helderheid: ☆☆
- Zichtbaarheidsbereik: 60° NB tot 90° ZB
- Helderste ster: Deneb Algedi (mag 2,8)
- Opvallend deepskyobject: Messier 30 (mag 7,5)
Zo vind je de Steenbok in september
De Steenbok is een van de zwakste sterrenbeelden van de dierenriem, dus kies een heldere, donkere nacht om hem waar te nemen. De belangrijkste sterren vormen een brede, afgeplatte driehoek of een V-vormig patroon tussen de Boogschutter en de Waterman.
Kijk vanaf het noordelijk halfrond aan het begin van de avond naar het zuiden. De Steenbok blijft vrij laag boven de horizon, vooral op hogere noordelijke breedtegraden. Zoek eerst het Theepot-asterisme van de Boogschutter en kijk vervolgens ten oosten daarvan naar de Steenbok.
Vanaf het zuidelijk halfrond staat de Steenbok veel hoger. Kijk op middelhoge zuidelijke breedtegraden hoog in het noordelijke deel van de hemel; nabij de tropen kan hij bijna door het zenit trekken.
Steenbok: mythologie
De Steenbok stelt een zeegeit voor, een wezen met de voorste helft van een geit en de staart van een vis. Een Grieks verhaal verbindt hem met de god Pan. Toen het monster Typhon de goden aanviel, sprong Pan in een rivier. Het deel van hem boven water bleef een geit, terwijl het ondergedompelde deel in een vis veranderde. Het sterrenbeeld wordt ook geassocieerd met een oudere traditie over de geit Amalthea, die voor de jonge Zeus zorgde.
Pauw
- Helderheid: ☆☆
- Zichtbaarheidsbereik: 15° NB tot 90° ZB
- Helderste ster: Peacock (mag 1,9)
- Opvallend deepskyobject: NGC 6752 (mag 5,4)
Zo vind je de Pauw in september
De Pauw is voornamelijk een sterrenbeeld van het zuidelijk halfrond. De helderste ster, Peacock, valt duidelijk op, maar de meeste andere sterren van het sterrenbeeld zijn veel zwakker.
Kijk vanaf het zuidelijk halfrond na het invallen van de duisternis naar het zuiden. Zoek Peacock ten oosten van de Zuiderdriehoek en ten zuiden van de Indiaan. Vanuit veel gebieden op middelhoge zuidelijke breedtegraden staat de Pauw hoog aan de hemel en kan hij circumpolair zijn, waardoor hij de hele nacht boven de horizon blijft.
Vanaf het grootste deel van het noordelijk halfrond komt de Pauw nooit boven de horizon. Op lage noordelijke breedtegraden kunnen Peacock en een deel van het sterrenbeeld heel laag boven de zuidelijke horizon verschijnen. Een vrij en onbelemmerd zicht op de horizon is essentieel.
Pauw: mythologie
De Pauw is een modern sterrenbeeld dat niet voorkwam in oude Griekse sterrencatalogi. De Nederlandse zeevaarders Pieter Dirkszoon Keyser en Frederick de Houtman legden de sterren ervan vast tijdens reizen naar het zuidelijk halfrond aan het einde van de 16e eeuw. Het sterrenbeeld verscheen later op hemelkaarten van Petrus Plancius en Johann Bayer.
Toch waren Plancius en Bayer mogelijk niet de eersten die in deze groep sterren een pauw zagen. Volgens één interpretatie van de Griekse mythologie stelden de sterren die nu de Pauw vormen Argus voor, de bouwer van het schip Argo. Hera veranderde hem in een pauw en plaatste hem samen met zijn schip aan de hemel. Het blijft onzeker of deze traditie de Nederlandse makers van het moderne sterrenbeeld heeft beïnvloed.
Een andere, bekendere mythe verbindt de pauw met Argus Panoptes, een reus met honderd ogen die van Hera de opdracht kreeg Io te bewaken. Nadat Hermes Argus had gedood, plaatste Hera zijn ogen op de staart van haar heilige pauw, waardoor de veren hun kenmerkende uiterlijk kregen.
