Beste astrofotografiedoelen in augustus: nevels, sterrenstelsels en sterrenhopen

Op zoek naar de beste astrofotografiedoelen in augustus? Deze maand vormt een overgang in het deep-skyseizoen. Op gematigde noordelijke breedtegraden blijven de Melkwegvelden in Boogschutter, Schild, Zwaan en Cepheus gunstig staan, terwijl Andromeda en Pegasus elke avond vroeger opkomen. Waarnemers op het zuidelijk halfrond krijgen bovendien prachtig zicht op Boogschutter en Pauw. Daardoor is augustus een goede maand om nevels, sterrenhopen en sterrenstelsels te fotograferen: van uitgestrekte emissienevels en beginnersvriendelijke sterrenhopen tot klassieke sterrenstelsels.

Hieronder vind je de beste deep-skyobjecten om in augustus te bekijken en te fotograferen, met praktische informatie over hun zichtbaarheid, kenmerken en de aanbevolen apparatuur. Gebruik de Sky Tonight-app om je sessie te plannen: de app laat zien wanneer elk object vanaf jouw locatie zichtbaar is, hoe hoog het aan de hemel komt en waar je je telescoop, verrekijker of camera op moet richten.

Inhoud

Controleer de maanfase voordat je deep-skyobjecten fotografeert

Deep-skyobjecten kun je het best waarnemen en fotograferen wanneer de hemel zo donker mogelijk is. De maanfase is daarom belangrijk. Helder maanlicht kan zwakke nevels, sterrenstelsels en sterrenhopen overstralen, vooral doelen met weinig contrast zoals de Tovenaarsnevel, Kokonnevel, Olifantenslurfnevel, het Barnardstelsel en NGC 7331.

In augustus 2026 valt de donkerste periode rond de Nieuwe Maan op 12 augustus. De beste nachten voor deep-skywaarneming en astrofotografie zijn ongeveer 8 tot en met 16 augustus, wanneer de Maan een smalle sikkel is of een groot deel van de nacht niet aan de hemel staat. Ook de nachten vlak voor het Laatste Kwartier, rond 4 en 5 augustus, kunnen geschikt zijn om ’s avonds te fotograferen voordat de Maan opkomt. Probeer de nachten rond de Volle Maan op 28 augustus te vermijden, want het felle maanlicht maakt zwakke deep-skyobjecten dan veel moeilijker vast te leggen.

Bekijk onze Maankalender voor de exacte data van de maanfasen, de verlichte fractie en de tijden van maanopkomst en -ondergang op jouw locatie. Let vooral op de Nieuwe Maan van 12 augustus, die samenvalt met een totale zonsverduistering, en de Volle Maan van 28 augustus, die samenvalt met een gedeeltelijke maansverduistering.

21–22 augustus: de Maan, M7 en M8 vormen een hemeldriehoek

21–22 augustus: de Maan, M7 en M8 vormen een hemeldriehoek
In de nacht van 21 op 22 augustus vormen de wassende gibbeuze Maan, de Ptolemaeuscluster (M7) en de Lagunenevel (M8) een brede driehoek. Rond 03:00 GMT op 22 augustus bedragen hun geocentrische afstanden ongeveer 10,2° tussen de Maan en M7, 10,9° tussen de Maan en M8 en 10,6° tussen M7 en M8. De figuur is dan bijna gelijkzijdig. De geometrie verandert snel doordat de Maan beweegt, en de exacte afstanden verschillen per locatie. Op dat moment staat de configuratie het gunstigst boven Noord- en Zuid-Amerika, waar ze afhankelijk van de tijdzone op de avond van 21 augustus of rond middernacht te zien is. De heldere Maan vermindert het contrast van M8 sterk, terwijl M7 makkelijker zichtbaar moet blijven. Bekijk het hele patroon met het blote oog of fotografeer het met een groothoekobjectief; gebruik een verrekijker om M7 en M8 afzonderlijk te bekijken.

In de nacht van 21 op 22 augustus vormen de wassende gibbeuze Maan, de Ptolemaeuscluster (M7) en de Lagunenevel (M8) een brede driehoek. Rond 03:00 GMT op 22 augustus bedragen hun geocentrische afstanden ongeveer 10,2° tussen de Maan en M7, 10,9° tussen de Maan en M8 en 10,6° tussen M7 en M8. De figuur is dan bijna gelijkzijdig. De geometrie verandert snel doordat de Maan beweegt, en de exacte afstanden verschillen per locatie. Op dat moment staat de configuratie het gunstigst boven Noord- en Zuid-Amerika, waar ze afhankelijk van de tijdzone op de avond van 21 augustus of rond middernacht te zien is. De heldere Maan vermindert het contrast van M8 sterk, terwijl M7 makkelijker zichtbaar moet blijven. Bekijk het hele patroon met het blote oog of fotografeer het met een groothoekobjectief; gebruik een verrekijker om M7 en M8 afzonderlijk te bekijken.

