De sterrenhemel begin november: welke astronomische gebeurtenissen zijn er van 2 tot 9 november 2026?
Van 2 tot 9 november 2026 kun je uitkijken naar de maan bij heldere planeten en sterren, de meteorenzwerm van de Zuidelijke Tauriden en een bijzondere uitdaging om vier sterrenstelsels in één nacht te zien. Deze periode eindigt bovendien met nieuwe maan, wat uitstekende omstandigheden oplevert om lichtzwakke deepskyobjecten op te sporen. Of je nu iets eenvoudigs met het blote oog wilt bekijken of een lastiger waarneemdoel zoekt, er valt genoeg te beleven! Gebruik de gratis app Sky Tonight om te zien welke gebeurtenissen vanaf jouw locatie zichtbaar zijn en wanneer je het beste kunt kijken.
Inhoud
- Astronomische gebeurtenissen begin november: een kort overzicht
- Astronomische gebeurtenissen begin november: de hemel van 2 tot 9 november 2026
- De maan begin november
- Planeten begin november 2026
- Astronomische gebeurtenissen begin november: de hoogtepunten
Astronomische gebeurtenissen begin november: een kort overzicht
Hier vind je de interessantste astronomische gebeurtenissen van 2 tot 9 november 2026, met de beste waarneemmomenten en de benodigde hulpmiddelen. Alle datums zijn gebaseerd op UTC+0; de lokale waarneemdatum kan afwijken. Bekijk de kalender van Sky Tonight om niets te missen. De app past de datums en tijden van gebeurtenissen automatisch aan je locatie aan.
Om je te helpen plannen, hebben we ook aangegeven hoe gemakkelijk elke gebeurtenis te zien is:
- 🟢 Goed — onder normale omstandigheden gemakkelijk met het blote oog te zien
- 🟡 Redelijk — zichtbaar, maar enige ervaring of optische hulpmiddelen kunnen nodig zijn
- 🔴 Slecht — moeilijk waarneembaar door ongunstige omstandigheden
- ⚫ Niet zichtbaar — de gebeurtenis is niet visueel waarneembaar
Houd er rekening mee dat sommige gebeurtenissen, vooral bedekkingen door de maan, alleen vanuit bepaalde gebieden zichtbaar zijn. De beoordelingen van bedekkingen in de tabel gelden voor die gebieden. Een kleine telescoop met een opening van ongeveer 80 mm is een praktisch beginpunt om maanbedekkingen te observeren.
| Datum | Gebeurtenis | Beste moment | Zichtbaarheid | Hulpmiddelen |
|---|---|---|---|---|
| 2–3 nov. | Maan bij Mars, Jupiter en Regulus | Tweede helft van de nacht / vóór zonsopkomst | 🟢 Goed | Blote oog |
| 2 nov. | Bedekking van Mars door de maan | Vóór de ochtendschemering | 🟡 Redelijk | Telescoop |
| 2–3 nov. | Bedekking van Jupiter door de maan | Vóór de ochtendschemering / overdag | 🟡 Redelijk | Verrekijker / telescoop |
| 3 nov. | Maan bij Regulus | Vóór de ochtendschemering | 🟢 Goed | Blote oog |
| 3 nov. | Bedekking van Regulus door de maan | Vóór de ochtendschemering / overdag | 🟡 Redelijk | Telescoop |
| 3–4 nov. | Maan, Jupiter en Algieba vormen een bijna gelijkzijdige driehoek | Vóór de ochtendschemering | 🟢 Goed | Blote oog |
| 4–5 nov. | Maximum van de Zuidelijke Tauriden | Tweede helft van de nacht | 🟢 Goed | Blote oog |
| 6–12 nov. | Vier sterrenstelsels in één nacht: LMC, SMC, Melkweg en M31 | Na zonsondergang | 🟡 Redelijk | Blote oog / verrekijker |
| 6–7 nov. | Maan bij Venus en Spica | Vóór zonsopkomst | 🔴 Slecht | Blote oog |
| 7 nov. | Bedekking van Venus door de maan | Ochtendschemering / overdag | 🔴 Slecht | Telescoop |
| 8–9 nov. | Venus bij Spica | Vóór zonsopkomst | 🔴 Slecht | Blote oog |
| 9 nov. | Nieuwe maan | – | ⚫ Niet zichtbaar | – |
Astronomische gebeurtenissen begin november: de hemel van 2 tot 9 november 2026
Laten we de hoogtepunten van deze week eens nader bekijken: wat kun je elke nacht zien, waar moet je kijken en hoe haal je het meeste uit je waarnemingen?