Zwakke sterrenbeelden van september
Indiaan
- Helderheid: ☆
- Zichtbaarheidsbereik: 25° NB tot 90° ZB
- Helderste ster: Alpha Indi (mag 3,1)
- Opvallend deepskyobject: NGC 7049 (mag 10,6)
Zo vind je de Indiaan in september
De Indiaan is een zwak zuidelijk sterrenbeeld zonder een duidelijk herkenbaar patroon. Met een verrekijker en een donkere hemel zijn de belangrijkste sterren gemakkelijker te herkennen.
Kijk vanaf het zuidelijk halfrond na het invallen van de duisternis naar het zuidoosten en hoog aan de hemel. Zoek eerst de heldere ster Peacock in de Pauw. Zoek op ongeveer 10° afstand — ongeveer de breedte van één vuist op armlengte — naar Alpha Indi, de helderste ster van de Indiaan. Gebruik deze als uitgangspunt om de zwakkere sterren van het sterrenbeeld te volgen.
Vanaf het noordelijk halfrond is de Indiaan alleen zichtbaar vanaf lagere breedtegraden. Kijk naar het zuiden, vlak boven de horizon. Vanaf middelhoge en hoge noordelijke breedtegraden blijft een groot deel of het hele sterrenbeeld verborgen.
Indiaan: mythologie
De Indiaan is een van de zuidelijke sterrenbeelden die aan het einde van de 16e eeuw werden vastgelegd door de Nederlandse zeevaarders Pieter Dirkszoon Keyser en Frederick de Houtman. Het werd later opgenomen in Johann Bayers sterrenatlas Uranometria.
De historische naam verwees in brede zin naar een inheemse bewoner die door Europese ontdekkingsreizigers werd ontmoet, en niet naar een specifieke mythologische figuur of cultuur. Daarom is er geen traditionele Griekse of Romeinse mythe aan de Indiaan verbonden.
Dolfijn
- Helderheid: ☆
- Zichtbaarheidsbereik: 90° NB tot 70° ZB
- Helderste ster: Rotanev (mag 3,6)
- Opvallend deepskyobject: NGC 6934 (mag 8,8)
Zo vind je de Dolfijn in september
De Dolfijn is een klein en zwak sterrenbeeld, maar zijn compacte vorm is verrassend herkenbaar. Vier sterren vormen een kleine ruit die bekendstaat als de Doodskist van Job, terwijl een andere ster vanuit de ruit doorloopt en de staart van de Dolfijn vormt.
Zoek vanaf het noordelijk halfrond Altair in de Arend en kijk dan ongeveer 10° naar het oostnoordoosten — ongeveer één vuistbreedte — om het kleine ruitvormige asterisme te vinden. Vanuit veel gebieden op middelhoge noordelijke breedtegraden staat de Dolfijn hoog aan de zuidelijke hemel.
Kijk vanaf het zuidelijk halfrond naar het noorden en gebruik Altair als gids. De Dolfijn staat lager dan voor waarnemers op het noordelijk halfrond, maar is vanaf de meeste zuidelijke breedtegraden nog steeds zichtbaar.
Dolfijn: mythologie
Een Grieks verhaal verbindt de Dolfijn met de dichter en musicus Arion. Tijdens een zeereis waren enkele zeelieden van plan hem te beroven en te doden. Arion vroeg of hij nog één laatste lied mocht zingen en sprong daarna overboord. Een dolfijn, betoverd door zijn muziek, bracht hem veilig naar de kust.
Een andere traditie vertelt over een dolfijn die Poseidon hielp Amphitrite te vinden en haar over te halen zijn vrouw te worden. Uit dankbaarheid plaatste Poseidon de dolfijn tussen de sterren.