Beste nevels om in augustus te bekijken en te fotograferen

Nevels zijn enorme wolken van gas en stof waarin sterren ontstaan en sterven. Ze hebben vaak prachtige vormen en stralende kleuren, maar verwacht niet dat je die kleuren met je ogen ziet. De meeste nevels verschijnen zelfs door een telescoop als zwakke grijze vlekken. Daarom zijn ze bijzonder populair bij astrofotografen, die hun volledige schoonheid kunnen vastleggen op opnamen met lange belichtingstijden. Sommige helderdere nevels zijn onder een donkere hemel ook met een verrekijker of kleine telescoop te zien.

Helixnevel

Helix Nebula
Helixnevel — una delle nebulose planetarie più vicine a noi e tra le più luminose.
  • Alternatieve namen: NGC 7293, Godsoog, Oog van Sauron
  • Schijnbare grootte: 25′ (0,8 × Maan)
  • Schijnbare magnitude: 7,6
  • Sterrenbeeld: Waterman
  • Het best zichtbaar vanaf: Beide halfronden

De Helixnevel is een planetaire nevel op slechts ongeveer 655 lichtjaar afstand. De brede ringvormige structuur bestaat uit lagen gas die zijn uitgestoten door een stervende, zonachtige ster in het centrum.

Tips voor waarneming en astrofotografie

Ondanks zijn relatief heldere geïntegreerde magnitude heeft de Helixnevel een lage oppervlaktehelderheid, waardoor hij niet gemakkelijk te zien is. Onder een donkere, transparante hemel kan een grote verrekijker op statief de nevel als een zwakke, diffuse gloed tonen. Een telescoop met lage vergroting en een breed beeldveld, voorzien van een O III- of UHC-filter, biedt meestal meer contrast.

Voor astrofotografie is de Helixnevel een prachtig maar contrastarm doel. Gebruik een kleine refractor of een telescoop met een beeldveld dat breed genoeg is om de hele nevel in beeld te brengen. Een lange totale belichtingstijd helpt om de ringvormige structuur, de zwakke buitenste gloed en subtiele kleuren zichtbaar te maken. Smalband- of dualbandfilters zijn bijzonder nuttig: OIII versterkt de blauwgroene emissie, terwijl H-alfa de rode buitengebieden beter laat uitkomen.

Helixnevel — Zo vind je hem
Om de Helixnevel te vinden, zoek je eerst Fomalhaut in de Zuidervis, een van de helderste sterren in dit deel van de hemel. Ga vandaar noordwaarts naar Waterman en zoek het gebied bij de ster Upsilon Aquarii. Omdat de nevel groot en zwak is, gebruik je een grote verrekijker of een telescoop met lage vergroting en een breed beeldveld onder een donkere, transparante hemel. Zoeken met de slimme telescoop Seestar S30 Pro is veel eenvoudiger, omdat deze de Helixnevel automatisch kan vinden en centreren. Koop de Seestar S30 Pro: Wereldwijde winkel, VS-winkel, EU-winkel.

Tovenaarsnevel

Wizard Nebula
Tovenaarsnevel — una nube cosmica che circonda un ammasso stellare aperto.
  • Alternatieve namen: NGC 7380, Sh2-142
  • Schijnbare grootte: 25′ (0,8 × Maan)
  • Schijnbare magnitude: 7,2
  • Sterrenbeeld: Cepheus
  • Het best zichtbaar vanaf: Noordelijk halfrond

De Tovenaarsnevel is een emissienevel rond de open sterrenhoop NGC 7380, op ongeveer 7000 lichtjaar van de aarde. Hij dankt zijn bijnaam aan zijn vorm, die vanuit sommige hoeken lijkt op een tovenaar met een punthoed.

Tovenaarsnevel — Jamie Ball
Jamie Ball fotografeerde de Tovenaarsnevel (NGC 7380) in Vancouver, British Columbia, met de Seestar S30 Pro in EQ-modus en een lichtvervuilingsfilter. Het uiteindelijke beeld combineert gegevens van twee nachten onder moeilijke omstandigheden: een Bortle 8–9-hemel en een voor 99% verlichte Maan. Er werden 105 belichtingen van 60 seconden en 150 belichtingen van 30 seconden gebruikt, goed voor een totale integratietijd van ongeveer drie uur. De gegevens werden verwerkt met DSS, PixInsight en Siril en tonen het gloeiende gas en de jonge sterrenhoop die samen de kenmerkende tovenaarsvorm van de nevel creëren.

Tips voor waarneming en astrofotografie

De Tovenaarsnevel is visueel zeer moeilijk waar te nemen. Je hebt een perfect donkere hemel, een telescoop en een O-III-filter nodig — en zelfs dan is er geen garantie dat je hem ziet. De ingebedde sterrenhoop NGC 7380 is veel makkelijker zichtbaar dan de nevel zelf.

Ook voor astrofotografie is de Tovenaarsnevel door zijn lage oppervlaktehelderheid een uitdagend doel. Een gewone DSLR kan hem vastleggen, maar een gemodificeerde DSLR, gekoelde astrocamera of monochrome camera levert veel betere resultaten op. Zorg voor een lange totale belichtingstijd en gebruik indien mogelijk smalband- of dualbandfilters. Ook een slimme telescoop helpt, omdat deze zwakke nevel veel eenvoudiger te fotograferen is wanneer het doel nauwkeurig wordt gecentreerd en gevolgd.

