Vallende sterren in maart–juni 2027: Gamma-Normiden, April-Lyriden, Eta-Aquariden en meer
Van maart tot juni 2027 kunnen sterrenkijkers verschillende meteorenzwermen volgen, van bekende jaarlijkse verschijningen tot zwakkere zwermen die misschien voor verrassingen zorgen. Een van de hoogtepunten zijn de April-Lyriden, met hun maximum op 22–23 april, al zal fel maanlicht het waarnemen bemoeilijken. De Eta-Aquariden bereiken hun maximum op 6 mei, bij nieuwe maan. In juni bieden de Dag-Arietiden nog een kans om vlak voor zonsopkomst vallende sterren te zien.
Inhoud
- Meteorenzwermen in maart 2027
- Meteorenzwermen in april 2027
- Meteorenzwermen in mei 2027
- Meteorenzwermen in juni 2027
- Tips voor het bekijken van meteorenzwermen deze maand
- Meteorenzwermen van maart tot juni: overzicht
Deze gids behandelt de data van de maxima, verwachte aantallen meteoren, waarneemomstandigheden en tips voor de zwermen van maart tot juni 2027. Gebruik de Sky Tonight-app om de radiant van elke zwerm aan jouw hemel te vinden en herinneringen voor komende maxima in te stellen.
Meteorenzwermen in maart 2027
Maart is een rustige maand voor meteoren: geen enkele grote jaarlijkse zwerm bereikt dan zijn maximum. Toch kun je een paar vallende sterren uit kleinere zwermen zien:
- Xi-Herculiden: maximum rond 12 maart; een zwakke zwerm die het best vanaf het noordelijk halfrond te zien is, met gunstige maanomstandigheden in 2027.
- Gamma-Normiden: maximum rond 14 maart; een kleine zwerm die gunstiger is voor waarnemers op het zuidelijk halfrond.
- Eta-Virginiden: maximum rond 18 maart; een zwakke zwerm die af en toe heldere vuurbollen voortbrengt, maar dit jaar stoort de heldere wassende maan.
- Mogelijke activiteit van komeet 252P/LINEAR: 31 maart–2 april; astronomen hebben ontmoetingen met verschillende stofsporen berekend, maar eventuele meteooractiviteit blijft onzeker.
De aantallen per uur hieronder zijn ZHR-waarden: gestandaardiseerde aantallen voor een radiant recht boven je hoofd en een zeer donkere, heldere hemel. Het werkelijke aantal hangt af van de hoogte van de radiant, het maanlicht en de plaatselijke omstandigheden en ligt meestal lager.
12 maart: Xi-Herculiden
- Aanduiding: 346 XHE
- Meteoren/uur: <2
- Maanfase: wassende sikkelmaan
- Datum van het maximum: 12 maart
- Actief: 6–20 maart
- Locatie van de radiant: Hercules
- Het best zichtbaar vanaf: het noordelijk halfrond
De Xi-Herculiden (ξ-Herculiden) zijn een weinig onderzochte meteorenzwerm die doorgaans slechts een handvol meteoren oplevert. De zwerm werd in 2009 voor het eerst herkend in gegevens van videonetwerken voor meteoorwaarnemingen. Astronomen weten dat de meteoren uit een radiant in Hercules lijken te komen en met ongeveer 35 km/s de atmosfeer binnendringen, maar veel details blijven onzeker.
Waarneemverwachting: Xi-Herculiden
In 2027 bereiken de Xi-Herculiden hun maximum slechts vier dagen na nieuwe maan. De wassende sikkelmaan gaat vóór middernacht onder, waardoor de hemel later in de nacht donkerder is. Dat zorgt voor vrij gunstige omstandigheden, vooral op het noordelijk halfrond.
De Xi-Herculiden blijven echter een zeer zwakke zwerm: verwacht alleen af en toe een meteoor. Kies voor de beste kans een donkere plek en kijk laat in de nacht en in de uren voor zonsopkomst, wanneer de radiant in Hercules hoger staat.