Pijl
- Helderheid: ☆
- Zichtbaarheidsbereik: 90° NB tot 70° ZB
- Helderste ster: Gamma Sagittae (mag 3,5)
- Opvallend deepskyobject: Engelviscluster (mag 8,2)
Zo vind je de Pijl in september
De Pijl is het op twee na kleinste sterrenbeeld aan de hemel. De paar belangrijkste sterren vormen een eenvoudige pijl: twee sterren markeren de achterkant, terwijl een kort rijtje de schacht vormt. Gamma Sagittae, de helderste ster van het sterrenbeeld, ligt dicht bij de punt van de pijl.
Zoek vanaf het noordelijk halfrond Altair en kijk naar het noorden, in het gebied tussen de Arend en de Zwaan. De Pijl ligt langs de Melkweg, dicht bij de Dolfijn en het Vosje.
Kijk vanaf het zuidelijk halfrond naar het noorden en zoek Altair. De Pijl ligt in de buurt, ongeveer één vuistbreedte dichter bij de noordelijke horizon.
Pijl: mythologie
Verschillende Griekse verhalen zijn in verband gebracht met het sterrenbeeld Pijl. Volgens één traditie is dit de pijl waarmee Herakles de adelaar doodde die Prometheus kwelde. Andere verhalen brengen het sterrenbeeld in verband met een pijl die door Apollo werd afgeschoten of met een van de pijlen van Cupido.
Veulen
- Helderheid: ☆
- Zichtbaarheidsbereik: 90° NB tot 80° ZB
- Helderste ster: Kitalpha (mag 3,9)
- Opvallend deepskyobject: NGC 7040 (mag 15)
Zo vind je het Veulen in september
Het Veulen is na het Zuiderkruis het op één na kleinste sterrenbeeld. Het bevat geen heldere sterren en het belangrijkste patroon is eerder een kleine, onregelmatige groep dan een duidelijke omtrek.
Zoek vanaf het noordelijk halfrond Altair en de nabijgelegen ruit van de Dolfijn. Zoek vervolgens het gemakkelijk herkenbare Grote Vierkant van Pegasus. Het Veulen ligt tussen de Dolfijn en het Grote Vierkant, op ongeveer 8° van de Dolfijn — iets minder dan één vuistbreedte op armlengte.
Kijk vanaf het zuidelijk halfrond naar het noorden en gebruik de Dolfijn en het Grote Vierkant van Pegasus als herkenningspunten. Het Veulen ligt ertussenin, veel dichter bij de Dolfijn. Op hoge zuidelijke breedtegraden blijft het vrij laag, dus kies een plek met vrij en onbelemmerd uitzicht op de noordelijke horizon. Een verrekijker kan helpen om de zwakke sterren te zien.
Veulen: mythologie
Een Griekse traditie verbindt het Veulen met Celeris, een snel paard dat verwant was aan Pegasus en door de god Mercurius aan de held Castor werd geschonken. Een ander verhaal brengt het sterrenbeeld in verband met Hippe, de dochter van de centaur Chiron.
Vosje
- Helderheid: ☆
- Zichtbaarheidsbereik: 90° NB tot 55° ZB
- Helderste ster: Anser (mag 4,4)
- Opvallende deepskyobjecten: NGC 6940 (mag 6,3), Halternevel (mag 7,4)
Zo vind je het Vosje in september
Het Vosje heeft geen duidelijk patroon dat met het blote oog zichtbaar is. Het ligt in een sterrenrijk deel van de Melkweg tussen de Zwaan en de Pijl, dus een verrekijker komt goed van pas.
Zoek vanaf het noordelijk halfrond de ster Albireo bij de snavel van de Zwaan en kijk naar het zuiden, in de richting van de Pijl. Het Vosje beslaat het gebied ertussen. De helderste ster, Anser, is zwak en kan door stadslicht onzichtbaar worden.
Kijk vanaf het zuidelijk halfrond naar het noorden en gebruik de Zwaan, Altair en de Pijl om het juiste gebied te bepalen. Vanaf zuidelijke breedtegraden staat het sterrenbeeld lager aan de hemel.