Tovenaarsnevel — Zo vind je hem
De eenvoudigste manier om de Tovenaarsnevel te vinden, is te beginnen bij de opvallende ‘W’ van Cassiopeia. Volg de lijn van de ‘W’ naar Delta Cephei, de heldere pulserende ster in het sterrenbeeld Cepheus. De Tovenaarsnevel ligt ongeveer 2,5° ten oosten van Delta Cephei. Onder een donkere hemel verschijnt de sterrenhoop door een telescoop als een zwakke, compacte knoop van sterren.

Kokonnevel

Cocoon Nebula
Kokonnevel — una combinazione di nebulose a emissione e riflessione con una coda scura.
  • Alternatieve namen: IC 5146, Caldwell 19, Sh 2-125
  • Schijnbare grootte: 12′ (0,4 × Maan)
  • Schijnbare magnitude: 7,1
  • Sterrenbeeld: Zwaan
  • Het best zichtbaar vanaf: Noordelijk halfrond

De Kokonnevel is een reflectie- en emissienevel op ongeveer 2700 lichtjaar afstand. Een opvallend kenmerk is de lange donkere ‘staart’ die zich naar het westen uitstrekt. Deze ‘staart’ is Barnard 168, een donkere nevel van koud interstellair stof.

Tips voor waarneming en astrofotografie

De ‘staart’ van de Kokonnevel (Barnard 168) is zelfs met een kleine verrekijker te zien, maar de nevel zelf blijft ook in middelgrote telescopen moeilijk waarneembaar. In een middelgrote of grote telescoop kan de Kokonnevel verschijnen als een zwakke, diffuse gloed rond een kleine sterrenhoop. Een nevelfilter kan het emissiegedeelte iets meer contrast geven, maar dit object komt veel beter tot zijn recht op foto’s met lange belichtingstijden.

Gebruik voor astrofotografie een kleine refractor of een opstelling met een middellange brandpuntsafstand. Breedbandgegevens zijn nodig om de blauwachtige reflectiecomponent en de donkere baan van Barnard 168 vast te leggen. H-alfa- of dualbandgegevens kunnen worden toegevoegd om de rode emissie onder een lichtvervuilde hemel te versterken.

Kokonnevel — Zo vind je hem
Om de Kokonnevel te vinden, begin je bij de heldere ster Deneb in Zwaan en ga je oost-noordoostwaarts naar de grens met Hagedis. Scan het gebied vervolgens met je telescoop: de Kokonnevel ligt bij het uiteinde van de lange donkere baan Barnard 168, niet ver van Pi Cygni. Dit zwakke object vinden met traditioneel starhoppen kan lastig zijn. Een eenvoudigere manier is een slimme telescoop zoals de Seestar S30 Pro te gebruiken, die de nevel automatisch kan lokaliseren en volgen. Zo kun je je concentreren op het verzamelen van licht om de subtiele gloed zichtbaar te maken. Koop de Seestar S30 Pro hier: Wereldwijde winkel, VS-winkel, EU-winkel.

Olifantenslurfnevel

Olifantenslurfnevel
De Olifantenslurfnevel (IC 1396A) is een dichte, langgerekte wolk van interstellair gas en stof op ongeveer 2400 lichtjaar afstand in het sterrenbeeld Cepheus.
  • Alternatieve namen: IC 1396A, vdB 142
  • Schijnbare grootte: 25′ × 5′ (0,8 × Maan)
  • Schijnbare magnitude: 5,6
  • Sterrenbeeld: Cepheus
  • Het best zichtbaar vanaf: Noordelijk halfrond

De Olifantenslurfnevel is een donkere, langgerekte wolk van gas en stof in de veel grotere emissienevel IC 1396. Het is een actief stervormingsgebied, waar straling van nabije zware sterren de wolk vormgeeft en mogelijk de geboorte van nieuwe sterren helpt op gang te brengen.

Olifantenslurfnevel — Jason Marriott
Ondanks fel maanlicht en Bortle 7-lichtvervuiling legde Jason Marriott de Olifantenslurfnevel (IC 1396) indrukwekkend gedetailleerd vast met de Seestar S30 Pro in EQ-modus. Het eindbeeld combineert 1534 belichtingen van één minuut, samen ongeveer 25,5 uur integratietijd, met het ingebouwde lichtvervuilingsfilter ingeschakeld. Na verwerking in PixInsight en Adobe Photoshop toont het resultaat de donkere, kronkelende slurf van de nevel en de omliggende wolken van gloeiend waterstofgas, ondanks de moeilijke stedelijke omstandigheden.

