Aurigiden 2026: de eerste meteorenzwerm van september
De Aurigiden zijn een minder bekende meteorenzwerm: meestal bescheiden, maar soms goed voor een aangename verrassing. Helaas zullen in 2026 de waarneemomstandigheden voor de Aurigiden ongunstig zijn door een heldere afnemende gibbeuze Maan. Toch loont het de moeite om op pad te gaan als je een paar heldere vallende sterren wilt meepikken — en de app Sky Tonight helpt je om het donkerste kijkmoment voor jouw locatie te kiezen.
Inhoud
- Aurigiden 2026: wanneer en waar kijken
- Wat weten we over de Aurigiden?
- Wat is een meteorenzwerm?
- Aurigiden 2026: samenvatting
Aurigiden 2026: wanneer en waar kijken
- Actief: 28 augustus – 5 september
- Maximum: 31 augustus – 1 september
- Meteoren per uur: 6
- Maanverlichting: ongeveer 80% tijdens het maximum
- Positie van de radiant: Voerman
- Moederlichaam: komeet C/1911 N1 (Kiess)
- Best zichtbaar vanaf: noordelijk halfrond
De Aurigiden zijn een zwakke meteorenzwerm die meestal slechts een handvol meteoren per uur oplevert. Heel soms veroorzaken ze korte uitbarstingen, maar in de meeste jaren zorgen ze voor een rustige, subtiele show.
Aurigiden 2026: verwachting van de zichtbaarheid
In 2026 bereiken de Aurigiden hun maximum ongeveer vier dagen na Volle Maan, waardoor alleen de helderste meteoren zichtbaar zullen zijn onder de sterk verlichte hemel. Wil je je kansen op vallende sterren vergroten, probeer je dan zo neer te zetten dat de Maan achter een boom of gebouw wordt afgeschermd.
Wanneer de Aurigiden 2026 bekijken
Dit jaar zijn de Aurigiden actief van 28 augustus tot 5 september en bereiken ze hun maximum in de nacht van 31 augustus op 1 september. In september vinden nog een paar andere meteorenzwermen plaats — bekijk ons speciale artikel om te zien wat deze maand nog meer te bieden heeft.
Hoeveel meteoren kun je verwachten?
In 2026 zullen de Aurigiden naar verwachting tot 6 meteoren per uur produceren onder ideale, donkere hemelcondities. De heldere Maan tijdens het piekmoment van de zwerm zal het aantal meteoren dat je daadwerkelijk ziet echter flink verminderen.
Waar naar Aurigiden te kijken
De radiant van de Aurigiden bevindt zich in het sterrenbeeld Voerman, dat in het noordoosten opkomt. Hoe hoger de radiant in de lucht, hoe meer meteoren je waarschijnlijk zult zien. De elevatie van de radiant zal variëren afhankelijk van je locatie.
Uitzicht vanuit het noordelijk halfrond
De Aurigiden zijn het beste te zien vanuit het noordelijk halfrond, waar hun radiant eerder op de nacht opkomt en hoger klimt. Begin je waarnemingen na 01:00 lokale tijd.
Uitzicht vanuit het zuidelijk halfrond
Op het zuidelijk halfrond komt de radiant vroeg in de ochtend op, rond 3-4 uur, en blijft dicht bij de horizon. Je hebt slechts een paar uur kijktijd voordat de zon opkomt.
Lees ook onze tips voor het bekijken van vallende sterren in een apart artikel. Voor een handige visuele gids, bekijk onze infografiek over meteorenzwermen.
Wat weten we over de Aurigiden?
De Aurigiden, historisch ook de Alpha-Aurigiden genoemd, zijn een kleine jaarlijkse meteorenzwerm die in 1935 werd geïdentificeerd door C. Hoffmeister en A. Teichgraeber. De radiant ligt in het sterrenbeeld Voerman, nabij Theta Aurigae (Mahasim); het moederlichaam van de zwerm is komeet C/1911 N1 (Kiess).
Incidentele uitbarstingen
De Aurigiden werden geïdentificeerd na een korte uitbarsting in de nacht van 31 augustus op 1 september 1935, toen waarnemers ongewoon hoge activiteit en talrijke heldere meteoren meldden. Sindsdien zijn in verschillende jaren andere kortstondige uitbarstingen geregistreerd, waaronder 1986, 1994, 2007 en 2019.
De uitbarsting van 2007 werd bijzonder goed waargenomen en bereikte een maximale ZHR van meer dan 100. Deze vond plaats toen de aarde een dicht stofspoor tegenkwam dat was achtergelaten door komeet C/1911 N1 (Kiess). In een kort daarna gepubliceerd rapport schatte de Europese Ruimtevaartorganisatie dat de aarde hetzelfde spoor na de ontmoeting van 2007 ongeveer zeven decennia lang niet op een vergelijkbare manier zou doorkruisen. Omdat uitbarstingen van de Aurigiden kort duren en de waarnemingsdekking niet altijd volledig was, zijn sommige mogelijk onopgemerkt gebleven.
