Sterrenbeelden uit de dierenriem en dierenriemtekens

~8 min
Sterrenbeelden uit de dierenriem en dierenriemtekens

De meesten van ons (zelfs degenen die niet zo bekend zijn met astronomie of astrologie) kennen de 12 sterrenbeelden uit de dierenriem en de 12 bijbehorende dierenriemtekens. Sommige mensen beweren dat er 13 of zelfs meer zijn. Dit artikel legt uit waarom die aantallen verschillen en hoe de dierenriemtekens verschillen van de sterrenbeelden van de dierenriem.

Inhoud

De geschiedenis van de dierenriem

Het woord dierenriem komt van de Griekse uitdrukking die “dierencirkel” betekent, maar het is oorspronkelijk een Babylonisch concept, gecreëerd in de 5de eeuw v. Chr. Babylonische astronomen verdeelden de band aan de hemel waarbinnen de zon, maan en planeten bewegen, in 12 gelijke segmenten, waarbij elk segment 30° van de lengtegraad van de hemel besloeg. De segmenten gaven de 12 gelijke maanden met een lengte van 30 dagen aan. Deze kregen de namen die we nu kennen als "de tekens van de dierenriem".

De sterrenbeelden langs het pad van de zon, maan en planeten aan de hemel was zelfs nog eerder geobserveerd. De eerste vermeldingen hiervan zijn uit het oude Babylonië van ongeveer 1000 v. Chr. Ze kwamen slechts ruwweg overeen met de twaalf segmenten van de dierenriem. Toch kregen deze twaalf sterrenbeelden dezelfde namen als de dierenriemtekens. De vertaalde namen van de dierenriemtekens en sterrenbeelden overleefden dankzij de werken van Griekse astrologen en astronomen. Een daarvan was Claudius Ptolemy. In de 2e eeuw v. Chr. schreef hij het boek Tetrabiblos, wat als de basis voor de westerse dierenriemastrologie diende.

De dierenriem was voornamelijk een astrologisch concept totdat het heliocentrische model verscheen. Mensen dachten vroeger dat alle hemellichamen om de aarde draaiden. Daarom leek het logisch dat de kosmische krachten op mensen waren gericht. Pas in de 17e eeuw, toen de telescoop werd uitgevonden en mensen beseften dat de aarde om de zon draait, raakten de astronomische observaties van de sterrenbeelden van de dierenriem meer gerespecteerd.

Wat zijn de dierenriemtekens?

De dierenriemtekens zijn de 12 secties van 30° van de dierenriem, gecreëerd in analogie met het oude "ideale jaar" met gelijke maanden van 30 dagen. De meeste tekens verwijzen naar levende wezens. De enige uitzondering is Libra, Weegschaal. In moderne westerse astrologie zouden de dierenriemtekens op een bepaalde manier het menselijke leven beïnvloeden.

Wat zijn de sterrenbeelden van de dierenriem?

De sterrenbeelden van de dierenriem zijn de sterrenbeelden die langs het pad van de zon aan de hemel liggen en ruwweg overeenkomen met de traditionele dierenriemtekens. De sterrenbeelden van de dierenriem, ook al zijn ze historisch verbonden met astrologie, zijn nu net zo waardevol voor astronomische observaties.

Hoeveel sterrenbeelden zijn er in de dierenriem?

Al meer dan 10 jaar lang s de hype rondom de sterrenbeelden van de dierenriem niet kleiner geworden. Sommigen zeggen dat er 13 van deze sterrenbeelden zijn, of zelfs meer dan 20. Waardoor komen deze verschillende meningen? Laten we dat eens ophelderen.

12 sterrenbeelden in de dierenriem

Er zijn twaalf sterrenbeelden die ruwweg overeenkomen met de traditionele dierenriemtekens en worden erkend als leden van de dierenriemfamilie. Deze zijn:

  • Ram;
  • Stier;
  • Tweelingen;
  • Kreeft;
  • Leeuw;
  • Maagd;
  • Weegschaal;
  • Scorpioen;
  • Boogschutter;
  • Steenbok;
  • Waterman;
  • Vissen.

