Tauriden 2026: piekdata en waar je ze kunt zien
De meteorenzwermen van de Tauriden zijn er weer! De Zuidelijke Tauriden bereiken hun maximum op 4–5 november. Ongeveer een week later pieken de Noordelijke Tauriden op 11–12 november. Beide zwermen staan bekend om langzame meteoren en af en toe een vuurbol. In 2026 zal het maanlicht rond hun piekdata weinig hinder veroorzaken.
Plan je meteorenavond met Sky Tonight: zoek de radiant van elke zwerm op, controleer wanneer de maan op jouw locatie opkomt of ondergaat en kies de donkerste uren voor de beste kans om Tauriden te zien.
Inhoud
- Zuidelijke en Noordelijke Tauriden in 2026
- Waar kun je de Tauriden zien?
- Hoe kun je de Tauriden bekijken?
- Zuidelijke en Noordelijke Tauriden: conclusie
Zuidelijke en Noordelijke Tauriden in 2026
De Tauriden zijn jaarlijks terugkerende meteorenzwermen die verband houden met het Enckecomplex. Volgens een hypothese ontstond dit complex toen een grote moederkomeet uiteenviel. Daarbij bleven komeet 2P/Encke, meerdere asteroïden en meteoroïdenstromen achter.
De Tauriden bestaan uit twee afzonderlijke meteorenzwermen: de Noordelijke en de Zuidelijke Tauriden. De Zuidelijke Tauriden zijn afkomstig van komeet Encke zelf. Vermoedelijk komen de Noordelijke Tauriden van een van de overgebleven asteroïden, asteroïde 2004 TG10.
Zowel de Zuidelijke als de Noordelijke Tauriden zijn relatief zwakke zwermen wat het aantal meteoren per uur betreft. Ze staan wel bekend om heldere, langzame meteoren en af en toe een vuurbol. De Zuidelijke Tauriden hebben een vroeg maximum op 12–13 oktober en een tweede maximum op 4–5 november. De Noordelijke Tauriden pieken op 11–12 november.
4–5 november 2026: Zuidelijke Tauriden
- Meteoren per uur¹: 5–10
- Maanfase: afnemende maansikkel
- Actieve periode: 20 september–20 november
- Vroeg maximum: 12–13 oktober
- Positie van de radiant: Stier
- Zichtbaar vanaf: beide halfronden
¹Het werkelijke aantal zichtbare meteoren hangt af van de hoogte van de radiant, de duisternis van de hemel en de waarneemomstandigheden. Het hier genoemde aantal meteoren per uur geldt voor ideale omstandigheden, met de radiant in het zenit.
De langdurige maar zwakke zwerm van de Zuidelijke Tauriden ontstaat door deeltjes die zijn achtergelaten door de periodieke komeet 2P/Encke. Na de komeet van Halley was dit de tweede komeet waarvan de periodieke terugkeer werd vastgesteld. De deeltjes van dit komeetpuin zijn groter dan gemiddeld en veroorzaken daardoor vaak heldere vuurbollen.
Waarneemomstandigheden voor de Zuidelijke Tauriden in 2026
Het novembermaximum van de Zuidelijke Tauriden valt onder over het algemeen gunstige omstandigheden: de afnemende maansikkel veroorzaakt weinig hinder. Plan je waarneming rond de plaatselijke middernacht, wanneer de radiant hoog aan de hemel staat. Later in de nacht kan de maan wel storen. Controleer daarom de plaatselijke maanopkomst voordat je een lange waarneemsessie plant. Op een plek met weinig lichtvervuiling kun je ook zwakkere meteoren zien.
De Tauriden hebben een breed maximum. Als je de genoemde pieknacht mist, mis je dus niet meteen de hele zwerm. Is het in de nacht van 4 op 5 november bewolkt, kies dan een heldere nacht kort ervoor of erna.
Het eerdere maximum van de Zuidelijke Tauriden vond rond 13 oktober 2026 plaats, met weinig hinder van de jonge, toenemende maansikkel.
