Sterrenbeelden in februari en hun helderste sterren
In februari kun je indrukwekkende sterrenbeelden zien zoals de Grote Hond, de Tweelingen, de Voerman en nog veel meer. Met de gratis Star Walk 2 vind je ze in een paar seconden — richt je toestel gewoon op de hemel. In dit artikel leer je welke sterrenbeelden je in februari het best kunt zien, wanneer je ze kunt spotten en wat elk sterrenbeeld bijzonder maakt.
Inhoud
- Februari-nachtkaart voor het noordelijk halfrond
- Februari-nachtkaart voor het zuidelijk halfrond
- Kijk naar de andere kant: circumpolaire sterrenbeelden
- Sterrenbeelden zichtbaar in februari: conclusie
Lijst met sterrenbeelden van februari
Elke maand heeft zijn eigen “beste” sterrenbeelden — de sterrenbeelden die rond 21.00 uur lokale tijd het hoogst aan de hemel staan en daardoor makkelijk te observeren zijn. In februari zijn dat de Grote Hond, de Voerman, de Tweelingen, de Haas, de Duif, de Eenhoorn, de Giraffe, de Schilder.
De aanwijzingen hieronder zijn gebaseerd op waarnemingen tussen 21.00 en 22.00 uur lokale tijd, wanneer het echt donker is. Bij elk sterrenbeeld vind je ook de breedtegraden van waaruit het zichtbaar is. Wil je snel een sterrenbeeld aan de hemel lokaliseren, gebruik dan Star Walk 2.
De Grote Hond
- Helderheid: ☆☆☆
- Zichtbaar tussen: 60°N en 90°S
- Helderste ster: Sirius (mag -1.4)
- Opvallend deep-sky-object: Kleine Bijenkorfcluster (M41, mag 4.5)
Zo vind je de Grote Hond aan de februari-nachthemel
Het sterrenbeeld de Grote Hond (Canis Major, “de Grote Hond”) valt op dankzij Sirius, de helderste ster aan de nachthemel.
Op het noordelijk halfrond zoek je eerst de Gordel van Orion en verleng je vervolgens die lijn naar beneden tot aan het felle punt van Sirius. Deze ster markeert de kop van de hemelse Grote Hond; de rest van het sterrenbeeld strekt zich eronder uit.
Op het zuidelijk halfrond klimt de Grote Hond tijdens februaravonden veel hoger aan de hemel en wordt het een van de meest opvallende sterrenbeelden. Je vindt het op dezelfde manier — door de lijn van de Gordel van Orion door te trekken richting Sirius.
Mythe van het sterrenbeeld de Grote Hond
In de Griekse mythologie wordt de Grote Hond vaak vereenzelvigd met Laelaps, een magische jachthond die voorbestemd was om zijn prooi altijd te vangen. Tijdens een eindeloze achtervolging werden zowel de hond als zijn prooi in steen veranderd, en Zeus plaatste Laelaps later tussen de sterren, zodat zijn snelheid en vastberadenheid voor altijd bewaard bleven.
Vaker wordt het sterrenbeeld de Grote Hond gekoppeld aan Orions trouwe jachthond. Samen met de Kleine Hond, de kleinere hond, volgt hij de grote jager door de nachthemel.
De Voerman (Auriga)
- Helderheid: ☆☆☆
- Zichtbaar tussen: 90°N en 40°S
- Helderste ster: Capella (mag 0.1)
- Opvallend deep-sky-object: Gebroken Hart-cluster (NGC 2281, mag 5.4)
Zo vind je de Voerman aan de februari-nachthemel
Het sterrenbeeld Auriga (“de Voerman”) is makkelijk te herkennen dankzij Capella, een van de helderste sterren aan de nachthemel. De stabiele geelwitte gloed van Capella maakt hem tot een duidelijk herkenningspunt in februari.
Op het noordelijk halfrond staat de Voerman in februari hoog aan de hemel. Zodra je Capella hebt gevonden, zoek je naar een losse vijfhoek van sterren eromheen — die tekent de vorm van de hemelse voerman. Auriga ligt bovendien in de buurt van de Tweelingen en de Stier, wat helpt bij het oriënteren.
Op het zuidelijk halfrond verschijnt de Voerman lager boven de horizon, maar blijft hij goed zichtbaar dankzij de helderheid van Capella. Vanaf middelste zuidelijke breedtegraden springt de ster duidelijk in het oog, ook al blijft de rest van het sterrenbeeld relatief laag.
