Lente-equinox 2027: wanneer begint de lente op het noordelijk halfrond?
De lente begint op één exact moment: de lente-equinox. De volgende lente-equinox vindt op het noordelijk halfrond plaats op 20 maart 2027 om 20:25 GMT/UTC (afhankelijk van de tijdzone kan de lokale datum 20 of 21 maart zijn). Op het zuidelijk halfrond vindt de volgende lente-equinox plaats op 23 september 2027 om 06:02 GMT/UTC. Wil je het exacte tijdstip van de equinox voor jouw locatie weten? Bekijk het in de astronomie-app Sky Tonight.
Inhoud
- Volgende lente-equinox 2027 (noordelijk halfrond): snelle feiten
- Wat is de lente-equinox?
- Wanneer vindt de volgende lente-equinox plaats?
- Wanneer is de eerste lentedag in 2027: twee manieren om die te bepalen
- Dag en nacht even lang: de populairste mythe ontkracht
- Wat kun je rond de lente-equinox waarnemen?
Lente-equinox 2027: veelgestelde vragen
- Wanneer begint de lente in 2027?
- Wanneer is de eerste lentedag van 2027 in Nederland?
- Wanneer is de eerste lentedag van 2027 in België?
- Wanneer is de eerste lentedag van 2027 in Suriname?
- Wanneer is de eerste lentedag van 2027 in het Caribische deel van het Koninkrijk?
- Valt de lente-equinox van 2027 op 20 of 21 maart?
- Wat is de eerste volle maan na de lente-equinox van 2027?
- Wanneer begint de zomertijd in 2027?
- Zijn dag en nacht tijdens de equinox echt even lang?
- Wanneer is de lentezonnewende van 2027?
- Betekent de lente-equinox dat het meteen warm wordt?
- Hebben andere planeten ook equinoxen en zonnewenden?
- Wat is het verschil tussen een equinox en een zonnewende?
- Lente-equinox 2027: belangrijkste feiten
- Wat is een equinox? Ontdek meer
Volgende lente-equinox 2027 (noordelijk halfrond): snelle feiten
- Datum: 20–21 maart 2027, afhankelijk van de tijdzone
- Exact tijdstip: 20:25 GMT/UTC — 20 maart om 16:25 AST / 17:25 SRT / 21:25 CET
- Wat deze markeert: De eerste dag van de astronomische lente op het noordelijk halfrond en de eerste herfstdag (de herfstequinox) op het zuidelijk halfrond
- Wat er aan de hemel gebeurt: De Zon passeert de hemelevenaar en beweegt noordwaarts
Wat is de lente-equinox?
Een equinox — de lente- of herfstequinox van een bepaald halfrond — is het moment waarop het middelpunt van de Zon de hemelevenaar passeert. Op dat moment helt geen van beide halfronden van de Aarde sterker naar de Zon toe dan het andere.
Op dat moment bevindt het subsolaire punt — de plek waar de Zon recht boven je staat — zich op de evenaar van de Aarde, en ontvangen beide halfronden bijna evenveel licht. Na een lente-equinox beweegt de declinatie van de Zon naar het halfrond waar de lente begint: noordwaarts na de maart-equinox en zuidwaarts na de september-equinox. In dat halfrond volgt de Zon daardoor doorgaans een hogere en langere dagelijkse baan en neemt de daglengte toe tot de zomerzonnewende. De ashelling van de Aarde zelf neemt in deze periode niet toe.
Tijdens een equinox passeert de Zon een van de twee punten waar de ecliptica de hemelevenaar kruist (bekijk deze korte video om te zien hoe dat werkt). De ecliptica is de schijnbare jaarlijkse baan van de Zon aan de hemel; de hemelevenaar is de projectie van de aardse evenaar op de hemelbol. Deze twee cirkels staan onder een hoek van ongeveer 23,4° ten opzichte van elkaar, als gevolg van de ashelling van de Aarde. Zonder deze helling zou de Zon op de hemelevenaar blijven en zou de Aarde geen door de ashelling veroorzaakte seizoenen en geen afzonderlijke equinoxen of zonnewenden hebben.
Welke gebeurtenis de lente-equinox heet, hangt af van het halfrond: op het noordelijk halfrond is dat de maart-equinox en op het zuidelijk halfrond de september-equinox.
