Lente-equinox 2026: wanneer is de eerste dag van de lente op het zuidelijk halfrond?
De lente begint op een exact moment: de lente-equinox. De volgende lente-equinox valt op het zuidelijk halfrond op 23 september 2026. Wil je weten hoe laat de equinox precies is waar jij woont? Bekijk het in de astronomie-app Sky Tonight.
Inhoud
- Komende lente-equinox 2026 (zuidelijk halfrond): in het kort
- Wat is de lente-equinox?
- Wanneer is de volgende lente-equinox?
- Wanneer is de eerste dag van de lente in 2026?
- Gelijke dag en nacht: de populairste mythe ontkracht
- Lente-equinox 2026: veelgestelde vragen
- Lente-equinox 2026: belangrijkste feiten
- Wat is een equinox? Duik dieper
Komende lente-equinox 2026 (zuidelijk halfrond): in het kort
- Datum: 23 september 2026
- Exacte tijd: 00:06 GMT/UTC
- Wat het markeert: de astronomische eerste dag van de lente op het zuidelijk halfrond — en de eerste dag van de herfst (de herfstequinox) op het noordelijk halfrond
- Wat er aan de hemel gebeurt: de Zon kruist de hemelevenaar en beweegt zuidwaarts
Wat is de lente-equinox?
De lente-equinox (net als de herfstequinox) is het moment waarop geen van beide aardhalfronden naar de Zon toe of van de Zon af helt.
Daardoor staat de Zon recht boven de evenaar en ontvangen beide halfronden bijna evenveel zonlicht. Na de lente-equinox helt het betreffende halfrond (het noordelijke in maart en het zuidelijke in september) meer naar de Zon toe, waardoor de dagen langer worden en de zon eerder opkomt en later ondergaat.
Op het moment van de equinox kruisen de ecliptica en de hemelevenaar elkaar (hier is een korte video om te laten zien hoe het werkt). De ecliptica is het pad van de Zon langs de hemel; de hemelevenaar is een denkbeeldige lijn die de evenaar van de Aarde doortrekt in de hemelbol. Ze staan onder een hoek van 23,4° ten opzichte van elkaar. Als die helling er niet was, zouden er geen seizoenen en zonnewendes zijn, en zouden we het hele jaar door equinox hebben.
De lente-equinox valt in maart of september. Dat hangt af van het halfrond waar je woont. Hoe kan dat? Laten we het uitzoeken.
Wat zijn de maart-equinox en september-equinox?
Woon je op het noordelijk halfrond, dan gebruik je waarschijnlijk de termen "maart-equinox" en "lente-equinox" door elkaar, omdat in die regio de maart-equinox het begin van de lente markeert en alle seizoensveranderingen die daarbij horen.
Op het zuidelijk halfrond zijn de seizoenen echter omgekeerd. Daarom markeert de maart-equinox daar het begin van de herfst en heet die dus de herfstequinox.
Om verwarring tussen de verschillende halfronden te voorkomen, gebruiken astronomen de termen "maart-equinox" en "september-equinox". In het dagelijks gebruik zeggen mensen echter vaker “lente-equinox” en “herfstequinox”.
Wil je dieper ingaan op de werking van equinoxen, lees dan onze volledige gids "Wat is een equinox?"
Wanneer is de volgende lente-equinox?
Op het zuidelijk halfrond vindt de lente-equinox plaats op 23 september 2026 om 00:06 GMT/UTC.
Op het noordelijk halfrond vindt de volgende lente-equinox plaats op 20 maart 2027 om 20:25 GMT/UTC.