Deze worden namens de traditie “dierenriem” genoemd. Behalve dat is er geen andere reden waarom ze op deze manier gegroepeerd worden. Laten we eens kijken welke sterrenbeelden over het hoofd worden gezien.

13 sterrenbeelden op de ecliptica

Astrologen zeggen dat tijdens de datums van een dierenriemteken de zon “in” het betreffende sterrenbeeld staat. Er zijn 13 sterrenbeelden aan de hemel die de zon tijdens het jaar regelmatig bezoekt: Steenbok, Waterman, Vissen, Ram, Stier, Tweelingen, Kreeft, Leeuw, Maagd, Weegschaal, Schorpioen, Waterman en Slangendrager. De laatste heeft geen traditioneel dierenriemteken, maar waarom? Om daar achter te komen, zouden we het aan de Babyloniërs moeten vragen.

Babylonische astronomen bepaalden de 12 dierenriemtekens in de 5de eeuw v. Chr. Ze kenden het 13de sterrenbeeld Slangendrager, maar het paste niet in de eeuwenoude kalender van 12 maanmaanden. Daarom lieten de Babyloniërs Slangerdrager voor het gemak weg. Moderne westerse dierenriemastrologie volgt nog steeds de Babylonische traditie. Daarnaast staat Slangendrager ook niet in de dierenriemfamilie op astronomische kaarten met sterrenbeelden. Het hoort bij de familie van Hercules.

Samen worden de 13 sterrenbeelden de sterrenbeelden van de ecliptica genoemd. De ecliptica verwijst naar een denkbeeldig vlak met de baan van de aarde om de zon. Vanaf de aarde observeren we het als het pad van de zon over de hemel gedurende het jaar. Tijdens een jaar lijkt de zon regelmatig een voor een voor de sterrenbeelden in de ecliptica langs te komen. De datums waarop dit begint en eindigt herhalen zich bijna perfect. Voor Slangendrager zijn deze datums 30 november tot 17 december (het begin en einde kan ongeveer een dag verschillen, afhankelijk van het jaar en je tijdzone).

Wees daarom niet verbaasd dat als je dus begin december geboren bent, de zon dan "in" Slangendrager staat en niet in het sterrenbeeld Boogschutter.

25 sterrenbeelden in de dierenriem

Er is nog een andere reden om verbaasd over de dierenriem te zijn. Laten we de traditie vergeten en aannemen dat de sterrenbeelden van de dierenriem de sterrenbeelden zijn die in de dierenriem liggen. In dat geval krijgen we er 25! Dit is de reden.

De dierenriem, volgens de standaarddefinitie, is de strook van de hemel waarbinnen zich de zon, maan en planeten van het zonnestelsel bewegen. Deze neemt ongeveer 8° aan beide kanten van het vlak van de ecliptica in beslag. Het aantal sterrenbeelden binnen 8° aan beide kanten van de ecliptica bevat onder andere Cetus, Corvus, Crater, Hydra, Orion, Pegasus, Scutum, Sextans, Auriga, Canis Minor, Serpens en Aquila. Er zijn er in totaal 25. Hoeveel van deze namen heb je wel eens gehoord?

Maar de zon passeert alleen de 13 sterrenbeelden van de ecliptica. Alleen de maan en de planeten ontmoeten de extra sterrenbeelden. En deze hebben dus uiteraard geen bijbehorende dierenriemtekens.

Toch is de traditionele definitie van de dierenriem handig, omdat we naar dezelfde sterrenbeelden kunnen verwijzen in een historische en astronomische context. Volgens deze definitie zijn de sterrenbeelden van de dierenriem de 12 sterrenbeelden in de ecliptica die ruwweg overeenkomen met de traditionele dierenriemtekens.

Wat is het verschil tussen een dierenriemteken en een sterrenbeeld van de dierenriem?

Dierenriemtekens en sterrenbeelden zijn historisch verbonden maar niet hetzelfde. Ook al klinken de namen vergelijkbaar, ze verschillen net zo veel als astronomie van astrologie verschilt. Hier zijn de belangrijkste dingen waar ze het niet over een zijn.