Tips voor waarneming en astrofotografie

De Olifantenslurfnevel is visueel zeer moeilijk waar te nemen. Het grotere IC 1396-gebied kan onder een uitzonderlijk donkere hemel als een uiterst zwakke, diffuse vlek worden opgemerkt, maar de ‘slurf’ zelf is vooral een fotografisch doel. Wil je hem toch proberen te bekijken, gebruik dan een telescoop met een breed beeldveld, een zeer donkere hemel, lage vergroting en een OIII- of UHC-filter om het contrast te verbeteren.

Voor astrofotografie is de Olifantenslurfnevel een van de beste deep-skydoelen in Cepheus. Hij werkt bijzonder goed met een cameraobjectief, kleine refractor of groothoektelescoop waarmee je de nevel samen met het omliggende IC 1396-gebied kunt kadreren. Een lange totale belichtingstijd is belangrijk en smalband- of dualbandfilters zijn sterk aan te raden: H-alfa registreert de krachtige waterstofemissie, terwijl O III en S II aanvullende structuren zichtbaar maken in opnamen met toegewezen kleuren. Onder een lichtvervuilde hemel is smalbandfotografie vaak de beste manier om de donkere slurf tegen de heldere achtergrondnevel te laten afsteken.

Olifantenslurfnevel — Zo vind je hem
Om de Olifantenslurfnevel te vinden, kijk je in het sterrenbeeld Cepheus. Mu Cephei, ook bekend als de Granaatster van Herschel, is een handig herkenningspunt en een van de roodst ogende sterren die met het blote oog zichtbaar zijn. De grotere nevel IC 1396 ligt dicht bij deze ster, en de Olifantenslurfnevel is een donkere structuur in dit uitgestrekte emissiegebied. Het doel is zwak en groot, waardoor het niet gemakkelijk met het oog of via traditioneel starhoppen te vinden is. Zoeken met de slimme telescoop Seestar S30 Pro is veel eenvoudiger, omdat deze de nevel automatisch kan lokaliseren en centreren terwijl jij je concentreert op het verzamelen van voldoende licht om zijn vorm zichtbaar te maken.

Veel nevels zijn genoemd naar de objecten waarop ze lijken, al is die gelijkenis soms… discutabel. Zin in een uitdaging? Doe de Raad de Nevel-quiz en test hoe goed jij patronen herkent!

Guess the Nebula!
Astronomen zijn vreemde mensen, zo bedenken ze vaak namen die net zo raar zijn als hun vele ideeën. Weet je ook hoe vreemd jij zelf bent? Probeer eens om de naam van nevel te raden door naar de foto te kijken!
Doe de quiz!

Beste sterrenstelsels om in augustus te bekijken en te fotograferen

Sterrenstelsels zijn enorme systemen van sterren, gas en stof, net als onze eigen Melkweg. Ze komen voor in allerlei vormen en maten: van elegante spiralen en gladde elliptische stelsels tot onregelmatige sterrenstelsels zonder duidelijke structuur. Sterrenstelsels zijn uitstekende doelen voor astrofotografie met lange belichtingstijden, waarmee sierlijke structuren en heldere kernen zichtbaar worden.

Barnardstelsel

Barnard's Galaxy
Barnardstelsel — la galassia non satellite più vicina alla Via Lattea.
©ESO
  • Alternatieve namen: NGC 6822, IC 4895, Caldwell 57
  • Schijnbare grootte: 15,5′ × 13,5′ (0,5 × Maan)
  • Schijnbare magnitude: 9,3
  • Sterrenbeeld: Boogschutter
  • Het best zichtbaar vanaf: Zuidelijk halfrond

Het Barnardstelsel is een balkvormig onregelmatig sterrenstelsel op ongeveer 1,6 miljoen lichtjaar afstand. Qua structuur en samenstelling lijkt het op de Kleine Magelhaense Wolk, een ander onregelmatig sterrenstelsel. In 1925 gebruikte Edwin Hubble cepheïden in NGC 6822 om de afstand te bepalen en aan te tonen dat het stelsel ver buiten de Melkweg ligt.

Tips voor waarneming en astrofotografie

Door zijn lage oppervlaktehelderheid is het Barnardstelsel niet gemakkelijk waar te nemen, maar onder goede omstandigheden kun je het met een 15×50-verrekijker zien. Gebruik een telescoop van 60 mm voor een beter beeld.

Voor astrofotografie is het Barnardstelsel een subtiel maar dankbaar doel. Gebruik een lange totale belichtingstijd om zijn onregelmatige vorm, jonge blauwe sterren en roze, waterstofrijke stervormingsgebieden te onthullen. Omdat het stelsel groot en contrastarm is, zijn nauwkeurige tracking, een donkere hemel en zorgvuldige beeldverwerking belangrijker dan een zeer sterke vergroting.

Barnardstelsel — Zo vind je het
Om het Barnardstelsel te vinden, kijk je in het sterrenbeeld Boogschutter. Begin bij de ster 55 Sagittarii van de vijfde magnitude; het Barnardstelsel ligt ongeveer 1,5° ten noord-noordoosten daarvan. Het stelsel is groot maar zeer zwak, dus scan het gebied met een groothoekoculair om het te vinden.