Vosje: mythologie
De Poolse astronoom Johannes Hevelius introduceerde het sterrenbeeld aan het einde van de 17e eeuw. Oorspronkelijk noemde hij het Vulpecula cum Ansere, wat ‘het Vosje met de Gans’ betekent, en beeldde hij een vos af met een gans in zijn bek.
De naam werd later ingekort tot Vulpecula. Het sterrenbeeld heeft geen oude mythologie, hoewel de helderste ster nog altijd Anser heet, het Latijnse woord voor ‘gans’.
Microscoop
- Helderheid: ☆
- Zichtbaarheidsbereik: 45° NB tot 90° ZB
- Helderste ster: Gamma Microscopii (mag 4,7)
- Opvallend deepskyobject: NGC 7060 (mag 13,7)
Zo vind je de Microscoop in september
De Microscoop is een van de zwakste sterrenbeelden in deze gids. Geen enkele ster is helderder dan magnitude 4,7, dus neem het sterrenbeeld waar vanaf een donkere plek en gebruik zo nodig een verrekijker.
Kijk vanaf het noordelijk halfrond naar het zuiden en zoek de Steenbok. De Microscoop ligt er direct onder en blijft op middelhoge noordelijke breedtegraden laag boven de horizon. Vanuit ver naar het noorden gelegen gebieden is het sterrenbeeld niet zichtbaar.
Zoek vanaf het zuidelijk halfrond eerst de Steenbok en kijk dan ten zuiden daarvan naar het losse patroon van de Microscoop. Vanaf middelhoge zuidelijke breedtegraden staat het sterrenbeeld veel hoger.
Microscoop: mythologie
De Franse astronoom Nicolas-Louis de Lacaille introduceerde de Microscoop in de 18e eeuw nadat hij de zuidelijke hemel in kaart had gebracht. Het sterrenbeeld stelt een vroege samengestelde microscoop voor.
Net als verschillende andere sterrenbeelden van Lacaille eert de Microscoop een wetenschappelijk instrument in plaats van een mythologisch personage. Er zijn geen oude legenden aan verbonden.
Tips om sterrenbeelden in september waar te nemen
- Beste tijd: begin met waarnemen zodra de hemel volledig donker is, bij voorkeur rond 21.00 uur lokale tijd, wanneer de sterrenbeelden in deze gids dicht bij hun hoogste positie staan. Veel blijven ook later zichtbaar, maar zakken geleidelijk lager aan de hemel.
- Maanfase: kies nachten rond de Nieuwe Maan van 11 september 2026 of nachten waarop alleen een dunne maansikkel te zien is. De nachten van 10 tot en met 13 september zijn bijzonder gunstig voor zwakke sterrenbeelden en deepskyobjecten. Controleer de maanfase voor jouw locatie in onze maankalender.
- Locatie: zoek een donkere plek, ver van lichtvervuiling. Waarnemers op het noordelijk halfrond die op zoek zijn naar de Steenbok, de Pauw, de Indiaan of de Microscoop hebben baat bij een onbelemmerde zuidelijke horizon.
- Wennen aan het donker: geef je ogen minstens 20 minuten om aan de duisternis te wennen. Vermijd heldere telefoonschermen of gebruik een rode schermmodus.
- Uitrusting: de Arend, de Zwaan en de Pauw zijn gemakkelijk met het blote oog te herkennen. Ook de Steenbok en de Dolfijn zijn onder een donkere hemel zonder hulpmiddelen herkenbaar. Een verrekijker is vooral nuttig voor de zwakke patronen van de Indiaan, de Pijl, het Veulen, het Vosje en de Microscoop en om de Melkweg door de Arend en de Zwaan te verkennen.
- Hemelkaart: gebruik Star Walk 2 om zwakke sterrenbeelden aan jouw hemel te vinden.