Toekomst voorspellen versus planeten vinden

Dierenriemtekens worden in de astrologie gebruikt om de toekomst te voorspellen en het karakter van mensen te omschrijven. De sterrenbeelden van de dierenriem zijn het onderwerp van de astronomie. Vroeger hielpen deze volken om het verstrijken van de tijd en de seizoenen aan te geven en bij het maken van kalenders. Zelfs nu worden ze gebruikt voor navigatie op zee en astronomische observaties. Ze zijn bijvoorbeeld erg handig voor amateurastronomen als referentiepunten om planeten te lokaliseren.

Gelijke secties versus verschillende groottes

Dierenriemtekens verdelen de dierenriem aan de hemel in gelijke secties van 30° en vertegenwoordige de gelijke maanden van 30 dagen. Maar de werkelijke sterrenbeelden hebben verschillende vormen en maten. Het sterrenbeeld Schorpioen bestrijkt bijvoorbeeld een gebied van 497 vierkante graden en de zon passeert het slechts ongeveer gedurende 7 dagen. Het sterrenbeeld Maagd beslaat 1.294 vierkante graden en de zon staat er ongeveer 45 dagen voor.

Vaste oude datums versus echte astronomisch datums

De datums van de dierenriemtekens liggen nu een maand voor op de datum waarop de zon de overeenkomende sterrenbeelden ontmoet. Deze datums zijn meer dan tweeduizend jaar geleden vastgesteld, maar tegenwoordig zijn de dingen anders. Ram ontmoet bijvoorbeeld de zon rond 19 april (de precieze datum is afhankelijk van het jaar en je tijdzone) in plaats van de astrologische datum van 21 maart. De meeste mensen die zichzelf dus als Ram beschouwen, zijn geboren toen de zon in Vissen stond.

De reden voor deze tijdsverschuiving is de axiale precessie van de aarde. Onze planeet is net als een tol: hij is afgeplat aan de polen en bol aan de evenaar en er wordt aan getrokken door de maan en de zon. Hij wiebelt dus tijdens het draaien en vormt met zijn as een kegel met een straal van 23,5°. Het gewiebel wordt de precessie van de aardas of de precessie van de equinoxen genoemd. Elke draaiing duurt een dag, maar elke draaiing rond de kegel duurt 25.800 jaar. Deze beweging verandert langzaam het zicht vanaf de aarde op de dierenriem, waardoor de sterrenbeelden ongeveer 1° per mensenleven naar het oosten lijken te schuiven.

Bovendien passeert de zon nu net als in de oudheid het 13e sterrenbeeld Slangendrager dat we hierboven hebben genoemd. Er is dus geen sterrenbeeld in de dierenriem dat de zon ontmoet tussen ongeveer 30 november tot 17 december, maar in de astrologie horen deze dagen bij het teken Boogschutter.

Het is de astronomische kijk op de zaken. Astrologen verdedigen zichzelf door te zeggen dat ze de tropische dierenriem gebruiken, die aan seizoenen is gekoppeld en niet aan de positie van sterrenbeelden. Je kunt dus zelf kiezen om te geloven dat je Ram, Vissen, Boogschutter of Slangendrager bent.

Veelgestelde vragen

Waar stond de zon toen je werd geboren?

Hier bieden we de astronomische datums waarop de zon tegenwoordig de sterrenbeelden in de ecliptica passeert; het begin en het einde kan een dag verschillen, afhankelijk van het jaar en je tijdzone:

  • Ram: 19 april 19 – 13 mei;
  • Stier: 14 mei – 19 juni;
  • Tweelingen: 20 juni – 20 juli;
  • Kreeft: 21 juli – 9 augustus;
  • Leeuw: 10 augustus – 15 september;
  • Maagd: 16 september – 30 oktober;
  • Weegschaal: 31 oktober – 22 november;
  • Schorpioen: 23 november – 29 november;
  • Slangendrager: 30 november – 17 december;
  • Boogschutter: 18 december – 18 januari;
  • Steenbok: 19 januari – 15 februari;
  • Waterman: 16 februari – 11 maart;
  • Vissen: 12 maart – 18 april.