Mythe van het sterrenbeeld Auriga
In de Griekse mythologie wordt Auriga vaak geassocieerd met Erichthonius, een legendarische koning van Athene die de vierspanwagen zou hebben uitgevonden. Volgens de mythe plaatste Zeus hem tussen de sterren om zijn vindingrijkheid en vaardigheid als wagenmenner te eren.
Aan de hemel wordt Auriga afgebeeld met een wagen en een jong geitje, voorgesteld door Capella — waarvan de naam in het Latijn “het geitje” betekent — samen met nabije sterren die bekendstaan als de Geitjes. Samen vormen ze een herkenbare figuur in de winterhemel.
De Tweelingen
- Helderheid: ☆☆
- Zichtbaar tussen: 90°N en 60°S
- Helderste ster: Pollux (mag 1.1)
- Opvallend deep-sky-object: Schoengespselcluster (M35, mag 5.1)
Zo vind je de Tweelingen aan de februari-nachthemel
De Tweelingen (“de Tweelingbroers”) zijn makkelijk te herkennen dankzij de twee heldere “tweelingsterren” Castor en Pollux. En als je het sterrenbeeld Orion kunt vinden, ben je al dichtbij, want de Tweelingen liggen naast Orion.
Op het noordelijk halfrond staan de Tweelingen op februarinachten hoog boven de horizon. Begin met het vinden van de Gordel van Orion en kijk dan omhoog en iets oostwaarts om twee heldere sterren van vergelijkbare helderheid te zien — dat zijn Castor en Pollux. Van daaruit kun je twee ongeveer evenwijdige sterlijnen naar beneden volgen, die de lichamen van de hemelse tweelingen vormen.
Op het zuidelijk halfrond staan de Tweelingen lager boven de horizon, maar blijven ze in februari goed zichtbaar. Vanaf middelste zuidelijke breedtegraden klimmen ze niet heel hoog, toch vallen Castor en Pollux op als een duidelijk sterrenpaar. Verder naar het zuiden kunnen de onderste sterren van de Tweelingen onder de horizon verdwijnen.
Mythe van het sterrenbeeld de Tweelingen
In de Griekse mythologie stellen de Tweelingen de broers Castor en Pollux voor (ook bekend als de Dioscuren). Hoewel ze samen werden opgevoed, hadden ze verschillende oorsprongen: Castor was sterfelijk, terwijl Pollux de onsterfelijke zoon van Zeus was. De broers waren onafscheidelijk en beleefden veel avonturen, waaronder de tocht met Jason en de Argonauten.
Toen Castor in een gevecht werd gedood, was Pollux ontroostbaar en smeekte hij Zeus om zijn onsterfelijkheid met zijn broer te mogen delen. Bewogen door hun band plaatste Zeus hen beiden aan de hemel als het sterrenbeeld de Tweelingen, zodat ze voor altijd samen konden blijven.
De Haas (Lepus)
- Helderheid: ☆☆
- Zichtbaar tussen: 60°N en 90°S
- Helderste ster: Arneb (mag 2.6)
- Opvallend deep-sky-object: bolvormige sterrenhoop M79 (mag 7.7)
Zo vind je de Haas aan de februari-nachthemel
Het sterrenbeeld Lepus (“de Haas”) ligt dicht bij Orion en komt het best tot zijn recht onder een donkere hemel, omdat de sterren relatief zwak zijn.
Op het noordelijk halfrond staat de Haas vrij laag boven de horizon. Zodra je Orion hebt gevonden, kijk je net onder zijn heldere omtrek om een compacte groep sterren te zien die een afgeplatte vierhoek vormt — dat is het lichaam van de hemelse Haas.
Op het zuidelijk halfrond staat de Haas hoger aan de hemel en is hij makkelijker te observeren. Vanaf middelste zuidelijke breedtegraden staat het sterrenbeeld ruim boven de horizon, waardoor je de volledige vorm beter kunt volgen, vooral weg van stadslicht.
Mythe van het sterrenbeeld Lepus
In de Griekse mythologie staat Lepus voor een haas die door Orion en zijn jachthonden door de hemel werd opgejaagd. De plaatsing van het sterrenbeeld direct onder Orion weerspiegelt deze eeuwige achtervolging. De Griekse geleerde Eratosthenes vertelt dat Hermes de haas aan de hemel plaatste vanwege zijn snelheid.