NGC 7331

NGC 7331
NGC 7331 is een spiraalstelsel in Pegasus, op ongeveer 45 miljoen lichtjaar van de aarde.
  • Alternatieve namen: Caldwell 30, UGC 12113
  • Schijnbare grootte: 10,5′ × 3,7′ (0,3 × Maan)
  • Schijnbare magnitude: 9,5
  • Sterrenbeeld: Pegasus
  • Het best zichtbaar vanaf: Noordelijk halfrond

NGC 7331 is een spiraalstelsel zonder balk in Pegasus. Het wordt vaak met de Melkweg vergeleken vanwege de vergelijkbare grootte, vorm en massa. Het stelsel staat schuin ten opzichte van onze gezichtslijn en verschijnt op foto’s daarom als een heldere, langgerekte schijf met donkere stofbanden, blauwachtige jonge sterrenhopen en roodachtige stervormingsgebieden.

Tips voor waarneming en astrofotografie

NGC 7331 is een van de helderdere sterrenstelsels in Pegasus, maar je hebt nog steeds een donkere hemel en een telescoop nodig om het te bekijken. In een kleine telescoop verschijnt het als een zwakke, langgerekte lichtvlek. Grotere telescopen kunnen een helderdere kern en een duidelijkere ovale vorm tonen.

Voor astrofotografie is NGC 7331 een dankbaar doel. Gebruik een middellange tot lange brandpuntsafstand om de gekantelde schijf, heldere kern en donkere stofbanden vast te leggen. Een lange totale belichtingstijd helpt om de zwakke buitenste halo en de kleine achtergrondstelsels eromheen zichtbaar te maken. Breedbandkleurenfotografie werkt goed voor natuurlijke kleuren, terwijl aanvullende H-alfagegevens de subtiele roodachtige stervormingsgebieden in de spiraalarmen beter kunnen laten uitkomen.

NGC 7331 — Zo vind je het
Om NGC 7331 te vinden, kijk je in het sterrenbeeld Pegasus. Begin bij Scheat in de noordwestelijke hoek van het Grote Vierkant en ga dan noordwestwaarts richting Matar (Eta Pegasi). NGC 7331 ligt ongeveer 4,5° ten noord-noordwesten van Matar. Het is een klein, langgerekt sterrenstelsel en verschijnt dus als een zwakke, wazige streep in plaats van een helder object. Gebruik een donkere hemel, een telescoop en een lage tot gemiddelde vergroting. Met de slimme telescoop Seestar S30 Pro gaat het makkelijker, omdat deze het stelsel automatisch kan vinden en centreren.

Pauwstelsel

Het Pauwstelsel
Het Pauwstelsel is een spiraalstelsel op ongeveer 30 miljoen lichtjaar afstand in het zuidelijke sterrenbeeld Pauw.
  • Alternatieve namen: NGC 6744, Caldwell 101
  • Schijnbare grootte: 20′ × 12,9′ (0,7 × Maan)
  • Schijnbare magnitude: 9,1
  • Sterrenbeeld: Pauw
  • Het best zichtbaar vanaf: Zuidelijk halfrond

Het Pauwstelsel is een groot spiraalstelsel in het sterrenbeeld Pauw. Het wordt vaak een tweelingstelsel van de Melkweg genoemd, omdat zijn spiraalarmen, langgerekte centrale gebied, stoffige schijf en algemene structuur op die van ons eigen sterrenstelsel lijken. NGC 6744 heeft ook een klein, vervormd begeleidend sterrenstelsel, NGC 6744A, dat soms wordt vergeleken met de Magelhaense Wolken bij de Melkweg.

Tips voor waarneming en astrofotografie

Het Pauwstelsel is een van de mooiste sterrenstelsels voor waarnemers op het zuidelijk halfrond. Onder een donkere hemel is het met een kleine telescoop te zien, al blijft de spiraalstructuur visueel subtiel. Gebruik een lage tot gemiddelde vergroting en een donkere, transparante hemel om de langgerekte gloed en het helderdere centrale gebied te onderscheiden. Vanaf noordelijke breedtegraden staat het stelsel zeer laag of is het helemaal niet zichtbaar. Het is daarom vooral een doel voor het zuidelijk halfrond.

Voor astrofotografie is NGC 6744 een dankbaar doel. Gebruik een middellange brandpuntsafstand of kleine telescoop om de grote gekantelde schijf, spiraalarmen en stoffige centrale regio in beeld te brengen. Een lange totale belichtingstijd helpt om de zwakke buitenste armen en het kleine begeleidende stelsel NGC 6744A zichtbaar te maken. Breedbandkleurenfotografie werkt goed voor natuurlijke kleuren, terwijl aanvullende H-alfagegevens de stervormingsgebieden in de spiraalarmen kunnen benadrukken.

Pauwstelsel — Zo vind je het
Om het Pauwstelsel te vinden, kijk je in het zuidelijke sterrenbeeld Pauw. Het staat ongeveer halverwege tussen Peacock (Alpha Pavonis) en Atria (Alpha Trianguli Australis). Onder een donkere hemel ligt het binnen het bereik van een kleine telescoop, maar het verschijnt als een zwakke, langgerekte gloed en niet als een heldere spiraal.