Tonen astronomie-apps de sterrenbeelden van de dierenriem op nauwkeurige wijze?

Sommige gebruikers klagen erover dat de apps Star Walk 2 en Sky Tonight niet de juiste posities van de sterrenbeelden van de dierenriem laten zien. Tijdens de astrologische datums van het dierenriemteken Boogschutter tonen de apps bijvoorbeeld dat de zon Schorpioen ontmoet of zelfs het 13de sterrenbeeld Slangendrager. Nu weet je dat de datums van de dierenriemtekens niet precies overeenkomen met de werkelijke positie van de sterrenbeelden aan de hemel. De datums die in de astronomie-apps worden gebruikt, zijn niet verzonnen maar nauwkeurig berekend zodat je kunt zien wat er nu aan de hemel boven je te zien is. Probeer Star Walk 2 of Sky Tonight te gebruiken om te zien welke sterrenbeelden van de dierenriem deze avond zichtbaar zijn. Sterrenkijken is niet minder leuk dan het lezen van horoscopen!

Welk sterrenbeeld van de dierenriem is het grootste?

Maagd is het grootste sterrenbeeld van de dierenriem en na Hydra het op één na grootste sterrenbeeld aan de hemel. Het sterrenbeeld Maagd beslaat 1,294 vierkante graden van de hemel. Het is zichtbaar op beide halfronden van november tot augustus, op breedtegraden tussen -80° en +80°. Gebruik de sterrenkijk-app Star Walk 2 om Maagd makkelijk vanaf jouw locatie aan de nachtelijke hemel te vinden.

Waar vind ik de sterrenbeelden van de dierenriem?

De sterrenbeelden van de dierenriem zijn te vinden langs het pad van de zon over de hemel gedurende het jaar. Om ze 's avond te vinden, kijk je naar het pad dat de zon overdag ongeveer volgt - van oost naar west langs de hemel. Let op: je zult het sterrenbeeld uit de dierenriem dat zich momenteel achter de zon bevindt, niet zien. Gebruik de astronomie-app Sky Tonight om alle sterrenbeelden van de dierenriem te vinden.

Hoeveel sterrenbeelden zijn er in de ecliptica?

Er zijn 13 sterrenbeelden in de ecliptica: Ram, Stier, Tweelingen, Kreeft, Leeuw, Maagd, Weegschaal, Schorpioen, Slangendrager, Boogschutter, Steenbok, Waterman en Vissen. 12 daarvan (met uitzondering van Slangendrager) worden ook de sterrenbeelden van de dierenriem genoemd. Test je kennis van de sterrenbeelden met deze quiz!

Mysterieuze sterpatronen in de nachtelijke hemel hebben mensen sinds oudsher gefascineerd. In deze quiz moet je beroemde constellaties raden aan de hand van hun afbeeldingen. Kun jij Cassiopeia onderscheiden van Ursa Major? Kom erachter door ons raadspelletje te spelen!
Doe de quiz!

Wat is zodiakaal licht?

Zodiakaal licht is een wazige piramide van licht vanaf de horizon en gecentreerd op de ecliptica. Zodiakaal licht heeft geen relatie met de sterrenbeelden van de dierenriem, maar met de strook van de hemel waarin we deze zien. Dit zeldzame evenement kan in de lente en herfst aan de hemel worden gezien. Lees meer over zodiakaal licht in ons artikel.

Conclusie: Er zijn 12 sterrenbeelden die traditioneel gezien “sterrenbeelden van de dierenriem” worden genoemd. Ze zijn historisch verbonden met de dierenriemtekens, maar in de loop van de tijd zijn de functies ervan gaan verschillen. De dierenriemtekens worden nu alleen gebruikt in astrologische horoscopen die misschien leuk zijn om te lezen, maar geen wetenschappelijke basis hebben. De sterrenbeelden van de dierenriem zijn aan de andere kant echte groepen sterren die je zelf kunt waarnemen. Ze worden onderzocht door astronomen en kunnen worden gebruikt om planeten en andere hemellichamen te vinden.

Afbeelding Credit:Vito Technology, Inc.
Trustpilot