Waarom zijn uitbarstingen van de Aurigiden zeldzaam?
De Aurigiden keren elk jaar terug en produceren gewoonlijk een ZHR van ongeveer 6. Bijzonder aan deze zwerm zijn de zeldzame, kortstondige uitbarstingen, die ontstaan wanneer de aarde een bijzonder dicht stofspoor tegenkomt dat door de moederkomeet is achtergelaten.
De activiteit van een meteorenzwerm hangt af van hoe het puin van een komeet of ander moederlichaam langs zijn baan is verdeeld. Wanneer een komeet de zon nadert, stoot hij stof en kleine deeltjes uit. Na verloop van tijd verspreidt dit puin zich langs de baan van de komeet en vormt het een meteoroïdenstroom. Elk jaar, wanneer de aarde zo’n stroom doorkruist, komen sommige deeltjes onze atmosfeer binnen en produceren ze meteoren. Veel bekende jaarlijkse meteorenzwermen houden verband met kortperiodieke kometen, die relatief vaak terugkeren naar het binnenste zonnestelsel en hun stromen aanvullen.
De Aurigiden zijn echter afkomstig van de langperiodieke komeet C/1911 N1 (Kiess), die ongeveer 2000 jaar nodig heeft voor één omloop rond de zon. Het oudere, verspreide puin veroorzaakt de zwakke jaarlijkse Aurigidenzwerm, terwijl dichtere stofsporen relatief smal blijven. De aarde doorkruist deze geconcentreerde sporen slechts af en toe, wat een korte maar spectaculaire toename van de meteooractiviteit veroorzaakt. In de meeste jaren beweegt de aarde door ijlere delen van de stroom, waardoor de Aurigiden veel minder actief blijven dan zwermen zoals de Perseïden of Orioniden.
De waarnemingscampagne
In 2007 organiseerden het NASA Ames Research Center en het SETI-instituut een waarnemingscampagne vanuit de lucht, de ‘Aurigids Multi-instrument Aircraft Campaign’ (Aurigids MAC). Deze campagne was een samenwerking van 24 wetenschappers uit verschillende landen en duurde van 30 augustus tot en met 2 september.
Binnen deze campagne werd gebruikgemaakt van visuele en spectroscopische waarnemingsmethoden en driehoeksmetingen. De campagne vanuit de lucht legde de uitbarsting succesvol vast, en een latere analyse van visuele waarnemingen vond een maximale ZHR van 132 ± 26. Radiowaarnemingen in Noord-Amerika en Scandinavië registreerden honderden tellingen.
Wat is een meteorenzwerm?
Het fenomeen dat we een meteorenzwerm noemen, doet zich voor wanneer de baan van de aarde door het puin of de stofkorrels gaat die zijn achtergelaten door een ruimtevoorwerp, meestal een komeet. De deeltjes komen met hoge snelheid de aardatmosfeer binnen en ondergaan snel ablatie, waardoor lichtstrepen ontstaan. Meteorenzwermen bieden een spectaculair gezicht voor waarnemers op aarde en geven astronomen een perfecte kans om informatie te verzamelen over een bepaalde komeet.
Om een meteorenzwerm goed te observeren, moet je weten:
- de activiteitsperiode en pieknacht,
- de locatie van de radiant (een punt in de lucht vanwaar meteoren lijken te verschijnen),
- de ZHR (het verwachte aantal meteoren per uur),
- en de maanfase (sterk maanlicht kan meteoren uitwassen, dus het is het beste om je observaties te plannen rond de Nieuwe Maan of na de maansondergang).
We hebben al deze informatie in detail beschreven in ons artikel, maar als je het liever direct toegankelijk hebt op je apparaat, download dan de Sky Tonight app. Het bevat een uitgebreide lijst van meteorenzwermen, inclusief hun activiteitsperioden en piekdatums, samen met een maankalender en een interactieve sterrenkaart die je kan helpen de radiant in de lucht vanaf jouw locatie te vinden.
Aurigiden 2026: samenvatting
In 2026 bereiken de Aurigiden hun piek in de nacht van 31 augustus op 1 september. Dit jaar schijnt de Maan fel tijdens het maximum, waardoor waarschijnlijk alleen de meest heldere meteoren te zien zijn. Als je gaat kijken, zoek dan een zo donker mogelijke plek, kijk ver weg van de Maan en observeer laat in de nacht of in de vroege ochtenduurtjes, wanneer de radiant hoger aan de hemel staat. Gebruik Star Walk 2 of Sky Tonight om het beste waarneemmoment voor jouw locatie te bepalen en op de hoogte te blijven van andere astronomische evenementen. Test bovendien hoe goed jij bent in het spotten van vallende sterren door de quiz te doen!
Wij wensen je heldere luchten en gelukkige observaties!