Wat zijn de maart- en september-equinox?
Woon je op het noordelijk halfrond, dan gebruik je de termen ‘maart-equinox’ en ‘lente-equinox’ waarschijnlijk als synoniemen, omdat de maart-equinox op dit halfrond het begin van de lente en de bijbehorende seizoensveranderingen markeert.
Op het zuidelijk halfrond zijn de seizoenen omgekeerd. Daar markeert de maart-equinox dus het begin van de herfst en heet deze de herfstequinox.
Om verwarring tussen de halfronden te voorkomen, gebruiken astronomen en wetenschapscommunicatoren vaak de neutrale termen ‘maart-equinox’ en ‘september-equinox’. Seizoenstermen als ‘lente’, ‘voorjaar’, ‘herfst’ en ‘najaar’ moeten altijd duidelijk aan het betreffende halfrond worden gekoppeld.
Wil je dieper ingaan op de werking van equinoxen, lees dan onze volledige gids ‘Wat is een equinox?’.
Wanneer vindt de volgende lente-equinox plaats?
Op het noordelijk halfrond vindt de volgende lente-equinox plaats op 20 maart 2027 om 20:25 GMT/UTC.
Op het zuidelijk halfrond vindt de volgende lente-equinox plaats op 23 september 2027 om 06:02 GMT/UTC.
De equinox vindt wereldwijd op hetzelfde moment plaats, maar de lokale datum kan per tijdzone verschillen. In tijdzones ver genoeg ten oosten van UTC valt de maart-equinox van 2027 lokaal al op 21 maart.
Hoe laat is de lente-equinox van 2027?
Op het noordelijk halfrond vindt de volgende lente-equinox plaats op 20 maart 2027 om 20:25 GMT/UTC.
Op het zuidelijk halfrond vindt de volgende lente-equinox plaats op 23 september 2027 om 06:02 GMT/UTC.
Dit zijn de tijden van de lente-equinox van maart 2027 in de belangrijkste Nederlandstalige gebieden van het noordelijk halfrond:
| Tijdzone | Voorbeeldsteden | Datum en tijd van de lente-equinox |
|---|---|---|
| Atlantische standaardtijd (AST, UTC−4) | Oranjestad, Willemstad, Kralendijk, Philipsburg | 20 maart, 16:25 |
| Surinaamse tijd (SRT, UTC−3) | Paramaribo | 20 maart, 17:25 |
| Midden-Europese tijd (CET, UTC+1) | Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht, Groningen, Brussel, Antwerpen, Gent | 20 maart, 21:25 |
Dit zijn de tijden van de lente-equinox van september 2027 in enkele tijdzones van het zuidelijk halfrond:
| Tijdzone | Voorbeeldsteden | Datum en tijd van de lente-equinox |
|---|---|---|
| Argentijnse tijd (ART, UTC−3) | Buenos Aires, Córdoba, Rosario | 23 september, 03:02 |
| Zuid-Afrikaanse standaardtijd (SAST, UTC+2) | Kaapstad, Johannesburg, Pretoria | 23 september, 08:02 |
| Centraal-Afrikaanse tijd (CAT, UTC+2) | Windhoek, Swakopmund, Keetmanshoop | 23 september, 08:02 |
| Nieuw-Zeelandse standaardtijd (NZST, UTC+12) | Auckland, Wellington, Christchurch | 23 september, 18:02 |
Wil je weten hoe laat de equinox precies in jouw stad plaatsvindt, open dan de app Sky Tonight. Ga naar het zoekvenster en typ ‘equinox’. Het bijbehorende resultaat toont het exacte tijdstip voor jouw locatie.
Komende data van de lente-equinox
Afhankelijk van het jaar en de tijdzone kan de lokale datum van de lente-equinox op het noordelijk halfrond tussen 19 en 21 maart vallen. In GMT is 20 maart in de 21e eeuw de meest voorkomende datum en komt deze 78 keer voor. De equinox valt 20 keer op 19 maart en twee keer op 21 maart.
Afhankelijk van het jaar en de tijdzone kan de lokale datum van de lente-equinox op het zuidelijk halfrond tussen 21 en 24 september vallen. In GMT is 22 september in de 21e eeuw de meest voorkomende datum en komt deze 76 keer voor. De equinox valt 22 keer op 23 september en twee keer op 21 september. De volgende equinox die in GMT op 24 september valt, vindt plaats in 2303.