Hoe laat de lente-equinox exact is op jouw locatie, hangt af van je tijdzone. Hieronder staan de tijden van de lente-equinox op het zuidelijk halfrond (voor 23 september 2026 om 00:06 GMT):
| Tijdzone | Voorbeeldsteden | Datum en tijd van de lente-equinox |
|---|---|---|
| Australische oostelijke standaardtijd (AEST, GMT+10) | Sydney, Melbourne, Brisbane | 23 september, 10:06 |
| Australische westelijke standaardtijd (AWST, GMT+8) | Perth, Broome | 23 september, 08:06 |
| Zuid-Afrikaanse standaardtijd (SAST, GMT+2) | Johannesburg, Kaapstad, Pretoria | 23 september, 02:06 |
| Nieuw-Zeelandse standaardtijd (NZST, GMT+12) | Auckland, Wellington, Christchurch | 23 september, 12:06 |
| Argentijnse tijd (ART, GMT−3) | Buenos Aires, Córdoba, Rosario | 22 september, 21:06 |
| Chileense zomertijd (CLST, GMT−3) | Santiago, Valparaíso, Concepción | 22 september, 21:06 |
| Braziliaanse tijd (BRT, GMT−3) | São Paulo, Rio de Janeiro, Brasília | 22 september, 21:06 |
Hieronder staan de tijden van de lente-equinox op het noordelijk halfrond (voor 20 maart 2027 om 20:25 GMT/UTC):
| Tijdzone | Voorbeeldsteden | Datum en tijd van de lente-equinox |
|---|---|---|
| Oostelijke zomertijd (EDT, GMT−4) | New York, Washington, D.C., Toronto | 20 maart, 16:25 |
| Centrale zomertijd (CDT, GMT−5) | Chicago, Dallas, New Orleans | 20 maart, 15:25 |
| Zomertijd in de bergtijdzone (MDT, GMT−6) | Denver, Calgary, Albuquerque | 20 maart, 14:25 |
| Pacifische zomertijd (PDT, GMT−7) | Los Angeles, San Francisco, Vancouver | 20 maart, 13:25 |
| Midden-Europese Tijd (CET, GMT+1) | Parijs, Berlijn, Rome | 20 maart, 21:25 |
| Oost-Europese Tijd (EET, GMT+2) | Athene, Boekarest, Helsinki | 20 maart, 22:25 |
| Indiase standaardtijd (IST, GMT+5:30) | New Delhi, Mumbai, Bengaluru | 21 maart, 01:55 |
| Chinese standaardtijd (CST, GMT+8) | Beijing, Shanghai, Shenzhen | 21 maart, 04:25 |
| Japanse standaardtijd (JST, GMT+9) | Tokio, Osaka, Sapporo | 21 maart, 05:25 |
Om te ontdekken hoe laat de equinox exact is in jouw stad, open je de app Sky Tonight. Ga naar het zoekvenster en voer "Equinox" in het zoekveld in. In het bijbehorende zoekresultaat zie je de exacte tijd van het evenement op jouw locatie.
Data van de lente-equinox 2026-2030
Op het zuidelijk halfrond liggen de data van de lente-equinox tussen 21 en 24 september. In de 21e eeuw is 22 september de meest voorkomende equinoxdatum: dat gebeurt 76 keer. De eerstvolgende equinox op 24 september vindt pas in 2303 plaats.
Op het noordelijk halfrond liggen de data van de lente-equinox tussen 19 en 21 maart. In deze eeuw vallen 78 equinoxen op 20 maart en slechts twee op 21 maart. De andere 20 equinoxen van deze eeuw vallen op 19 maart.
Let op: bovenstaande data zijn gegeven in Greenwich Mean Time (GMT), en de equinoxdatum kan in andere tijdzones verschillen.
Hier zijn de data van de lente-equinox voor vijf jaar:
Zuidelijk halfrond
- 2026: 23 september, 00:06 GMT/UTC
- 2027: 23 september, 06:02 GMT/UTC
- 2028: 22 september, 11:45 GMT/UTC
- 2029: 22 september, 17:37 GMT/UTC
- 2030: 22 september, 23:27 GMT/UTC
Noordelijk halfrond
- 2026: 20 maart, 14:46 GMT/UTC
- 2027: 20 maart, 20:25 GMT/UTC
- 2028: 20 maart, 02:17 GMT/UTC
- 2029: 20 maart, 08:01 GMT/UTC
- 2030: 20 maart, 13:51 GMT/UTC
Wanneer is de eerste dag van de lente in 2026?