Beste sterrenhopen om in augustus te bekijken en te fotograferen

Sterrenhopen zijn groepen sterren die door zwaartekracht bijeen worden gehouden of samen door de ruimte bewegen. Bolvormige sterrenhopen zijn dicht en ongeveer bolvormig, terwijl open sterrenhopen losser verspreid zijn. Veel ervan zijn gemakkelijk te vinden en perfect voor zowel beginners als ervaren waarnemers. Sterrenhopen zijn ook dankbare astrofotografiedoelen: ze vereisen vaak kortere afzonderlijke belichtingen dan zwakke nevels of sterrenstelsels, al brengt een langere totale integratietijd zwakke details aan de buitenzijde beter in beeld.

Grote Pegasuscluster

Great Pegasus Cluster
Pegasuscluster — uno degli ammassi globulari più antichi conosciuti.
  • Alternatieve namen: M15, NGC 7078
  • Schijnbare grootte: 18′ (0,6 × Maan)
  • Schijnbare magnitude: 6,6
  • Sterrenbeeld: Pegasus
  • Het best zichtbaar vanaf: Noordelijk halfrond

De Grote Pegasuscluster is een bolvormige sterrenhoop op ongeveer 35.000 lichtjaar van de aarde. Hij is circa 13 miljard jaar oud en behoort tot de dichtst opeengepakte bolhopen van de Melkweg.

Tips voor waarneming en astrofotografie

Met een verrekijker zie je de Grote Pegasuscluster als een wazige witte ‘ster’. Vanaf een volledig donkere locatie kun je hem zelfs met het blote oog waarnemen. Om afzonderlijke sterren in de sterrenhoop te onderscheiden, is een grote telescoop nodig.

Voor astrofotografie is de Grote Pegasuscluster een compact en dankbaar doel. Gebruik een telescoop of langere brandpuntsafstand om de dichte, heldere kern en de omringende sterrenhalo weer te geven. Korte tot middellange belichtingen helpen voorkomen dat de kern overbelicht raakt, terwijl een langere totale integratietijd de zwakkere buitenste sterren zichtbaar maakt. Speciale filters zijn niet nodig: goede tracking, scherpe focus en zorgvuldige beeldverwerking zijn essentieel om de sterren in dit dichte veld van elkaar te scheiden.

Grote Pegasuscluster — Zo vind je hem
Om de Grote Pegasuscluster te vinden, kijk je in het sterrenbeeld Pegasus. Begin bij Enif, de heldere ster die de neus van het Gevleugelde Paard markeert. De Grote Pegasuscluster ligt ongeveer 4° ten noordwesten van Enif en verschijnt als een klein wazig punt in een verrekijker of zoeker.

Zomerroosster

De Zomerroosster
De Zomerroosster is een grote bolvormige sterrenhoop op ongeveer 20.000 lichtjaar van de aarde.
  • Alternatieve namen: M55, NGC 6809
  • Schijnbare grootte: 19′ (0,6 × Maan)
  • Schijnbare magnitude: 6,3
  • Sterrenbeeld: Boogschutter
  • Het best zichtbaar vanaf: Zuidelijk halfrond

De Zomerroosster is een bolvormige sterrenhoop met ongeveer 100.000 sterren. In tegenstelling tot veel andere bolhopen heeft hij geen sterk geconcentreerde kern. Daardoor oogt M55 breed en diffuus, vooral in een verrekijker of kleine telescoop.

Tips voor waarneming en astrofotografie

M55 is groot en redelijk helder, maar heeft een lage oppervlaktehelderheid en vereist daarom een donkere, heldere hemel. In een verrekijker verschijnt hij als een ronde, nevelige lichtvlek. Een kleine telescoop begint enkele sterren op te lossen, terwijl grotere instrumenten veel meer sterren tonen in de losse, korrelige gloed van de sterrenhoop. Voor waarnemers op het noordelijk halfrond blijft M55 laag boven de zuidelijke horizon. Je kunt hem daarom het best bekijken wanneer Boogschutter het hoogst aan de hemel staat.

Voor astrofotografie is de Zomerroosster een dankbaar doel. Gebruik een telescoop of teleobjectief om zijn brede, zacht geconcentreerde vorm tegen het rijke sterrenveld van Boogschutter vast te leggen. Speciale filters zijn niet nodig; scherpe focus, goede tracking en een zorgvuldige belichting zijn belangrijker. Probeer de helderdere kern niet te overbelichten en verzamel voldoende totale belichtingstijd om de zwakkere buitenste sterren te onthullen.

Zomerroosster — Zo vind je hem
Om de Zomerroosster (M55) te vinden, kijk je in het sterrenbeeld Boogschutter. Zoek eerst het ‘Theepot’-asterisme en kijk daarna bij het handvat in het zuidelijke deel van Boogschutter. M55 is groot maar diffuus en verschijnt in een verrekijker daarom als een zwakke ronde gloed in plaats van een heldere sterrenhoop.