Deze data worden gegeven in Greenwich Mean Time (GMT); in andere tijdzones kan de datum van de equinox verschillen.
Dit zijn de data van de lente-equinox voor vijf jaar:
Noordelijk halfrond
- 2027: 20 maart, 20:25 GMT/UTC
- 2028: 20 maart, 02:17 GMT/UTC
- 2029: 20 maart, 08:02 GMT/UTC
- 2030: 20 maart, 13:52 GMT/UTC
- 2031: 20 maart, 19:41 GMT/UTC
Zuidelijk halfrond
- 2027: 23 september, 06:02 GMT/UTC
- 2028: 22 september, 11:45 GMT/UTC
- 2029: 22 september, 17:38 GMT/UTC
- 2030: 22 september, 23:27 GMT/UTC
- 2031: 23 september, 05:15 GMT/UTC
Wanneer is de eerste lentedag in 2027: twee manieren om die te bepalen
Op het noordelijk halfrond begint de lente bij de maart-equinox, op 20 of 21 maart 2027, afhankelijk van de tijdzone. Op het zuidelijk halfrond begint ze op 22 of 23 september 2027, afhankelijk van de tijdzone. Dit is de astronomische methode, waarbij equinoxen de overgang van winter naar lente en van zomer naar herfst markeren. Deze data hangen af van de positie van de Aarde ten opzichte van de Zon en kunnen van jaar tot jaar veranderen.
Volgens de meteorologische methode begint de lente op 1 maart op het noordelijk halfrond en op 1 september op het zuidelijk halfrond. Deze methode is gebaseerd op de jaarlijkse temperatuurcyclus, volgt de gregoriaanse kalender en gebruikt vaste perioden van drie maanden, zodat maand- en seizoensstatistieken makkelijker kunnen worden vergeleken.
Dag en nacht even lang: de populairste mythe ontkracht
In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, zijn dag en nacht rond een equinox op de meeste plaatsen buiten de poolgebieden bijna, maar niet precies, even lang. Het verschil komt vooral door atmosferische refractie en de gebruikelijke definities van zonsopkomst en zonsondergang.
Atmosferische refractie
De atmosfeer van de Aarde breekt zonlicht en laat de Zon vlak bij de horizon iets hoger lijken dan haar werkelijke geometrische positie. Almanakken gaan aan de horizon meestal uit van een refractie van ongeveer 34 boogminuten, hoewel de werkelijke waarde per atmosferische toestand verschilt. Zoals het United States Naval Observatory uitlegt, vervroegt dit effect de schijnbare zonsopkomst en vertraagt het de schijnbare zonsondergang.
Definitie van zonsopkomst en zonsondergang
Als zonsopkomst en zonsondergang zouden worden gemeten wanneer het geometrische middelpunt van de Zon een ideale horizon passeert, en als de Aarde geen atmosfeer had, zouden dag en nacht elk 12 uur duren. In gangbare tabellen is zonsopkomst echter het moment waarop de bovenrand van de Zon voor het eerst verschijnt en zonsondergang het moment waarop diezelfde rand verdwijnt. Samen met de refractie voegt dit op de meeste plaatsen enkele minuten daglicht toe. Het precieze verschil hangt af van de breedtegraad, hoogte, plaatselijke horizon en atmosferische omstandigheden.
Daglengte tijdens de lente-equinox van 2027
Hier zijn enkele voorbeelden van de daglengte op de lokale datum van de lente-equinox van maart 2027. Het verschijnsel valt op 20 maart in Amsterdam, Brussel, Paramaribo, Willemstad en op de Noordpool (in UTC).
- Amsterdam, Nederland: ongeveer 12 uur en 9 minuten
- Brussel, België: ongeveer 12 uur en 9 minuten
- Paramaribo, Suriname: ongeveer 12 uur en 7 minuten
- Willemstad, Curaçao: ongeveer 12 uur en 7 minuten
- Noordpool (in UTC): ongeveer 24 uur*
*Rond de maart-equinox blijft de Zon bij beide polen dicht bij de horizon. Op de Noordpool vindt de schijnbare zonsopkomst enkele dagen vóór de equinox plaats en begint de pooldag; op de Zuidpool vindt de schijnbare zonsondergang enkele dagen na de equinox plaats en begint de poolnacht. De exacte schijnbare data hangen gedeeltelijk af van atmosferische refractie.