2–3 november: maan bij Mars, Jupiter en Regulus
Vóór de ochtendschemering op 2 en 3 november beweegt de afnemende maan door Leeuw, van Mars in de richting van de heldere Jupiter en Regulus, de helderste ster van Leeuw. Mars, Jupiter en Regulus vormen een opvallende lijn. De maan voegt zich bij dit patroon terwijl ze oostwaarts langs de hemel beweegt. Alle vier de objecten zijn met het blote oog zichtbaar, vooral in de tweede helft van de nacht en vóór zonsopkomst.
De maan zal ook in slechts twee dagen twee planeten bedekken: een spannend extraatje voor waarnemers in bepaalde delen van de wereld. Op 2 november verdwijnt Mars korte tijd achter de maan, gezien vanuit delen van Frans-Polynesië, de Cookeilanden en Pitcairn. Met een verrekijker of kleine telescoop kun je goed volgen hoe de rode planeet achter de maanrand verdwijnt.
In de nacht van 2 op 3 november is Jupiter aan de beurt. De bedekking van Jupiter door de maan is zichtbaar vanuit delen van Australië, Indonesië, India en Maleisië. In Zuid-India en delen van Zuidoost-Azië kunnen waarnemers het verschijnsel vóór de ochtendschemering zien. In Australië vindt het overdag plaats, waardoor een telescoop extra nuttig is. Buiten het bedekkingsgebied kun je in plaats daarvan een nauwe samenstand van de maan en Jupiter opzoeken.
3–4 november: maan bij Regulus; een driehoek met Jupiter en Algieba
Op 3 november trekt de afnemende maan vlak langs Regulus, de heldere blauwwitte ster die het hart van Leeuw markeert. Het tweetal is vóór de ochtendschemering gemakkelijk met het blote oog te vinden. Met een verrekijker kun je deze nauwe samenstand nog beter bekijken.
Voor waarnemers in delen van Zuid-Amerika gaat de maan niet alleen dicht langs Regulus, maar zal ze de ster korte tijd aan het zicht onttrekken. Tijdens deze bedekking verdwijnt Regulus plotseling achter de maan en verschijnt later aan de andere kant weer. Een verrekijker of kleine telescoop maakt dit extra boeiend om te volgen.
Terwijl de maan verder oostwaarts door Leeuw beweegt, laat ze Regulus achter zich en vormt ze een driehoek met de heldere Jupiter en Algieba, een andere heldere ster in het sterrenbeeld. Vanuit Australië en een groot deel van Oost-Azië lijkt de driehoek bijna gelijkzijdig, met zijden van ongeveer 10°: ruwweg de breedte van je vuist op armlengte. Alle drie de objecten zijn met het blote oog zichtbaar en vormen een mooi tafereel om vóór zonsopkomst van te genieten.
4–5 november: maximum van de Zuidelijke Tauriden
De Zuidelijke Tauriden bereiken in de nacht van 4 op 5 november hun belangrijkste maximum. Je maakt dan kans op trage, heldere meteoren en af en toe een vuurbol. De zwerm is niet bijzonder actief: onder ideale omstandigheden kun je hooguit ongeveer 5–10 meteoren per uur verwachten. De Tauriden staan echter bekend om hun uitzonderlijk heldere meteoren.