De Duif (Columba)
- Helderheid: ☆☆
- Zichtbaar tussen: 45°N en 90°S
- Helderste ster: Phact (mag 2.6)
- Opvallend deep-sky-object: bolvormige sterrenhoop NGC 1851 (mag 7.3)
Zo vind je de Duif aan de februari-nachthemel
Het sterrenbeeld Columba (“de Duif”) is een klein en relatief zwak sterpatroon in de buurt van de Grote Hond en de Haas.
Op het noordelijk halfrond is de Duif lastiger te zien, omdat hij heel laag boven de horizon staat — of op sommige plekken zelfs helemaal niet opkomt. Om de Duif te vinden, zoek je eerst Sirius in de Grote Hond. Kijk daarna iets zuidelijker: je ziet een compacte groep zwakke sterren die de omtrek van de Duif vormt.
Op het zuidelijk halfrond staat de Duif veel hoger aan de hemel en is hij eenvoudiger te volgen. Ook hier kun je de heldere ster Sirius gebruiken als richtpunt.
Mythe van het sterrenbeeld Columba
Columba wordt soms in verband gebracht met de duif die Noach uitzond in het Bijbelse verhaal van de Grote Zondvloed, als symbool van hoop en vernieuwing nadat het water was gezakt. Een andere uitleg koppelt het sterrenbeeld aan een duif die Jason en de Argonauten door de gevaarlijke Botsende Rotsen leidde.
De Eenhoorn (Monoceros)
- Helderheid: ☆
- Zichtbaar tussen: 75°N en 90°S
- Helderste ster: Beta Monocerotis (mag 3.8)
- Opvallend deep-sky-object: hartvormige sterrenhoop (M50, mag 5.9)
Zo vind je de Eenhoorn aan de februari-nachthemel
Het sterrenbeeld Monoceros (“de Eenhoorn”) is een zwak sterpatroon dat je het best verkent met behulp van helderdere asterismen en naburige sterrenbeelden.
Op het noordelijk halfrond is Monoceros moeilijker te zien, omdat het relatief laag boven de horizon staat. Om het te vinden, zoek je eerst de heldere Winterdriehoek, gevormd door Sirius, Betelgeuse en Procyon. Monoceros ligt binnen deze driehoek, in het gebied tussen Orion en de Grote Hond. Omdat het sterrenbeeld geen echt heldere sterren heeft, is een donkere hemel essentieel.
Op het zuidelijk halfrond staat Monoceros hoger aan de hemel en is het makkelijker te volgen. Je kunt dezelfde heldere sterren van de Winterdriehoek gebruiken om het te lokaliseren.
Mythe van het sterrenbeeld Monoceros
In tegenstelling tot veel sterrenbeelden komt Monoceros niet uit de oude mythologie. Het werd in het begin van de 17e eeuw geïntroduceerd door de Nederlandse astronoom Petrus Plancius en later populair gemaakt door Johannes Hevelius. Monoceros stelt een eenhoorn voor, een mythisch wezen dat symbool staat voor zuiverheid en mysterie.
De Giraffe (Camelopardalis)
- Helderheid: ☆
- Zichtbaar tussen: 90°N en 10°S
- Helderste ster: Beta Camelopardalis (mag 4.0)
- Opvallend deep-sky-object: Gouden Harp-cluster (NGC 1502, mag 6.0)
Zo vind je de Giraffe aan de februari-nachthemel
Het sterrenbeeld Camelopardalis (“de Giraffe”) is een van de zwakste aan de hemel en heeft geen opvallend heldere sterren. Daarom kun je het het best benaderen met behulp van nabijgelegen, beter zichtbare sterrenbeelden.
Op het noordelijk halfrond is Camelopardalis op veel plaatsen circumpolair en gaat het nooit onder de horizon. Om het te vinden, zoek je eerst de bekende Grote Beer (met de Steelpan). Kijk vervolgens richting Polaris: Camelopardalis ligt in het brede, zwakke hemelgebied rondom die ster, begrensd door de Grote Beer en Cassiopeia.