De lente op het zuidelijk halfrond begint op 23 september 2026. Op het noordelijk halfrond vindt de volgende lente-equinox plaats op 20 maart 2027. Dit komt overeen met de astronomische benadering, die stelt dat equinoxen de overgang markeren van winter naar lente en van zomer naar herfst. De data van deze gebeurtenissen zijn gebaseerd op de positie van de Aarde ten opzichte van de Zon en kunnen van jaar tot jaar verschillen.
De meteorologische benadering gaat ervan uit dat de lente op 1 september begint op het zuidelijk halfrond (en op 1 maart op het noordelijk halfrond). Deze benadering is gebaseerd op jaarlijkse temperatuurcycli. Ze volgt ook de gregoriaanse kalender en gebruikt vaste data die het jaar in gelijke kwartalen verdelen, waardoor maandelijkse en seizoensstatistieken makkelijker te vergelijken zijn.
Gelijke dag en nacht: de populairste mythe ontkracht
Ondanks de meest voorkomende misvatting zijn dag en nacht tijdens de equinox bijna even lang, maar niet exact even lang. Daar zijn twee redenen voor: atmosferische refractie en de definitie van zonsondergang/zonsopkomst.
Atmosferische refractie
De aardatmosfeer breekt zonlicht, wat invloed heeft op de schijnbare positie van de Zon en de lengte van het daglicht. Omdat de dichtheid van de atmosfeer met de hoogte geleidelijk afneemt, buigt zonlicht af wanneer het erdoorheen gaat, waardoor de Zon iets hoger aan de hemel lijkt te staan dan zijn werkelijke geometrische positie wanneer hij dicht bij de horizon staat. Om je voor te stellen hoe dit werkt, denk aan een potlood in een glas water: het potlood lijkt te buigen wanneer je er vanuit bepaalde hoeken naar kijkt.
We weten dat onze atmosfeer de Zon met ongeveer 0,6 graad boven zijn werkelijke positie optilt wanneer de Zon dicht bij de horizon staat. Dat betekent dat wanneer je de Zon bij de horizon ziet, hij in werkelijkheid al onder die lijn staat. De atmosfeer buigt het licht echter omhoog, waardoor de Zon op een andere plek lijkt te staan.
Wat de daglengte betreft, vervroegt atmosferische refractie de zonsopkomst en vertraagt ze de zonsondergang, waardoor er ongeveer 6-8 minuten extra zonlicht bijkomt.
Definitie van zonsopkomst en zonsondergang
Als zonsopkomst en zonsondergang gedefinieerd zouden worden als het moment waarop het geometrische middelpunt van de Zon de horizon passeert, zouden we precies 12 uur dag en 12 uur nacht hebben. Maar zo is het niet. Zonsopkomst en zonsondergang worden gedefinieerd als de exacte momenten waarop de bovenrand van de Zon de horizon raakt. Daardoor maakt de tijd die de Zon nodig heeft om volledig onder de horizon te verdwijnen (wat enkele minuten kan duren) de dag bij de equinox iets langer dan de nacht.
Daglengte op de lente-equinox van 2026
Hieronder vind je een lijst met verschillende plaatsen en de lengte van het daglicht daar tijdens de lente-equinox op 23 september 2026 op het zuidelijk halfrond. De lengte van de dag zal over de hele wereld ongeveer hetzelfde zijn — behalve aan de polen.
- Sydney, Australië: 12 uur 8 minuten
- Johannesburg, Zuid-Afrika: 12 uur 8 minuten
- Auckland, Nieuw-Zeeland: 12 uur 8 minuten
- Buenos Aires, Argentinië: 12 uur 9 minuten
- Amundsen–Scott South Pole Station: 24 uur*
*Aan de polen blijft de Zon de hele dag dicht bij de horizon, ongeacht of het de herfstequinox of de lente-equinox is. Op de Noordpool verandert de poolnacht (24 uur duisternis) enkele dagen vóór de equinox in pooldag (24 uur daglicht), terwijl op de Zuidpool de pooldag enkele dagen ná de equinox overgaat in poolnacht.