De omstandigheden zijn gunstig in 2026: de afnemende maansikkel komt laat op en zal de waarnemingen nauwelijks hinderen. De radiant van de zwerm ligt in het sterrenbeeld Stier. De meteoren zijn vanaf beide halfronden te zien.
Zoek een donkere plek ver van stadsverlichting, trek warme kleding aan en geef je ogen ongeveer 20–30 minuten om aan het donker te wennen. Je hebt geen verrekijker of telescoop nodig: kijk gewoon omhoog en geniet van het schouwspel!
6–12 november: vier sterrenstelsels in één nacht
De nachten rond nieuwe maan op 9 november bieden een uitstekende kans om deepskyobjecten te ontdekken. Deze uitdaging is vooral geschikt voor waarnemers op lage zuidelijke breedtegraden. Met weinig storend maanlicht kun je proberen om vier sterrenstelsels in één nacht te zien. Je doelen zijn de Grote Magelhaense Wolk (LMC), de Kleine Magelhaense Wolk (SMC), de Melkweg en het Andromedastelsel (M31). De beste omstandigheden worden rond 8–10 november verwacht.
Wacht tot de astronomische schemering voorbij is en begin met de Grote en Kleine Magelhaense Wolk, twee naburige dwergstelsels aan de zuidelijke hemel. Onder donkere omstandigheden lijken ze op zwak lichtende wolken en behoren ze tot de gemakkelijkst zichtbare deepskyobjecten van het zuidelijk halfrond. Zoek daarna de brede, nevelige band van onze eigen Melkweg, die zich over de hemel uitstrekt.
Het laatste en moeilijkste doel is het Andromedastelsel. Zoek laag aan de noordelijke hemel naar een zwakke, langgerekte lichtvlek, liefst laat op de avond wanneer Andromeda zijn hoogste punt bereikt. Hoe verder je naar het zuiden gaat, hoe lager het staat. Ten zuiden van ongeveer 49° ZB komt het nooit boven de horizon uit.
De grootste kans om alle vier de sterrenstelsels te zien heb je tussen 15° en 30° zuiderbreedte. Daar staan de Magelhaense Wolken gunstig en komt Andromeda nog redelijk hoog. Zoek op elke locatie een plek met een zeer donkere hemel en een vrij uitzicht op de noordelijke horizon. Een verrekijker helpt om Andromeda te vinden, al zijn onder uitstekende omstandigheden alle vier de sterrenstelsels met het blote oog te zien.
6–7 november: maan bij Venus en Spica
Zoek op 7 november vóór zonsopkomst laag boven de oostelijke horizon naar een heel dunne afnemende maansikkel bij de heldere Venus en Spica, de helderste ster van Maagd. Vanuit delen van Zuid-Amerika staat het groepje bijzonder dicht bij elkaar: Venus verschijnt daar op ongeveer 1° van de maan en Spica op ongeveer 2°. Venus is het gemakkelijkst te vinden. De dunne maansikkel en Spica zijn mogelijk lastiger te onderscheiden in de steeds lichtere ochtendschemering. Een vrij uitzicht tot aan de horizon is essentieel.
Voor waarnemers in delen van zuidelijk Zuid-Amerika, de Falklandeilanden en Antarctica is er nog iets bijzonders: een bedekking van Venus door de maan op 7 november. De dunne maansikkel schuift rechtstreeks voor de planeet langs en verbergt haar korte tijd. Door de grote helderheid van Venus kan het verdwijnen achter de maanrand een spectaculair gezicht zijn. Buiten de smalle bedekkingszone is mogelijk nog steeds te zien hoe de maan dicht langs Venus trekt, al hangt de schijnbare afstand af van de locatie en het tijdstip.
8–9 november: Venus bij Spica
Zoek op 9 november vóór zonsopkomst laag boven de oostelijke horizon naar de heldere Venus bij Spica, de helderste ster van het sterrenbeeld Maagd. De twee objecten staan slechts 1°09′ uit elkaar: ongeveer de breedte van je pink op armlengte.