14 maart: Gamma-Normiden
- Aanduiding: 118 GNO
- Meteoren/uur: 6
- Maanfase: wassende sikkelmaan
- Datum van het maximum: 14 maart
- Actief: 25 februari–28 maart
- Locatie van de radiant: Winkelhaak
- Het best zichtbaar vanaf: het zuidelijk halfrond
De Gamma-Normiden (γ-Normiden) vormen een zwakke zwerm met een slecht afgebakende activiteitsperiode. Ook het moederlichaam is onbekend. Uit een IMO-analyse over 1988–2007 bleek een gemiddelde van ongeveer 6 meteoren per uur tijdens het maximum en minder dan 3 per uur tijdens de rest van de actieve periode.
Waarneemverwachting: Gamma-Normiden
In 2027 wordt het maximum van de Gamma-Normiden één dag vóór het eerste kwartier verwacht. De wassende sikkelmaan verlicht de avondhemel, maar na middernacht zouden de omstandigheden moeten verbeteren. De zwerm is het best te zien vanaf het zuidelijk halfrond, waar de radiant in de Winkelhaak vóór zonsopkomst hoger klimt.
18 maart: Eta-Virginiden
- Aanduiding: 011 EVI
- Meteoren/uur: <2
- Maanfase: wassende maan (meer dan half verlicht)
- Datum van het maximum: 18 maart
- Actief: 8–25 maart
- Locatie van de radiant: Maagd
- Het best zichtbaar vanaf: beide halfronden
De Eta-Virginiden zijn een zwakke zwerm, maar kunnen toch de moeite waard zijn: ze tellen weinig zwakke meteoren, maar leveren soms heldere vuurbollen op. Een onderzoek uit 2026 naar de Eta-Virginiden, op basis van gegevens van het Europese vuurbollennetwerk, bevestigde een activiteitscyclus van ongeveer vier jaar. De onderzoekers ontdekten ook dat de fysieke eigenschappen van de meteoroïden lijken op die van de Geminiden, wat op een waarschijnlijke oorsprong bij een planetoïde wijst. Het precieze moederlichaam blijft onbekend.
Waarneemverwachting: Eta-Virginiden
In 2027 bereiken de Eta-Virginiden hun maximum bij een wassende maan die meer dan half verlicht is. Door het maanlicht zijn zwakke meteoren moeilijk te zien, vooral vroeg in de nacht.
Recent onderzoek liet zien dat de activiteit van de Eta-Virginiden een cyclus van ongeveer vier jaar volgt: twee actievere jaren worden gevolgd door twee rustigere. Als dat patroon doorzet, wordt 2027 waarschijnlijk geen bijzonder actief jaar. Toch kun je af en toe een heldere meteoor zien. Kijk na middernacht, wanneer de radiant in de Maagd hoger staat, en probeer de maan achter een boom of heuvel te verbergen.
31 maart–2 april: mogelijke meteooractiviteit van komeet 252P/LINEAR
Astronomen hebben een mogelijke kans op meteoorwaarnemingen gevonden voor eind maart en begin april 2027. Volgens de International Meteor Organization kan de aarde dicht langs verschillende oude stofsporen van komeet 252P/LINEAR trekken.
De eerste mogelijke ontmoeting wordt verwacht op 31 maart tussen 14:00 en 16:00 UTC, al is de voorspelde stofconcentratie erg laag. Een mogelijk interessantere ontmoeting kan volgen op 1–2 april.
Twee modellen geven verschillende tijdstippen voor die tweede ontmoeting: 1 april om 19:39 UTC en 2 april om 02:55 UTC. De activiteit kan 10–20 meteoren per uur onder ideale omstandigheden bereiken, maar het stofspoor is sterk verstoord. Zowel het tijdstip als de sterkte blijft dus onzeker.