Schorpioencluster

Schorpioencluster
De Schorpioencluster is een open sterrenhoop op ongeveer 4600 lichtjaar afstand in het sterrenbeeld Cassiopeia.
  • Alternatieve namen: M52, NGC 7654, Cr 455
  • Schijnbare grootte: 13′ (0,4 × Maan)
  • Schijnbare magnitude: 6,9
  • Sterrenbeeld: Cassiopeia
  • Het best zichtbaar vanaf: Noordelijk halfrond

De Schorpioencluster is een rijke open sterrenhoop met meer dan 100 bevestigde sterren en een duidelijke concentratie naar het centrum. In een kleine telescoop kan M52 eruitzien als een compacte, waaiervormige groep sterren tegen de rijke achtergrond van de Melkweg.

Tips voor waarneming en astrofotografie

De Schorpioencluster is een goed doel voor verrekijkers en kleine telescopen. In een verrekijker verschijnt hij als een klein, nevelig vlekje; een telescoop begint hem op te lossen in vele zwakke sterren. Gebruik een lage tot gemiddelde vergroting om de hele sterrenhoop in beeld te houden en zijn compacte vorm tegen het omliggende sterrenveld van Cassiopeia te tonen.

Voor astrofotografie is M52 een beginnersvriendelijk doel. Lange belichtingen of speciale filters zijn niet nodig, maar een scherpe focus en nauwkeurige tracking helpen om de vele zwakke sterren van elkaar te scheiden. Met een cameraobjectief, kleine refractor of telescoop kun je de sterrenhoop samen met het rijke omringende Melkwegveld vastleggen; neem voor een bredere compositie ook het nabijgelegen gebied van de Bellennevel op.

Schorpioencluster — Zo vind je hem
Om de Schorpioencluster te vinden, kijk je in het sterrenbeeld Cassiopeia. Zoek eerst het bekende W-vormige patroon van het sterrenbeeld en lokaliseer daarna Schedar en Caph, de twee sterren aan één kant van de W. Trek een lijn van Schedar door Caph en ga ongeveer dezelfde afstand voorbij beide sterren verder. M52 ligt op deze lijn en verschijnt als een klein wazig vlekje in een verrekijker of zoeker.

Trumpler 37-cluster

Trumpler 37-cluster
Trumpler 37 is een open sterrenhoop op ongeveer 3000 lichtjaar afstand in het sterrenbeeld Cepheus.
  • Alternatieve namen: Tr 37, Collinder 439
  • Schijnbare grootte: 1,5° (3 × Maan)
  • Schijnbare magnitude: 5,0
  • Sterrenbeeld: Cepheus
  • Het best zichtbaar vanaf: Noordelijk halfrond

Trumpler 37 is een jonge open sterrenhoop en sterrenassociatie in de grote emissienevel IC 1396. De sterrenhoop bevat de zware ster HD 206267, waarvan de straling het omliggende gas en stof helpt verlichten en vormgeven, waaronder het bekende gebied van de Olifantenslurfnevel.

Tips voor waarneming en astrofotografie

Trumpler 37 ligt verspreid over een groot gebied en is daarom het best te bekijken met een verrekijker of kleine telescoop bij lage vergroting. De sterren van de sterrenhoop zijn makkelijker zichtbaar dan de zwakke neveligheid van IC 1396 eromheen. Onder een donkere hemel verschijnt de sterrenhoop als een losse groep sterren in het rijke Melkwegveld van Cepheus; een UHC-filter kan helpen om een glimp van de omliggende emissienevel op te vangen.

Voor astrofotografie komt Trumpler 37 het best tot zijn recht als onderdeel van het grotere IC 1396-gebied. Gebruik een cameraobjectief, kleine refractor of groothoektelescoop om de sterrenhoop samen met de omliggende rode emissienevel en donkere stofstructuren vast te leggen. Smalband- of dualbandfilters zijn bijzonder nuttig: H-alfa toont het gloeiende waterstofgas, terwijl OIII en SII extra contrast en structuur kunnen toevoegen. Neem voor een spectaculairdere compositie ook de Olifantenslurfnevel op, een van de herkenbaarste donkere structuren in IC 1396.

Trumpler 37 — Zo vind je hem
Om Trumpler 37 te vinden, kijk je in het sterrenbeeld Cepheus. Begin bij Mu Cephei, ook bekend als de Granaatster van Herschel, en scan het omliggende IC 1396-gebied met een verrekijker of groothoektelescoop. Trumpler 37 ligt bij het centrum van deze grote nevel, rond de heldere ster HD 206267.

Deep-skyobjecten in augustus: veelgestelde vragen

Wat is een deep-skyobject?

Een deep-skyobject (DSO) is een veelvuldig waargenomen object buiten het zonnestelsel dat geen afzonderlijke ster is. De term omvat doorgaans sterrenstelsels, nevels en sterrenhopen. DSO’s zijn meestal zwak, waardoor je vaak een verrekijker of telescoop nodig hebt om ze te bekijken.

Wat zijn de helderste deep-skyobjecten in augustus?