Equilux: dag en nacht even lang
De equilux is de datum waarop dag en nacht op een bepaalde plaats zo goed als even lang zijn. Op gematigde breedten valt die meestal enkele dagen vóór de lente-equinox en enkele dagen ná de herfstequinox. Anders dan de equinox, die wereldwijd op één exact moment plaatsvindt, hangt de datum van de equilux vooral af van de breedtegraad, maar ook van de plaatselijke horizon en de atmosferische omstandigheden.
Heel dicht bij de evenaar bestaat er volgens de gebruikelijke definities van zonsopkomst en zonsondergang mogelijk geen equilux: de dag kan er het hele jaar enkele minuten langer dan 12 uur blijven.
Wat kun je rond de lente-equinox waarnemen?
Volle maan en lente-equinox
Een equinox is een exact moment en geen waarneembaar object, maar de omliggende nachten bieden seizoensgebonden waarnemingsmogelijkheden. De volle maan die het dichtst bij een lente-equinox ligt, heeft geen universele astronomische naam. Op het noordelijk halfrond is de datum van Pasen gekoppeld aan een kerkelijke volle maan en een vaste kerkelijke equinox, die niet altijd samenvallen met de astronomische gebeurtenissen.
Op het noordelijk halfrond bereikt de volle maan die het dichtst bij de lente-equinox van 2027 ligt haar volle fase op 22 maart 2027 om 10:44 GMT/UTC. Op het zuidelijk halfrond bereikt de volle maan die het dichtst bij de lente-equinox van 2027 ligt haar volle fase op 15 september 2027 om 23:04 GMT/UTC (op 16 september in veel tijdzones ten oosten van Greenwich). Lees meer in onze artikelen over de volle maan van maart en de volle maan van september.
Poollicht en lente-equinox
Geomagnetische activiteit kent een statistische halfjaarlijkse cyclus en is vaak sterker rond de equinoxen van maart en september. Dit kan de kans vergroten om noorderlicht (aurora borealis) of zuiderlicht (aurora australis) te zien, maar een equinox garandeert geen poollicht.
Een van de oorzaken is de seizoensgebonden stand van het aardmagnetisch veld ten opzichte van het interplanetaire magnetische veld, waardoor de zonnewind soms efficiënter energie kan overdragen aan de magnetosfeer van de Aarde. Er zijn ook voldoende zonnewindactiviteit, duisternis, een heldere hemel en een gunstige locatie nodig. Lees ons artikel over poollicht voor meer informatie.
Zodiakaal licht en lente-equinox
Op gematigde breedten bieden de weken rond de lente-equinox vaak goede omstandigheden om zodiakaal licht na de avondschemering te zien. Deze zwakke, piramidevormige gloed rijst na het einde van de avondschemering boven de westelijke horizon uit. Rond de herfstequinox is hij meestal makkelijker vóór zonsopkomst waar te nemen.
Zodiakaal licht is zonlicht dat wordt verstrooid door stofdeeltjes die in het binnenste deel van het Zonnestelsel om de Zon draaien. Kies een donkere plek zonder maanlicht en met vrij zicht op de horizon. Ontdek in ons artikel waar deze stofdeeltjes vandaan komen en hoe je zodiakaal licht kunt zien.
Lente-equinox 2027: veelgestelde vragen
Wanneer begint de lente in 2027?
Op het noordelijk halfrond begint de astronomische lente op 20 of 21 maart 2027, afhankelijk van de tijdzone, bij de maart-equinox. De meteorologische lente begint op 1 maart.
Op het zuidelijk halfrond markeert maart het begin van de herfst; de volgende lente begint daar bij de september-equinox, op 22 of 23 september 2027, afhankelijk van de tijdzone.
Astronomen gebruiken equinoxen en zonnewenden als overgangspunten tussen de seizoenen, terwijl meteorologen vaste perioden van drie maanden hanteren. Lees ons artikel over astronomische seizoenen voor meer informatie.
Wanneer is de eerste lentedag van 2027 in Nederland?
In Nederland begint de astronomische lente op 20 maart 2027 om 21:25 CET. Volgens de meteorologische definitie begint de lente eerder, op 1 maart 2027.