Eventuele meteoren zouden uit een punt op ongeveer 4° van Rigel in het gebied van Orion lijken te komen. Rond 31 maart–2 april komt de afnemende sikkelmaan pas laat in de nacht op, zodat er meerdere uren duisternis overblijven.
Een verhoogde activiteit is niet gegarandeerd. Het gaat om een voorspelling op basis van modellen van stofsporen, niet om een bevestigde jaarlijkse meteorenzwerm.
Meteorenzwermen in april 2027
April brengt twee opvallende zwermen: de April-Lyriden, met hun maximum op 22–23 april, en de Pi-Puppiden, die rond 24 april pieken. De Lyriden zijn het best zichtbaar vanaf het noordelijk halfrond, maar de heldere afnemende maan, die nog meer dan half verlicht is, stoort de waarnemingen. De Pi-Puppiden zijn gunstiger voor het zuidelijk halfrond en bieden betere omstandigheden. Hun radiant staat ’s avonds gunstig, zodat je na het invallen van de duisternis en vóór maansopkomst enkele meteoren kunt zien.
23 april: April-Lyriden
- Aanduiding: 006 LYR
- Meteoren/uur: 18
- Maanfase: heldere afnemende maan (meer dan half verlicht)
- Datum van het maximum: 23 april
- Actief: 14–30 april
- Locatie van de radiant: Hercules, ongeveer 8° ten zuidwesten van Wega in de Lier (RK 271°, Dec +34°)
- Het best zichtbaar vanaf: het noordelijk halfrond
De April-Lyriden behoren tot de oudste bekende meteorenzwermen en worden al sinds 687 v.Chr. waargenomen. Hoewel de zwerm naar de Lier is genoemd, ligt de radiant in het naburige sterrenbeeld Hercules, ongeveer 8° ten zuidwesten van de heldere ster Wega. De meteoren zijn brokstukken van de langperiodieke komeet C/1861 G1 Thatcher. Tijdens het maximum zijn er gewoonlijk 5 tot 20 meteoren per uur, maar de zwerm kan uitbarstingen tot 100 meteoren per uur vertonen, zoals gemeld in 1803 (Virginia), 1922 (Griekenland), 1945 (Japan) en 1982 (Verenigde Staten). De volgende uitbarsting wordt in 2042 verwacht; hopelijk houden we je dan nog steeds op de hoogte via onze website of de Sky Tonight-app.
Waarneemverwachting: April-Lyriden
In 2027 wordt het maximum van de April-Lyriden verwacht rond 01:40 UTC op 23 april, slechts drie dagen na volle maan. Fel maanlicht zal het waarnemen dus bemoeilijken en veel zwakke meteoren aan het zicht onttrekken. Kijk voor de beste kansen laat in de nacht en vóór zonsopkomst, wanneer de radiant hoog staat, en probeer het directe maanlicht af te schermen met een gebouw, boom of heuvel.
Bekijk onze uitgebreide gids voor de April-Lyriden om zo veel mogelijk uit je waarnemingen te halen.
24 april: Pi-Puppiden
- Aanduiding: 137 PPU
- Meteoren/uur: Wisselend
- Maanfase: afnemende maan (meer dan half verlicht)
- Datum van het maximum: 24 april
- Actief: 15–28 april
- Locatie van de radiant: Achtersteven
- Het best zichtbaar vanaf: het zuidelijk halfrond
De Pi-Puppiden (π-Puppiden) werden in 1972 ontdekt en worden in verband gebracht met komeet 26P/Grigg-Skjellerup. In 1977 en 1982 vertoonden ze opvallende activiteit, met ongeveer 40 meteoren per uur. In 1983 werd een aantal van circa 13 per uur gemeld. Waarnemingen uit 2018 en 2019 wijzen op lage, maar nog aantoonbare activiteit.