Meer om te zien aan de nachtelijke hemel van september 2026
-
Zoek de Zomerdriehoek, die op septemberavonden duidelijk zichtbaar blijft. De drie heldere sterren — Vega, Deneb en Altair — markeren respectievelijk de sterrenbeelden Lier, Zwaan en Arend. De kleinere sterrenbeelden Pijl, Dolfijn en Vosje liggen in de buurt.
-
Speur met een verrekijker langs de Melkweg door de Zwaan en de Arend om dichte sterrenvelden, donkere banen en talloze sterrenhopen en nevels te ontdekken.
-
Het Andromedastelsel wordt op septemberavonden op het noordelijk halfrond steeds opvallender en komt naarmate de maand vordert steeds vroeger op. Onder een donkere hemel is het met het blote oog zichtbaar als een zwak vlekje; met een verrekijker is het veel gemakkelijker te zien. Zoek het vanaf lage en middelhoge zuidelijke breedtegraden dicht bij de noordelijke horizon.
-
Let rond de september-equinox op het zodiakale licht, een zwakke driehoekige gloed die ontstaat doordat zonlicht wordt weerkaatst door interplanetair stof.
In september 2026 vinden verschillende opvallende gebeurtenissen plaats:
- 8–9 september: de Maan passeert dicht langs Jupiter aan de ochtendhemel.
- 11 september: de Nieuwe Maan zorgt voor donkere omstandigheden om zwakke sterrenbeelden en deepskyobjecten waar te nemen.
- 14 september: de Maan passeert dicht langs Venus aan de avondhemel. Een maanbedekking van Venus is zichtbaar in delen van Europa, Afrika, Azië en West-Rusland.
- 22 september: Venus bereikt met magnitude -4,6 haar grootste helderheid van het jaar. Zoek de schitterende planeet kort na zonsondergang laag aan de westelijke hemel.
- 23 september: de september-equinox vindt plaats om 00.06 GMT/UTC (02.06 CEST) en markeert het begin van de astronomische herfst op het noordelijk halfrond en de astronomische lente op het zuidelijk halfrond.
- 26 september: de Volle Maan vindt plaats om 16.49 GMT/UTC (18.49 CEST). Deze staat bekend als de Oogstmaan en schijnt in de Vissen, dicht bij Saturnus.
Lees voor meer gebeurtenissen onze volledige gids voor de nachtelijke hemel in september.
FAQ: sterrenbeelden in september
Welke sterrenbeelden kan ik in september vanaf het noordelijk halfrond zien?
Vanaf het noordelijk halfrond zijn de opvallende sterrenbeelden van september onder meer Zwaan, Arend, Lier, Cassiopeia, Pegasus en Andromeda. De Zwaan, Arend en Lier zijn bijzonder gemakkelijk te vinden, omdat hun helderste sterren de Zomerdriehoek vormen.
Afhankelijk van je breedtegraad en het tijdstip van waarnemen kun je ook de Dolfijn, de Pijl, de Steenbok, het Vosje, het Veulen en de Microscoop zien. Ver zuidelijk gelegen sterrenbeelden zoals de Pauw en de Indiaan zijn vanaf de meeste noordelijke gebieden moeilijk of helemaal niet waarneembaar.
Welke sterrenbeelden kan ik in september vanaf het zuidelijk halfrond zien?
Vanaf het zuidelijk halfrond zijn op septemberavonden onder meer de volgende opvallende sterrenbeelden zichtbaar: Pauw, Indiaan, Boogschutter, Steenbok, Kraanvogel en Zuidervis. De Schorpioen kan vroeg in de avond nog zichtbaar zijn aan de westelijke hemel, terwijl Pegasus en de Waterman verder naar het noorden te vinden zijn.
Ook de Arend, de Dolfijn, de Pijl en het Veulen zijn vanuit veel zuidelijke gebieden waarneembaar. De Zwaan en het Vosje worden steeds moeilijker zichtbaar naarmate je verder naar het zuiden gaat.