Equilux: gelijke dag en nacht
Hoewel dag en nacht tijdens de equinox niet exact even lang zijn, bestaat er wel de equilux. Dit woord wordt gebruikt voor dagen waarop dag en nacht wel even lang zijn. Equiluxen vinden een paar dagen vóór de lente-equinox plaats (en een paar dagen ná de herfstequinox). Op zo'n dag beleven we zo dicht mogelijk bij 12 uur daglicht (plus of min enkele tientallen seconden). De exacte datum van de equilux hangt af van de breedtegraad.
Lente-equinox 2026: veelgestelde vragen
Wanneer is de lentezonnewende in 2026?
Zoiets als een "lentezonnewende" bestaat niet; alleen de "lente-equinox" bestaat. Op het zuidelijk halfrond valt de volgende lente-equinox in 2026 op 23 september. Op het noordelijk halfrond vindt de volgende lente-equinox plaats op 20 maart 2027. Onthoud: zonnewendes vallen in juni en december; equinoxen in maart en september. Om zeker te weten dat je het verschil tussen deze twee gebeurtenissen kent, kun je onze quiz over equinoxen en zonnewendes doen.
Wanneer begint de lente in 2026?
Afhankelijk van de benadering begint de lente op het zuidelijk halfrond óf op de september-equinox (23 september 2026) óf op 1 september. Op het noordelijk halfrond begint het volgende lenteseizoen óf op de maart-equinox (20 maart 2027) óf op 1 maart 2027. Astronomen beschouwen zonnewendes en equinoxen als de overgangspunten tussen de seizoenen, terwijl meteorologen de seizoenen laten beginnen op de eerste dag van de maanden waarin de equinoxen en zonnewendes vallen. Lees voor meer informatie ons speciale artikel.
Wat is de eerste volle maan na de lente-equinox van 2026?
Op het zuidelijk halfrond vindt de eerste volle maan na de lente-equinox plaats op 26 september 2026. Alle data van de andere volle manen van dit jaar vind je in onze vollemanenkalender 2026.
De eerste volle maan na de lente-equinox op het noordelijk halfrond vindt plaats op 22 maart 2027. Deze volle maan is bijzonder, omdat zij de datum van Pasen in de westerse katholieke traditie bepaalt. Daarom wordt zij vaak de paasvollemaan genoemd. Lees meer over de volle maan in maart in ons speciale artikel.
Wanneer begint de zomertijd in 2026?
De zomertijd (DST) begint rond het begin van de lente in veel delen van de wereld. Toch begint die niet precies op de lente-equinox. Zo begint in 2026 de Australische oostelijke zomertijd op zondag 4 oktober om 02:00, wanneer de klok een uur vooruit gaat.
Lente-equinox 2026: belangrijkste feiten
De lente-equinox op het zuidelijk halfrond vindt plaats op 23 september 2026 om 00:06 GMT/UTC en markeert daar het begin van de lente. Op het noordelijk halfrond vindt de volgende lente-equinox plaats op 20 maart 2027 om 20:25 GMT/UTC. Wil je weten hoe laat de equinox precies is in jouw regio? Bekijk het direct in de app Sky Tonight!
Wat is een equinox? Duik dieper
Je weet nu wat de lente-equinox is — mooi! Maar hoe zit het met zijn herfstige tweeling? En hoe verhouden equinoxen zich tot zonnewendes? Als je echt wilt begrijpen hoe seizoenen werken, helpen deze bronnen je verder:
- Herfstequinox 2026
- Wat zijn equinoxen?
- Wat zijn zonnewendes?
- Quiz: kun jij een equinox van een zonnewende onderscheiden? (Het is lastiger dan het klinkt, tenzij je je huiswerk al hebt gedaan!)