Wanneer is de eerste lentedag van 2027 in België?
In België begint de astronomische lente op 20 maart 2027 om 21:25 CET. Volgens de meteorologische definitie begint de lente op 1 maart 2027.
Wanneer is de eerste lentedag van 2027 in Suriname?
In Suriname begint de astronomische lente op 20 maart 2027 om 17:25 SRT. Het land verzet de klok niet per seizoen.
Wanneer is de eerste lentedag van 2027 in het Caribische deel van het Koninkrijk?
In het Caribische deel van het Koninkrijk begint de astronomische lente op 20 maart 2027 om 16:25 AST. De eilanden gebruiken het hele jaar Atlantische standaardtijd.
Valt de lente-equinox van 2027 op 20 of 21 maart?
Beide data kunnen kloppen: het hangt af van de tijdzone. De equinox zelf is één wereldwijd moment, op 20 maart 2027 om 20:25 GMT/UTC. In Nederland, België, Suriname en het Caribische deel van het Koninkrijk is het dan nog 20 maart; in tijdzones ver genoeg ten oosten van UTC is het al 21 maart.
Wat is de eerste volle maan na de lente-equinox van 2027?
Op het noordelijk halfrond bereikt de eerste astronomische volle maan na de lente-equinox haar volle fase op 22 maart 2027 om 10:44 GMT/UTC. Westerse christelijke kerken berekenen Pasen aan de hand van een kerkelijke volle maan die met tabellen wordt bepaald en niet altijd samenvalt met de astronomische volle maan. Volgens deze regels valt het westerse Pasen in 2027 op 28 maart. Lees meer in ons artikel over de volle maan van maart.
Ter vergelijking: op het zuidelijk halfrond bereikt de eerste volle maan na de lente-equinox van september haar volle fase op 15 oktober 2027 om 13:47 GMT/UTC. De dichtstbijzijnde volle maan valt vóór die equinox, op 15 september 2027 om 23:04 GMT/UTC (op 16 september in veel tijdzones ten oosten van Greenwich). Lees meer in ons artikel over de volle maan van oktober.
Wanneer begint de zomertijd in 2027?
In sommige regio’s begint de zomertijd rond het begin van de lente, maar niet op het moment van de equinox. In Nederland en België begint die op zondag 28 maart 2027: om 02:00 CET gaat de klok vooruit naar 03:00 CEST. Suriname en het Caribische deel van het Koninkrijk verzetten de klok niet per seizoen.
Zijn dag en nacht tijdens de equinox echt even lang?
Niet precies. Op de meeste plaatsen buiten de poolgebieden duurt de dag op de datum van de equinox enkele minuten langer dan 12 uur. Dat komt doordat atmosferische refractie en de gebruikelijke definities van zonsopkomst en zonsondergang de schijnbare momenten veranderen waarop de Zon de horizon passeert. De datum waarop dag en nacht het meest op elkaar lijken, heet de equilux en verschilt per locatie. Bekijk onze infographic over equinoxen voor een visuele uitleg.
Wanneer is de lentezonnewende van 2027?
Een ‘lentezonnewende’ bestaat niet; de juiste term is lente-equinox. Op het noordelijk halfrond vindt deze plaats op 20 maart 2027 om 20:25 GMT/UTC. Op het zuidelijk halfrond vindt de volgende lente-equinox plaats op 23 september 2027 om 06:02 GMT/UTC. Onthoud: zonnewenden vinden plaats in juni en december, terwijl equinoxen in maart en september plaatsvinden. Test je kennis met onze quiz over equinoxen en zonnewenden.
Betekent de lente-equinox dat het meteen warm wordt?
Niet noodzakelijk. De lente-equinox is een astronomische gebeurtenis en geen weersomslag van de ene dag op de andere: de daglengte neemt doorgaans verder toe in het halfrond waar de lente begint, maar de temperatuur stijgt niet onmiddellijk. Land en oceanen hebben tijd nodig om na de winter op te warmen, waardoor seizoensgebonden temperaturen achterlopen op veranderingen in het zonlicht. In Nederland en België kunnen rond de maart-equinox nog koude dagen voorkomen; in Suriname en het Caribische deel van het Koninkrijk zijn regen- en droogtecycli vaak duidelijker dan een temperatuurverandering. Hoewel de equinox het begin van de astronomische lente markeert, volgt warm weer zijn eigen kalender.