Waarneemverwachting: Pi-Puppiden
In 2027 bereiken de Pi-Puppiden hun maximum rond 24 april, vier dagen na volle maan. Toch kunnen de omstandigheden beter zijn dan ze lijken: de radiant staat ’s avonds het gunstigst, wanneer de afnemende maan, die nog meer dan half verlicht is, op veel plaatsen nog niet is opgekomen. Zoek een donkere waarneemplek en begin ’s avonds, vóór maansopkomst.
Minder bekende meteorenzwermen in april 2027
Ook op nachten zonder grote actieve zwerm kun je enkele meteoren zien, vooral onder een donkere hemel. Sommige zijn sporadische meteoren, die bij geen enkele bekende zwerm horen; andere kunnen afkomstig zijn van minder bekende zwakke meteorenzwermen. Hieronder vind je een lijst van zulke rustige zwermen. Ze leveren allemaal minder dan 2 meteoren per uur op.
| Meteorenzwerm | Activiteit | Datum van het maximum | Maanfase | Locatie van de radiant |
|---|---|---|---|---|
| Zeta-Cygniden (ZCY) | 21 maart–1 mei | 6 april | nieuwe maan | Zwaan |
| April-Epsilon-Delphiniden (AED) | 31 maart–19 april | 10 april | wassende sikkelmaan | Dolfijn |
| Phi-Serpentiden (PSR) | 13–17 april | 15 april | wassende maan (meer dan half verlicht) | Kop van de Slang |
| Alfa-Virginiden (AVB) | 6 april–1 mei | 15 april | wassende maan (meer dan half verlicht) | Maagd |
| Nu-Cygniden (NCY) | 22 maart–23 april | 21 april | heldere afnemende maan (meer dan half verlicht) | Zwaan |
| H-Virginiden (HVI) | 24 april–4 mei | 29 april | afnemende sikkelmaan | Maagd |
| April-Rho-Cygniden (ARC) | 20 april–11 mei | 30 april | afnemende sikkelmaan | Zwaan |
Meteorenzwermen in mei 2027
Mei biedt enkele van de beste waarneemomstandigheden van deze periode. De Eta-Aquariden zijn het hoogtepunt: ze pieken op 6 mei bij nieuwe maan, een uitstekende kans om meteoren te bekijken, vooral op het zuidelijk halfrond. De veel zwakkere Eta-Lyriden volgen rond 11 mei, eveneens met gunstige maanomstandigheden.
6 mei: Eta-Aquariden
- Aanduiding: 031 ETA
- Meteoren/uur: 50
- Maanfase: nieuwe maan
- Datum van het maximum: 6 mei
- Actief: 19 april–28 mei
- Locatie van de radiant: Waterman
- Het best zichtbaar vanaf: het zuidelijk halfrond
De Eta-Aquariden (η-Aquariden) zijn de sterkste meteorenzwerm die in mei zichtbaar is. Ze brengen snelle meteoren voort, vaak met nalichtende sporen, en zijn op hun best op het zuidelijk halfrond en op tropische breedten. Op het noordelijk halfrond zie je eerder aardscheerders: meteoren met lange, schijnbaar trage banen laag boven de horizon, alsof ze langs het aardoppervlak scheren.
De moederkomeet van de Eta-Aquariden is 1P/Halley, een van de bekendste kometen. Brokstukken die de komeet eeuwen geleden heeft achtergelaten vormen een meteoroïdenstroom die de aarde in mei ontmoet als de Eta-Aquariden en in oktober als de Orioniden.
Waarneemverwachting: Eta-Aquariden
In 2027 wordt het maximum van de Eta-Aquariden verwacht rond 09:00 UTC op 6 mei, bij nieuwe maan. De omstandigheden zijn uitstekend, met vrijwel geen maanlicht dat het zicht op de meteoren stoort.
De beste tijd om te kijken is in de uren vóór zonsopkomst, wanneer de radiant in de Waterman hoger klimt. De zwerm is gunstiger voor het zuidelijk halfrond, waar meer meteoren aan een donkere hemel te zien kunnen zijn. Op het noordelijk halfrond zijn de omstandigheden doorgaans het best ten zuiden van ongeveer 40° N, al liggen de aantallen lager.