11–12 november 2026: Noordelijke Tauriden
- Meteoren per uur: 5
- Maanfase: smalle toenemende maansikkel
- Actieve periode: 20 oktober–10 december
- Positie van de radiant: Stier
- Zichtbaar vanaf: beide halfronden
De Noordelijke Tauriden zijn vermoedelijk afkomstig van stofdeeltjes van een fragment uit het Enckecomplex dat bekendstaat als asteroïde 2004 TG10. We zien deze meteorenzwerm telkens wanneer de aarde door die deeltjesstroom trekt.
Waarneemomstandigheden voor de Noordelijke Tauriden in 2026
In 2026 bereiken de Noordelijke Tauriden naar verwachting hun maximum op 11–12 november, terwijl de toenemende maansikkel de waarnemingen niet zal hinderen. De smalle sikkel gaat in de loop van de avond onder, zodat de uren rond middernacht grotendeels vrij blijven van maanlicht.
De activiteit van de zwerm kan ongeveer tien dagen, van begin tot half november, dicht bij het maximum blijven. Dat biedt meerdere goede kansen om te kijken. De nieuwe maan op 9 november zorgt voor een donkere hemel, waardoor deze periode ideaal is om de kenmerkende langzame, heldere meteoren van de Noordelijke Tauriden te zien.
Waar kun je de Tauriden zien?
Rond hun novembermaxima lijken de meteoren van de Noordelijke en Zuidelijke Tauriden uit verschillende delen van het sterrenbeeld Stier te komen. De radiant van de Noordelijke Tauriden ligt dichter bij de Plejaden, terwijl die van de Zuidelijke Tauriden verder naar het zuiden ligt, in de buurt van de ster Xi Tauri.
De Zuidelijke Tauriden hebben ook een eerder maximum in oktober, wanneer hun radiant in de Walvis staat. Terwijl de radiant langzaam langs de hemel verschuift, beweegt hij naar de Ram en vervolgens, tegen begin november, naar de Stier.
Wacht voor de beste waarneming totdat de radianten ruim boven de horizon staan, meestal rond de plaatselijke middernacht. Kijk er alleen niet recht naar: houd een groot, donker deel van de hemel in beeld. Meteoren kunnen ver van hun radiant verschijnen en hun lichtsporen lijken doorgaans langer naarmate ze verder van de radiant staan.
De Tauriden zijn vanaf beide halfronden zichtbaar, al komen hun radianten op noordelijke breedten doorgaans hoger aan de hemel. Het zijn kleine zwermen met relatief weinig meteoren per uur, maar hun langzame meteoren en af en toe een heldere vuurbol maken ze aantrekkelijke onderwerpen voor astrofotografie.
De asteroïdenzwerm van de Tauriden: gevaarlijk voor de aarde?
Vermoedelijk heeft de moederkomeet van de Tauriden, 2P/Encke, ook het Tauridenzwermcomplex voortgebracht. Het Tauridencomplex bevat een concentratie meteoroïden die de resonante Tauridenzwerm wordt genoemd. Anders dan de gewone Tauridenstromen, die de aarde ieder jaar tegenkomt, komt deze zwerm in bepaalde jaren dichter bij onze planeet. Astronomen houden dit gebied al lang in de gaten, omdat het een aanzienlijk aantal grote asteroïden van ongeveer een kilometer of meer zou kunnen bevatten. Een hypothese brengt zelfs het object dat in 1908 de Toengoeska-explosie in de atmosfeer veroorzaakte in verband met het Tauridencomplex. Het Toengoeska-object was zelf relatief klein, met een doorsnede van ongeveer 50 tot 100 meter, maar grotere objecten kunnen verwoesting op regionale schaal veroorzaken als ze met de aarde botsen.