Welke heldere sterren kan ik in september zien?
Heldere sterren die op septemberavonden zichtbaar zijn, zijn onder meer Vega, Altair en Deneb, die samen de Zomerdriehoek vormen. Waarnemers op het noordelijk halfrond kunnen vroeg in de avond ook Arcturus zien, terwijl Fomalhaut in de loop van de nacht steeds opvallender wordt.
Vanaf het zuidelijk halfrond zijn belangrijke septembersterren onder meer Peacock in de Pauw, Fomalhaut in de Zuidervis en Achernar in Eridanus. Ook Antares kan aan het begin van de maand vroeg in de avond nog zichtbaar zijn aan de westelijke hemel.
Welk sterrenbeeld is in september het gemakkelijkst te vinden?
Welk sterrenbeeld het gemakkelijkst te vinden is, hangt af van je locatie en het tijdstip van waarnemen. Op het noordelijk halfrond is de Zwaan een van de beste uitgangspunten, omdat dit sterrenbeeld de heldere Deneb en het kenmerkende asterisme Noorderkruis bevat. De Arend is ook gemakkelijk te vinden, omdat zijn helderste ster, Altair, deel uitmaakt van de Zomerdriehoek.
In een groot deel van het zuidelijk halfrond is de Schorpioen vroeg in de avond gemakkelijk te herkennen aan de westelijke hemel, hoewel hij in de loop van september steeds vroeger ondergaat. Verder naar het zuiden is de Pauw dankzij zijn opvallende ster Peacock eveneens een handig herkenningspunt.
Wat is de beste tijd om sterrenbeelden in september te zien?
De beste tijd is nadat de hemel volledig donker is geworden, ongeveer tussen 21.00 en 02.00 uur lokale tijd. Rond 21.00 uur staan de sterrenbeelden in deze gids dicht bij hun hoogste positie aan de hemel.
Kies voor de zwakste doelen een maanloze nacht rond de Nieuwe Maan en geef je ogen minstens 20 minuten om aan het donker te wennen.
Kan ik de Melkweg in september zien?
Ja. September blijft een goede maand om de Melkweg waar te nemen, vooral vroeg in de avond en rond de Nieuwe Maan. De Melkweg loopt door de Arend, de Pijl, het Vosje en de Zwaan.
Vanaf het noordelijk halfrond strekt deze sterrenrijke band zich hoog over de avondhemel uit. Vanaf het zuidelijk halfrond hangen de precieze oriëntatie en hoogte af van de breedtegraad, maar het gebied van de Zwaan en de Arend is vanuit veel plaatsen zichtbaar.
De beste sterrenbeelden en sterren van september: samenvatting
September biedt waarneemdoelen voor sterrenkijkers van elk niveau. Begin op het noordelijk halfrond met de heldere Deneb en Altair, die je helpen de Zwaan en de Arend te herkennen. Deze sterren van de Zomerdriehoek zijn ook handige herkenningspunten om de kleinere nabijgelegen sterrenbeelden Dolfijn, Pijl en Vosje te vinden. De Steenbok en de Microscoop zijn lastiger, omdat ze laag aan de zuidelijke hemel blijven.
Begin op het zuidelijk halfrond bij Peacock, de helderste ster van de Pauw, en zoek daarna naar de nabijgelegen Indiaan. De Steenbok en de Microscoop staan bijzonder gunstig voor zuidelijke waarnemers en klimmen hoog aan de hemel. Ook de Arend, de Dolfijn, de Pijl en het Veulen zijn zichtbaar, doorgaans in noordelijke richting. Waar je ook waarneemt, een donkere hemel en vrije horizon maken de zwakste sterrenbeelden van september veel gemakkelijker zichtbaar.
Om een van deze sterrenbeelden te vinden, open je Star Walk 2, voer je de naam van het sterrenbeeld in het zoekveld in en volg je de pijl op de hemelkaart.