De Eta-Aquariden hebben bovendien een brede periode van verhoogde activiteit: je hoeft dus niet alles op één nacht te zetten. Rond 3–10 mei worden goede kansen verwacht, vooral onder een donkere, heldere hemel.
Bekijk onze uitgebreide gids voor de Eta-Aquariden om zo veel mogelijk vallende sterren te zien.
11 mei: Eta-Lyriden
- Aanduiding: 145 ELY
- Meteoren/uur: 3
- Maanfase: wassende sikkelmaan
- Datum van het maximum: 11 mei
- Actief: 5–14 mei
- Locatie van de radiant: Lier
- Het best zichtbaar vanaf: het noordelijk halfrond
De Eta-Lyriden (η-Lyriden) zijn een zwakke meteorenzwerm die samenhangt met komeet C/1983 H1 (IRAS–Araki–Alcock). In mei 1983 passeerde de komeet de aarde op slechts 4,7 miljoen km, een van de kleinste ooit vastgelegde afstanden tussen een komeet en de aarde. De Eta-Lyriden leveren doorgaans maar ongeveer 3 meteoren per uur op. Door hun geringe activiteit zijn ze gemakkelijk met sporadische meteoren te verwarren.
Waarneemverwachting: Eta-Lyriden
In 2027 bereiken de Eta-Lyriden hun maximum rond 11 mei, bij een wassende sikkelmaan. De omstandigheden zijn zeer gunstig: de maan gaat vroeg onder, waardoor het grootste deel van de nacht donker blijft.
De zwerm is het best te zien vanaf het noordelijk halfrond, waar de radiant in de Lier de hele nacht op een bruikbare hoogte blijft. Met een gebruikelijk maximum van slechts 3 meteoren per uur vragen de Eta-Lyriden wel om geduld. Kies een donkere locatie en kijk laat in de nacht of vóór zonsopkomst voor de beste kans op enkele meteoren.
Meteorenzwermen in juni 2027
Het belangrijkste evenement van juni zijn de Dag-Arietiden, een van de sterkste dagzwermen van het jaar, met hun maximum rond 8–9 juni. Ook mogelijke activiteit van de Gamma-Delphiniden rond 11 juni is interessant om te volgen, al blijft die onzeker.
8–9 juni: Dag-Arietiden
- Aanduiding: 171 ARI
- Meteoren/uur: 30
- Maanfase: wassende sikkelmaan
- Datum van het maximum: 8–9 juni
- Actief: 14 mei–24 juni
- Locatie van de radiant: Ram
- Het best zichtbaar vanaf: beide halfronden
De Dag-Arietiden zijn de sterkste meteorenzwerm overdag van het jaar. De kometen 96P/Machholz en P/1999 J6 zijn voorgesteld als mogelijke moederlichamen.
Waarneemverwachting: Dag-Arietiden
In 2027 wordt het maximum van de Dag-Arietiden verwacht rond 8–9 juni, met weinig hinder van maanlicht vóór zonsopkomst. De kalender voor 2027 van de International Meteor Organization noemt 8 juni op basis van de referentiegegevens van het IAU Meteor Data Center. Hiroshi Ogawa’s analyse van radiowaarnemingen, samengevat in dezelfde kalender, wijst op 9 juni.
De grootste uitdaging bij de Dag-Arietiden is de zon: de radiant ligt er maar ongeveer 30° vandaan, waardoor de meeste meteoren overdag niet zichtbaar zijn.
De beste kans om enkele heldere Arietiden te zien is kort vóór zonsopkomst, zolang de hemel nog donker genoeg is. Kies een plek ver van stadslicht met een vrij uitzicht op de horizon en begin voordat de ochtendschemering te helder wordt.
Hoewel voor de Arietiden ongeveer 30 meteoren per uur wordt opgegeven, moet je niet verwachten er zoveel te zien. Een groot deel van de activiteit wordt met radio en radar waargenomen, in plaats van met het oog.