Op het zuidelijk halfrond blijft Camelopardalis heel laag boven de horizon en is het lastig te observeren. Vanaf locaties dicht bij de evenaar kunnen alleen de meest zuidelijke sterren kort boven de horizon verschijnen.
Mythe van het sterrenbeeld Camelopardalis
Camelopardalis komt niet uit de klassieke Griekse mythologie. Het werd in het begin van de 17e eeuw ingevoerd door de Nederlandse astronoom Petrus Plancius om een giraffe weer te geven, een exotisch dier dat in Europa toen nog weinig bekend was. De Latijnse naam is een combinatie van “kameel” en “luipaard”, en verwijst naar oude ideeën dat een giraffe kenmerken van beide dieren zou hebben.
De Schilder (Pictor)
- Helderheid: ☆
- Zichtbaar tussen: 25°N en 90°S
- Helderste ster: Alpha Pictoris (mag 3.3)
- Opvallend deep-sky-object: dwergstelsel NGC 1705 (mag 12.5)
Zo vind je de Schilder aan de februari-nachthemel
Het sterrenbeeld Pictor (“de Schilder”) is een klein en zwak zuidelijk sterrenbeeld dat je het best kunt waarnemen vanaf locaties ten zuiden van de evenaar.
Op het noordelijk halfrond is Pictor erg moeilijk of onmogelijk te zien. Vanuit de meeste noordelijke gebieden blijft het onder de horizon; alleen waarnemers heel dicht bij de evenaar kunnen de meest noordelijke sterren heel laag aan de zuidelijke hemel opvangen.
Op het zuidelijk halfrond staat Pictor gunstig voor observatie. Begin met het vinden van Canopus, de heldere ster in Kiel (Carina), of Achernar in Eridanus. Pictor ligt tussen deze twee herkenningspunten en vormt een subtiel patroon van zwakke sterren.
Mythe van het sterrenbeeld Pictor
Pictor heeft geen oorsprong in de oude mythologie. Het werd in de 18e eeuw geïntroduceerd door de Franse astronoom Nicolas-Louis de Lacaille, die meerdere nieuwe zuidelijke sterrenbeelden creëerde om eerder ongemapte delen van de hemel te vullen. Het sterrenbeeld stelt een schilderezel of schildersgereedschap voor, passend bij de wetenschappelijke instrumenten en artistieke motieven uit de Verlichting.
Februari-nachtkaart voor het noordelijk halfrond
Hier is het hemelbeeld voor februari 2026. Het laat zien wat er ’s avonds midden op de avond boven de zuidelijke horizon staat voor middelste noordelijke breedtegraden.
Februari-nachtkaart voor het zuidelijk halfrond
Hier is het hemelbeeld voor februari 2026. Het laat zien wat er ’s avonds midden op de avond boven de noordelijke horizon staat voor middelste zuidelijke breedtegraden.
Kijk naar de andere kant: circumpolaire sterrenbeelden
Waarom kijken we op het noordelijk halfrond vooral naar de zuidelijke hemel en op het zuidelijk halfrond naar de noordelijke hemel? De andere kant van de hemel wordt gedomineerd door sterrenbeelden die het hele jaar door zichtbaar zijn. Hun positie verschuift met de seizoenen, maar ze gaan nooit onder de horizon. Dit zijn de circumpolaire sterrenbeelden.
Op het noordelijk halfrond zijn de circumpolaire sterrenbeelden de Grote Beer, de Kleine Beer, Cassiopeia, Cepheus en Draco.
Op het zuidelijk halfrond zijn de circumpolaire sterrenbeelden Carina, Crux (Zuiderkruis), Centaurus en Triangulum Australe.
Wil je meer weten over circumpolaire sterrenbeelden, lees dan ons speciale artikel.
Sterrenbeelden zichtbaar in februari: conclusie
De februari-nachtlucht biedt acht fantastische sterrenbeelden om te verkennen. Vind de Grote Hond, spot vlakbij de hemelse haas de Haas en volg zwakkere patronen zoals de Duif en de Eenhoorn onder een echt donkere hemel. Weet je niet waar te beginnen? Download gratis Star Walk 2 en laat het je gids voor de nachthemel zijn.
Februari is ook een perfecte maand om stelsels, nevels en sterrenhopen te bekijken. Denk aan de Grote Magelhaense Wolk, de Hand-cluster en het Sigarenstelsel. Lees onze gids om meer te ontdekken!