Lange tijd was onduidelijk hoeveel grote objecten de Tauridenzwerm werkelijk zou kunnen bevatten. Een recent onderzoek van de Universiteit van Maryland suggereert dat de dreiging kleiner kan zijn dan eerder werd gevreesd: de onderzoekers schatten dat de zwerm hooguit ongeveer 9 tot 14 objecten met een doorsnede van minstens 100 meter bevat, aanzienlijk minder dan sommige eerdere schattingen. Dat is geruststellend voor de bescherming van de aarde tegen inslagen, al benadrukken de auteurs nog steeds het belang van verdere waarnemingen en betere detectiemethoden.
Een ander recent onderzoek suggereert dat de aarde in 2032 door een dichter deel van de puinstroom van de Tauriden zou kunnen trekken. Volgens het onderzoek kan daardoor meer komeetmateriaal de aardatmosfeer binnenkomen en kan de kans op explosies in de atmosfeer, veroorzaakt door binnendringende objecten, in 2032 en 2036 toenemen.
Vormt de Tauridenzwerm dan een direct gevaar? Het huidige onderzoek wijst er niet op dat een grote inslag van een object uit de zwerm wordt verwacht. Het Tauridencomplex blijft wel wetenschappelijk belangrijk, omdat het puin van zeer uiteenlopende afmetingen bevat: van gewone deeltjes die meteoren veroorzaken tot veel grotere hemellichamen die astronomen blijven volgen.
Lees ons artikel over dit onderwerp om te ontdekken hoe astronomen mogelijk gevaarlijke objecten opsporen en wat er kan worden gedaan als er ooit een op ramkoers met de aarde wordt gevonden.
Hoe kun je de Tauriden bekijken?
Bekijk de Tauriden met het blote oog: verrekijkers en telescopen beperken je gezichtsveld. Deze tips helpen je om meer uit je meteorenavond te halen:
-
Controleer de weersverwachting en de maanfase om de beste datum voor je waarneming te kiezen.
-
Gebruik sterrenkijkapps als gids. Onze apps Sky Tonight en Star Walk 2 helpen je om de radiant te vinden en geven belangrijke informatie over elke meteorenzwerm die je wilt bekijken.
-
Houd een zo groot mogelijk deel van de hemel in beeld. Zoek een donkere plek met een vrije horizon, ga op een deken liggen of leun achterover in een klapstoel en maak je klaar voor het hemelse schouwspel. Kijk iets naast de radiant om meteoren met langere, opvallendere lichtsporen te zien.
-
Bescherm je nachtzicht. Je ogen hebben tijd nodig om aan het donker te wennen en meer meteoren te kunnen zien. Gebruik een zaklamp met rood licht en de nachtmodus op je telefoon om die aanpassing te behouden.
-
Kleed je warm aan en neem warme dranken mee. Als je langere tijd meteoren bekijkt, kan het ’s nachts koud worden. Zorg dus dat je goed voorbereid bent en comfortabel kunt blijven kijken.
Meer tips voor het bekijken van meteorenzwermen vind je in ons artikel over dit onderwerp. Test met de quiz over het spotten van vallende sterren of je overal aan hebt gedacht.
Zuidelijke en Noordelijke Tauriden: conclusie
In 2026 bieden de Tauriden gunstige waarneemomstandigheden: beide takken pieken bij een grotendeels donkere hemel. Het zijn weliswaar kleine meteorenzwermen — onder ideale omstandigheden ongeveer 5–10 meteoren per uur voor de Zuidelijke Tauriden en ongeveer 5 per uur voor de Noordelijke — maar hun langzame, heldere meteoren en af en toe een vuurbol maken het wachten de moeite waard voor geduldige waarnemers en astrofotografen op beide halfronden.
Gebruik de app Sky Tonight om de radianten van beide Tauridenzwermen te vinden, te controleren wanneer ze vanaf jouw locatie het hoogst staan, de maanopkomst en maanondergang te bekijken en de donkerste uren te kiezen. Stel een herinnering in voor de maxima, ga op het juiste moment naar buiten en kijk uit naar langzame Tauridenmeteoren en, met wat geluk, een heldere vuurbol.
Wil je nog meer kansen om vallende sterren te zien? Bekijk dan onze gids voor meteorenzwermen in november.