Venus is veel helderder en gemakkelijker te zien. Het blauwwitte licht van Spica kan in de ochtendschemering lastiger te onderscheiden zijn. Kies voor het beste uitzicht een plek met een vrije oostelijke horizon en begin te zoeken voordat de hemel te licht wordt.
De maan begin november
In de eerste week van november 2026 wordt het verlichte deel van de maan steeds smaller en neemt het maanlicht af. Daardoor worden de omstandigheden om sterren te kijken steeds beter. Op 2 november is de maan net voorbij het laatste kwartier: in de tweede helft van de nacht en de vroege ochtend is haar schijf iets minder dan half verlicht. In de dagen erna krimpt ze tot een steeds smallere afnemende sikkel. Op 7 november is er nog maar een dun boogje over, dat vóór zonsopkomst laag boven de oostelijke horizon te zien is.
Het hoogtepunt volgt op 9 november, wanneer het nieuwe maan is. De maan staat dan aan de hemel dicht bij de zon en is vanaf de aarde niet zichtbaar. Voor sterrenkijkers is dat juist goed nieuws: zonder maanlicht dat lichtzwakke objecten overstraalt, zijn de nachten rond 9 november ideaal om deepskyobjecten te verkennen.
Profiteer van de donkere hemel om sterrenstelsels, nevels en sterrenhopen op te zoeken. Inspiratie vind je in onze gids met de mooiste deepskyobjecten voor november. Wil je volgen hoe de maan er gedurende de maand uitziet? Bekijk dan onze maankalender, met dagelijks de maanfase en het verlichte percentage.
Planeten begin november 2026
| Planeet | Beste waarneemmoment | Zichtbaarheid | Hulpmiddelen |
|---|---|---|---|
| Mercurius | Niet waarneembaar | ⚫ Niet zichtbaar | — |
| Venus | Vóór zonsopkomst | 🟡 Redelijk | Blote oog |
| Mars | Tweede helft van de nacht / vóór zonsopkomst | 🟢 Goed | Blote oog |
| Jupiter | Tweede helft van de nacht / vóór zonsopkomst | 🟢 Goed | Blote oog |
| Saturnus | Avond / nacht | 🟢 Goed | Blote oog |
| Uranus | Avond / nacht | 🟡 Redelijk | Verrekijker / telescoop |
| Neptunus | Avond / nacht | 🟡 Redelijk | Telescoop |
Van 2 tot 9 november zijn zes planeten waarneembaar, al heb je voor sommige een verrekijker of telescoop nodig. Drie planeten — Mars, Jupiter en Venus — sieren de ochtendhemel, terwijl Saturnus, Uranus en Neptunus ’s avonds en ’s nachts zichtbaar zijn.
Mercurius is in deze periode vrijwel onzichtbaar. Op 4 november bereikt de planeet de benedenconjunctie en staat hij vanuit ons perspectief tussen de aarde en de zon. Later in november keert hij terug aan de ochtendhemel. Vanaf ongeveer 13 november vormt hij met Venus, Mars en Jupiter een planetenparade van vier planeten.
Uitgebreidere kijktips en actuele informatie over de zichtbaarheid vind je in onze regelmatig bijgewerkte gids met planeten die vanavond zichtbaar zijn.
Astronomische gebeurtenissen begin november: de hoogtepunten
De eerste week van november 2026 heeft sterrenkijkers veel te bieden: nauwe ontmoetingen tussen de maan en heldere planeten, de Zuidelijke Tauriden en steeds donkerdere nachten in aanloop naar nieuwe maan op 9 november. Of je nu met het blote oog kijkt of met een verrekijker of telescoop deepskyobjecten opzoekt, er is alle reden om omhoog te kijken.
Gebruik Sky Tonight om te controleren wat vanaf jouw locatie zichtbaar is, zodat je geen gebeurtenis mist. Meer hoogtepunten vind je in onze complete gids voor de sterrenhemel in november 2026. Bekijk ook onze wekelijkse astronomiegids voor een actuele lijst van komende gebeurtenissen.