Lees in ons aparte artikel meer over andere meteorenzwermen overdag.
11 juni: Gamma-Delphiniden
- Aanduiding: 065 GDE
- Meteoren/uur: Onbekend
- Maanfase: eerste kwartier
- Mogelijke datum van het maximum: 11 juni
- Actief: 6–13 juni
- Locatie van de radiant: Dolfijn
- Het best zichtbaar vanaf: het noordelijk halfrond
De Gamma-Delphiniden (γ-Delphiniden) zijn een weinig onderzochte zwerm. Waarnemers in Maryland, Verenigde Staten, meldden ze in 1930, toen zij ondanks fel maanlicht een ongewone uitbarsting van vallende sterren zagen. Sindsdien is de zwerm zelden waargenomen en blijft de moederkomeet onbekend. Astronomen voorspelden nog een mogelijke uitbarsting in 2013, maar er werd geen duidelijke toename van de activiteit vastgesteld.
Waarneemverwachting: Gamma-Delphiniden
Volgens de International Meteor Organization zal de aarde op 11 juni rond 21:55 UTC dicht langs een door modellen voorspeld stofspoor van de Gamma-Delphiniden trekken. Een vergelijkbare ontmoeting in 2013 leverde geen merkbare uitbarsting op, maar de voorspelde afstand tot het stofspoor is in 2027 ongeveer half zo groot als in 2013.
De maan in het eerste kwartier verlicht op veel plaatsen de hemel, waardoor zwakke meteoren moeilijker zichtbaar zijn. De zwerm is gunstiger voor het noordelijk halfrond, waar de radiant in de Dolfijn hoger komt. In sommige regio’s kan de voorspelde ontmoeting echter overdag of tijdens de schemering plaatsvinden, dus de zichtbaarheid hangt af van je locatie.
Er is geen betrouwbaar aantal meteoren per uur voorspeld, en een uitbarsting is allerminst zeker. Toch hebben de Gamma-Delphiniden waarnemers eerder verrast, waardoor 11 juni interessant is voor toegewijde meteorenliefhebbers.
Tips voor het bekijken van meteorenzwermen deze maand
Klaar om vallende sterren te spotten? Leer de belangrijkste zaken in onze infographic en bekijk de basistips voor meteorenwaarnemers. Test daarna je kennis met onze quiz.
Gebruik ook de Sky Tonight-app om te ontdekken wanneer en waar je een zwerm kunt bekijken. Tik onderaan het scherm op het kalenderpictogram en open het tabblad Meteoren. Je ziet welke zwermen actief zijn in de gekozen maand; de data van de maxima zijn met stippen aangegeven. Kies een zwerm en tik op het blauwe doelpictogram naast de naam. De app toont waar de radiant om middernacht lokale tijd staat. Met het paneel Tijdmachine bovenaan het scherm kun je een ander tijdstip kiezen. Richt daarna je apparaat op de hemel en volg de witte pijl om de radiant aan de echte nachthemel te vinden.
Meteorenzwermen van maart tot juni: overzicht
Er zijn genoeg redenen om van maart tot juni 2027 de nachthemel in de gaten te houden. De Eta-Aquariden beloven de beste waarneemomstandigheden, vooral op het zuidelijk halfrond; de April-Lyriden kunnen geduldige waarnemers ondanks het maanlicht belonen met heldere meteoren. Juni brengt de bijzondere Dag-Arietiden, die je het best vlak vóór zonsopkomst bekijkt, en een mogelijke uitbarsting van de Gamma-Delphiniden: een onvoorspelbaar evenement dat voor een extra verrassing kan zorgen.
Wil je zoveel mogelijk vallende sterren zien? Observeer vanaf een donkere plek en gebruik Sky Tonight om te bepalen wanneer elke radiant het hoogst staat en je waarnemingen te plannen!