Hebben andere planeten ook equinoxen en zonnewenden?
Alle planeten hebben een rotatieas en kennen equinoxen en zonnewenden, al is de ashelling niet de enige factor die hun seizoenen bepaalt. Venus draait retrograde; haar conventionele obliquiteit is ongeveer 177,4°, wat overeenkomt met een as die slechts circa 2,6° van een omgekeerde stand afwijkt. De obliquiteit van Jupiter is ongeveer 3,1°. Seizoensveranderingen door de ashelling zijn op beide planeten dus klein.
Mars, Saturnus en Neptunus hebben ashellingen die vergelijkbaar zijn met die van de Aarde: respectievelijk ongeveer 25,2°, 26,7° en 28,3°. Tijdens een equinox van Saturnus verlicht de Zon de ringen van opzij; daardoor ontvangen de hoofdringen weinig direct zonlicht en lijken ze uitzonderlijk donker. De Aarde kan ongeveer in dezelfde periode het ringvlak passeren, waardoor de ringen vanaf onze planeet vrijwel van opzij zichtbaar zijn, maar dat is een afzonderlijk geometrisch verschijnsel.
Uranus valt op door zijn extreme ashelling van ongeveer 98°. Rond een equinox van Uranus wisselen dag en nacht op het grootste deel van de planeet elkaar bij elke rotatie af; een rotatie duurt ongeveer 17 uur. Rond de zonnewenden blijft het ene poolgebied jarenlang naar de Zon gericht en voortdurend verlicht, terwijl het andere jarenlang in duisternis ligt.
Mercurius heeft de kleinste ashelling, ongeveer 0,03°, waardoor seizoenen als gevolg van de obliquiteit verwaarloosbaar zijn. Zijn excentrische baan veroorzaakt gedurende een Mercuriusjaar echter grote verschillen in de hoeveelheid ontvangen zonne-energie.
Wat is het verschil tussen een equinox en een zonnewende?
Er zijn drie belangrijke verschillen tussen een equinox en een zonnewende:
-
Bijna gelijke dag en nacht tegenover de langste of kortste dag. Rond een equinox zijn dag en nacht buiten de poolgebieden bijna even lang. Een zonnewende brengt in een halfrond de langste of kortste daglichtperiode van het jaar.
-
Periode van het jaar. Equinoxen vinden plaats in maart en september; zonnewenden in juni en december.
-
Positie van de Zon. Tijdens een equinox passeert de Zon de hemelevenaar. Tijdens een zonnewende bereikt ze haar noordelijkste of zuidelijkste declinatie.
Wil je testen wat je hebt geleerd? Doe onze quiz over equinoxen en zonnewenden.
Lente-equinox 2027: belangrijkste feiten
De volgende lente-equinox vindt plaats op 20 maart 2027 om 20:25 GMT/UTC — om 16:25 AST / 17:25 SRT / 21:25 CET — en markeert het begin van de astronomische lente op het noordelijk halfrond. Op het zuidelijk halfrond vindt de volgende lente-equinox plaats op 23 september 2027 om 06:02 GMT/UTC. Tijdens de maart-equinox passeert de Zon de hemelevenaar in noordelijke richting.
De lente-equinox markeert de overgang van winter naar lente. Daarna neemt de daglengte doorgaans toe en worden de nachten korter in het betrokken halfrond. Rond de equinox zijn dag en nacht buiten de poolgebieden bijna even lang, is geomagnetische activiteit statistisch vaak sterker en biedt de hemel na de avondschemering op gematigde breedten vaak goede omstandigheden om zodiakaal licht te zien.
Wil je het exacte tijdstip van de equinox voor jouw locatie weten? Bekijk het meteen in de app Sky Tonight!
Wat is een equinox? Ontdek meer
Nu je de lente-equinox kent, kun je ook het herfst-equivalent verkennen en ontdekken hoe beide met de zonnewenden samenhangen. Lees deze artikelen om beter te begrijpen waarom de seizoenen veranderen:
- Herfstequinox
- Wat zijn equinoxen?
- Wat zijn zonnewenden?
- Quiz: kun jij een equinox van een zonnewende onderscheiden? (Het is moeilijker dan het lijkt, tenzij je goed hebt opgelet.)