Van de objecten in deze gids hebben de volgende de helderste geïntegreerde schijnbare magnitude:

  • Trumpler 37 — een grote open sterrenhoop in Cepheus met een schijnbare magnitude van 5,0.
  • Zomerroosster (M55) — een uitgestrekte bolhoop in Boogschutter met een schijnbare magnitude van 6,3.
  • Grote Pegasuscluster (M15) — een compacte bolhoop met een schijnbare magnitude van 6,6.
  • Schorpioencluster (M52) — een rijke open sterrenhoop in Cassiopeia met een schijnbare magnitude van 6,9.
  • Helixnevel (NGC 7293) — een grote planetaire nevel met een schijnbare magnitude van 7,6, al is hij door zijn lage oppervlaktehelderheid moeilijker te zien dan dit getal doet vermoeden.

Onthoud dat de schijnbare magnitude alleen niet bepaalt hoe gemakkelijk een object te zien is. Uitgestrekte objecten zoals de Helixnevel en het Barnardstelsel verdelen hun licht over een groot gebied en kunnen daardoor veel zwakker lijken dan compacte sterrenhopen met een vergelijkbare magnitude.

Ontdek nog meer heldere deep-skydoelen met onze lijst van sterrenhopen die met het blote oog zichtbaar zijn of de kaart met de beste deep-skyobjecten voor beginners.

Hoe vind ik de beste deep-skyobjecten die vanaf mijn locatie zichtbaar zijn?

Volg deze eenvoudige stappen in de Sky Tonight-app om snel te ontdekken welke deep-skyobjecten vanavond aan jouw hemel zichtbaar zijn:

  1. Tik op het telescooppictogram om ‘Vanavond zichtbaar’ te openen.
  2. Scrol naar het gedeelte ‘Deep-skyobjecten’ of tik op de filterbalk bovenaan en selecteer het sterrenstelselpictogram om de lijst te verfijnen.
  3. Tik op het blauwe doelpictogram naast een object om te zien wanneer en waar het aan de hemel verschijnt.

Wil je zien hoe het werkt? Bekijk onze videotutorial voor stapsgewijze uitleg.

Nog meer prachtige deep-skyobjecten om in augustus te fotograferen

Veel deep-skyobjecten uit onze gidsen voor juni en juli blijven ook in augustus uitstekende doelen. Hier zijn nog enkele nevels, sterrenstelsels en sterrenhopen die deze maand de moeite van het bekijken en fotograferen waard zijn:

  • Halternevel (M27)
  • Lagunenevel (M8)
  • Adelaarsnevel (M16)
  • Vuurwerkstelsel (NGC 6946)
  • Andromedastelsel (M31)
  • Wilde Eendcluster (M11)
  • Herculesbolhoop (M13)
  • Grote Boogschuttercluster (M22)

Meer informatie over deze en andere zomerse doelen vind je in onze gidsen voor deep-skyobjecten in juni en deep-skyobjecten in juli.

Deep-skyobjecten in augustus: belangrijkste feiten

De augustushemel biedt mogelijkheden voor iedereen. De rijke Melkwegvelden in Boogschutter, Zwaan, Cassiopeia en Cepheus blijven gunstig staan, terwijl Pegasus en Andromeda ’s avonds steeds vroeger opkomen.

Begin voor gemakkelijkere doelen met heldere sterrenhopen zoals de Grote Pegasuscluster, Zomerroosster, Schorpioencluster of Trumpler 37. Ben je toe aan een grotere uitdaging, fotografeer dan de Tovenaarsnevel, Kokonnevel, Olifantenslurfnevel, het Barnardstelsel, NGC 7331 of het Pauwstelsel. Deze zwakke objecten belonen een donkere hemel, nauwkeurige tracking en een lange totale belichtingstijd. Bekijk voor nog meer ideeën onze gids voor astrofotografiedoelen in juli: veel daarvan blijven in augustus gunstig staan.

Plan je sessie rond de Nieuwe Maan, kies objecten die vanaf jouw locatie hoog aan de hemel komen en gebruik de Sky Tonight-app om hun zichtbaarheid en positie te controleren.

Heldere hemel!

Beste deep-skyobjecten per maand: jaarkalender

De wonderen van de diepe hemel zijn niet beperkt tot augustus. Ontdek met onze gidsen welke deep-skyobjecten het heelal elke maand te bieden heeft:

Melkweg: haal alles uit de augustusavonden

Augustus is een uitstekende maand om het heldere centrum van de Melkweg te bekijken en te fotograferen. Op gematigde noordelijke breedtegraden schuift het Galactisch Centrum na het invallen van de duisternis westwaarts, maar het blijft op maanloze avonden zichtbaar. Vanaf veel zuidelijke locaties staat het nog steeds hoog en opvallend aan de hemel. De Melkweg verdwijnt niet na augustus: de beste kijktijd verschuift alleen naar een vroeger tijdstip en varieert per breedtegraad.

Milky Way Quiz Intro
Andere quizzen over de Melkweg: SAAI! De Melkwegquiz van Star Walk: LEUK! Ga de uitdaging aan en ontdek het zelf.
Doe de quiz!
Trustpilot